به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) از اسلش، دوستی و همکاری ادبی میان جی. آر. آر. تالکین و سی. اس. لوئیس، دو چهره برجسته ادبیات فانتزی قرن بیستم، هرگز مانع از اختلاف نظر جدی آنان درباره آثار یکدیگر نشد. تازهترین گزارشها درباره دیدگاههای تالکین نشان میدهد که او مجموعه «سرگذشت نارنیا» را اثری ناسازگار با اصول جهانسازی در ادبیات فانتزی میدانست.
بر اساس کتاب C.S. Lewis: A Biography، تالکین معتقد بود لوئیس در نارنیا، موجودات و اسطورههای برگرفته از سنتهای مختلف را بدون انسجام در کنار یکدیگر قرار داده است. او در نقد این مجموعه گفته بود: «این دیگر واقعاً پذیرفتنی نیست... مگر او میداند درباره چه چیزی مینویسد؟»
تالکین و لوئیس هر دو عضو حلقه ادبی «اینکلینگز» در دانشگاه آکسفورد بودند؛ محفلی که نویسندگان در آن آثار خود را برای یکدیگر میخواندند و به نقد و بررسی آنها میپرداختند. با این حال، انتقاد تالکین متوجه توانایی نویسندگی لوئیس نبود، بلکه به شیوه خلق جهان داستانی نارنیا و ترکیب عناصر اسطورهای و دینی بازمیگشت.
آلن جیکوبز، استاد ادبیات کالج ویتون، در گفتوگویی با شبکه انپیار در سال ۲۰۰۵ توضیح داد که تالکین از حضور همزمان شخصیتهایی مانند فونها، قنطورسها، عناصر روایت مسیحی و حتی بابانوئل در یک جهان داستانی بهشدت انتقاد میکرد. از دیدگاه او، یک اثر فانتزی موفق باید از نظام اسطورهشناختی منسجم و قواعد درونی سازگار برخوردار باشد و از تلفیق بیقاعده سنتهای مختلف پرهیز کند.
این رویکرد با نگاه سختگیرانه تالکین به ادبیات فانتزی همخوانی داشت. او نهتنها نسبت به آثار دیگران، بلکه درباره نوشتههای خود نیز حساسیت فراوانی نشان میداد. بسیاری از آثار مهم او، از جمله «سیلماریلیون» و «داستانهای ناتمام»، پس از درگذشتش توسط فرزندش، کریستوفر تالکین، از میان نسخهها و روایتهای متعدد گردآوری و منتشر شد.
با این همه، سی. اس. لوئیس از مهمترین حامیان تالکین در مسیر انتشار آثار سرزمین میانه به شمار میرفت. تالکین در نامهای در سال ۱۹۵۵ به نقل از دوستش نوشته بود: «اگر دیگران کتابهایی را که دوست داریم نمینویسند، ناچاریم خودمان آنها را بنویسیم؛ هرچند این کار بسیار دشوار است.»
اگرچه «ارباب حلقهها» و «سرگذشت نارنیا» هر دو به آثاری ماندگار در تاریخ ادبیات فانتزی تبدیل شدند، شواهد تاریخی نشان میدهد که دو خالق این جهانهای داستانی، درک و برداشت متفاوتی از ماهیت و اصول خلق یک دنیای فانتزی داشتند.
نظر شما