به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) به نقل از رکتورمگ، جودیت تار نویسنده و پژوهشگر ادبیات قرون وسطی در مقاله‌ای به بررسی جایگاه حیوانات سخنگو در مجموعه «سرگذشت نارنیا» اثر سی.‌اس. لوئیس می‌پردازد و استدلال می‌کند که یکی از مهم‌ترین دلایل ماندگاری این مجموعه، همین موجودات سخنگو هستند. او می‌نویسد که برخلاف بسیاری از خوانندگان، در کودکی شیفته آثار تالکین بود و بعدها نیز آثار چارلز ویلیامز را خواند. به همین دلیل در نخستین مواجهه با نارنیا، داستان‌های لوئیس را بیش از حد ساده و آشکارا تمثیلی یافت. با این حال، این مجموعه در ذهنش ماندگار شد و به مرور قدرت خاص خود را نشان داد.

به باور تار، بخشی از این قدرت از سنت ادبی قرون وسطی سرچشمه می‌گیرد. در آن دوران، اصالت به معنای امروزی ارزش محسوب نمی‌شد و نویسندگان بزرگ کسانی بودند که می‌توانستند بر شانه‌های گذشتگان بایستند و میراث آنها را به شکلی تازه بازآفرینی کنند. لوئیس نیز حیوانات سخنگوی خود را از منابع گوناگونی، از افسانه‌های حیوانات در ادبیات کلاسیک و قرون وسطی گرفته تا رمان کودکانه باد در بیشه‌زار الهام گرفته است.

نویسنده یادآوری می‌کند که لوئیس در سال ۱۹۵۳ و در میانه نگارش مجموعه نارنیا، در شعری با عنوان «پشیمان‌ناپذیری» توضیح داد که حیوانات را نمادهایی برای آشکار کردن جنبه‌های مختلف طبیعت انسان می‌داند. او از این رویکرد دفاع می‌کرد، حتی اگر منتقدان آن را ساده‌انگارانه تلقی می‌کردند.

آفرینش نارنیا و تولد حیوانات سخنگو

تار توضیح می‌دهد که نخستین کتاب منتشرشده مجموعه شیر، کمد و جادوگر خوانندگان را با سرزمینی آشنا می‌کند که زیر سلطه زمستانی بی‌پایان قرار دارد. اما منشا حیوانات سخنگو تا انتشار کتاب بعدی روشن نمی‌شود.

در این کتاب، لوئیس روایت می‌کند که اسلان، شیر بزرگ و آفریننده نارنیا، جهان را با آواز خود به وجود می‌آورد. او سپس از میان گونه‌های مختلف حیوانات، تعدادی را برمی‌گزیند و به آنها توانایی سخن گفتن و درک انسانی می‌بخشد.

برخی حیوانات بزرگ‌تر، مانند فیل‌ها، کوچک‌تر می‌شوند و برخی حیوانات کوچک‌تر، مانند موش‌ها، خرگوش‌ها و سگ‌های آبی، بزرگ‌تر. به همین دلیل شخصیت مشهور ریپیچیپ، موش شجاع نارنیا، بسیار بزرگ‌تر از یک موش معمولی است.

این حیوانات به «برگزیدگان» اسلان تبدیل می‌شوند؛ موجوداتی که در کنار انسان‌ها وظیفه دارند از نارنیا محافظت کنند و در خدمت خیر باشند.

سخن گفتن؛ هدیه‌ای مقدس

به گفته تار، در جهان نارنیا توانایی سخن گفتن صرفاً یک ویژگی زیستی نیست، بلکه نشانه‌ای از لطف و برگزیدگی الهی است. حیواناتی که به شرارت روی می‌آورند، این موهبت را از دست می‌دهند و دوباره به حالت طبیعی خود بازمی‌گردند.

این مفهوم ریشه در یکی از بنیادی‌ترین آموزه‌های مسیحیت دارد: «در آغاز کلمه بود». در نارنیا نیز جهان نه با فرمان، بلکه با آواز اسلان آفریده می‌شود و زبان و سخن گفتن بخشی از ماهیت مقدس آفرینش است.

تار معتقد است به همین دلیل از دست دادن قدرت سخن گفتن در نارنیا نوعی سقوط روحانی محسوب می‌شود؛ رخدادی که گاه حتی از مرگ نیز هولناک‌تر جلوه می‌کند.

نارنیا هنوز زنده است

نویسنده در پایان اعتراف می‌کند که اگر حق انتخاب داشت، زندگی در سرزمین میانه تالکین را به نارنیا ترجیح می‌داد، زیرا آن جهان را عمیق‌تر و گسترده‌تر می‌داند. با این حال هر بار که به آثار لوئیس بازمی‌گردد، جنبه‌های تازه‌ای در آنها کشف می‌کند و بهتر می‌فهمد چرا این مجموعه بیش از هفت دهه محبوب باقی مانده است.

او همچنین به اقتباس سینمایی جدید اشاره می‌کند که در دست ساخت است. این فیلم بر اساس رمان «خواهرزاده جادوگر» ساخته می‌شود و قرار است داستان آفرینش نارنیا را برای نسل جدیدی از مخاطبان به تصویر بکشد؛ رویدادی که به اعتقاد تار می‌تواند بار دیگر جادوی این جهان فانتزی را زنده کند.