به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، رمان‌های اینترنتی که از دهه ۱۹۹۰ در انجمن‌های اینترنتی چین شکل گرفتند، امروز به یکی از بزرگ‌ترین صنایع نشر دیجیتال این کشور تبدیل شده‌اند. این آثار که عمدتاً به‌صورت سریالی و برای مطالعه در تلفن همراه منتشر می‌شوند، موضوعاتی مانند انتقام، سفر در زمان، داستان‌های رزمی (ووشیا) و عاشقانه را در بر می‌گیرند و سالانه میلیاردها دلار درآمد تبلیغاتی و اشتراکی برای پلتفرم‌های منتشرکننده به همراه دارند.

در سال‌های اخیر، نویسندگان بیش از گذشته به ابزارهای هوش مصنوعی روی آورده‌اند تا بتوانند با سرعت بیشتری داستان تولید و منتشر کنند. «گوردون شِنگ»، مهندس عمران ۳۲ ساله، یکی از این نویسندگان است که پس از سال‌ها مطالعه رمان‌های اینترنتی، با کمک مدل زبانی «دیپ‌سیک» طرح داستانی خود را طراحی و سپس تنها در پنج دقیقه یک داستان کوتاه را با استفاده از ابزار هوش مصنوعی نوشت. این اثر پس از انتشار در پلتفرم «توماتو ناول» طی ۱۰ روز بیش از پنج هزار و ۵۰۰ بار خوانده شد.

او می‌گوید: «شاید نوشته‌های هوش مصنوعی کامل نباشد، اما از چیزی که خودم می‌توانستم بنویسم بهتر است.» به اعتقاد شنگ، بسیاری از افراد ایده‌های خوبی برای داستان دارند، اما توانایی بیان آن را ندارند و هوش مصنوعی این فاصله را از میان برداشته است.

شرکت‌های بزرگ فناوری چین از جمله تنسنت، بایت‌دنس و بایدو مالک مهم‌ترین پلتفرم‌های رمان اینترنتی این کشور هستند. این پلتفرم‌ها علاوه بر کسب درآمد از اشتراک و تبلیغات، آثار محبوب را برای اقتباس‌های سینمایی و تلویزیونی نیز واگذار می‌کنند. برخی از این شرکت‌ها همچنین اپلیکیشن‌های مشابهی را در بازارهای بین‌المللی، از جمله آمریکا، عرضه کرده‌اند.

پلتفرم‌های رمان اینترنتی از نخستین مجموعه‌هایی بودند که به‌طور گسترده از هوش مصنوعی در فرآیند تولید محتوا استفاده کردند. بخش ادبی تنسنت در سال ۲۰۲۳ ابزاری معرفی کرد که می‌توانست نام شخصیت‌ها را پیشنهاد دهد و طرح اولیه داستان را به روایتی کامل‌تر تبدیل کند. این شرکت همچنین بیش از ۱۷ هزار رمان را با استفاده از هوش مصنوعی به زبان‌های دیگر ترجمه و در وب‌سایت بین‌المللی خود منتشر کرده است.

بایت‌دنس نیز در سال ۲۰۲۴ دستیار هوش مصنوعی ویژه نویسندگان را معرفی کرد؛ ابزاری که در پژوهش‌های تاریخی و علمی، رفع بن‌بست‌های داستانی و ادامه نگارش به نویسندگان کمک می‌کند.

در همین حال، توسعه‌دهندگان مستقل نیز سامانه‌های پیشرفته‌تری طراحی کرده‌اند. «جونشیان ما»، برنامه‌نویس اهل پکن، سامانه‌ای به نام «اینکس» ساخته است که از چند عامل هوش مصنوعی برای طراحی طرح داستان، نگارش فصل‌ها و بررسی خطاهای منطقی استفاده می‌کند و نویسنده تنها برای هدایت روند روایت در مراحل مختلف وارد عمل می‌شود.

با این حال، رشد سریع داستان‌های تولیدشده با هوش مصنوعی واکنش منفی بسیاری از مخاطبان را به دنبال داشته است. کاربران شبکه اجتماعی «شیائوهونگ‌شو» نمونه‌هایی از رمان‌هایی را منتشر کرده‌اند که حتی دستورهای هوش مصنوعی به‌اشتباه در متن باقی مانده بود. برخی خوانندگان نیز استفاده از استعاره‌های نامتعارف یا ساختارهای تکراری را نشانه بهره‌گیری از هوش مصنوعی می‌دانند و معتقدند این آثار ارزش ادبی کمتری دارند.

نگرانی نویسندگان نیز تنها به کیفیت آثار محدود نمی‌شود. بسیاری از آنان نسبت به نقض حقوق مالکیت فکری هشدار داده‌اند. سال گذشته گروهی از نویسندگان به سیاست پلتفرم «توماتو ناول» برای استفاده از آثارشان در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی اعتراض کردند؛ اعتراضی که در نهایت باعث شد این پلتفرم امکان انصراف از این طرح را برای نویسندگان فراهم کند.

در پاسخ به این چالش‌ها، پلتفرم‌های نشر دیجیتال چین سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری را اجرا کرده‌اند. بنیان‌گذار پلتفرم «جین‌جیانگ» از نویسندگان خواسته است هوش مصنوعی را تنها برای پژوهش و ویرایش متن به کار بگیرند و از کاربران نیز خواسته آثار مشکوک به نگارش ماشینی را گزارش کنند. او البته اذعان کرده است که تشخیص میزان استفاده از هوش مصنوعی در یک اثر کار آسانی نیست.

از سوی دیگر، پلتفرم «توماتو ناول» برای هر حساب کاربری سقف انتشار روزانه تعیین کرده و اعلام کرده است تنها در ماه ژوئن بیش از ۱۰۴ هزار اثر کم‌کیفیت، از جمله آثار تولیدشده با هوش مصنوعی، را رد کرده است.

«شیانگ رن»، پژوهشگر صنعت نشر دیجیتال چین در دانشگاه سیدنی، معتقد است پلتفرم‌ها اکنون در تلاش‌اند میان افزایش بهره‌وری نویسندگان با کمک هوش مصنوعی و حفظ اصالت و کیفیت آثار تعادل برقرار کنند. به گفته او، پلتفرم‌های رایگان که درآمدشان از تبلیغات تأمین می‌شود، معمولاً انعطاف بیشتری در قبال آثار تولیدشده با هوش مصنوعی دارند، اما پلتفرم‌های اشتراکی برای حفظ کیفیت محتوای خود ناگزیرند محدودیت‌های بیشتری اعمال کنند.

با وجود این، شماری از نویسندگان همچنان معتقدند هوش مصنوعی فرصت تازه‌ای برای ورود افراد فاقد آموزش حرفه‌ای به عرصه داستان‌نویسی فراهم کرده است. گوردون شنگ نیز تأکید می‌کند که هرچند هوش مصنوعی متن را نوشته، اما ایده، منطق و ارزش‌های داستان متعلق به خود اوست و در نهایت نیز لازم بوده خطاهای روایی و تناقض‌های متن تولیدشده را اصلاح کند.