سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): موزه بلدیه شیراز با وجود اینکه هنوز آمادگی پذیرایی از مراجعهکنندگان و گردشگران را ندارد بارها از سوی مسئولان بازدید شده و شهرداری شیراز و سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری شیراز در حالی که از این پروژه بهعنوان پروژهای در مسیر حفظ و احیای هویت شهر از آن یاد شده، کمتر به بخش اسناد و مدارک تاریخی و مکتوب آن اهمیت داده است. با این حال نسخههای خطی شاخص متعلق به مکتب شیراز هرچند کتاب پژوهشی نیستند، اما مهمترین اسناد مکتوب شیراز محسوب میشوند و جایشان در موزه بلدیه خالی است. آثاری همچون مونسالاحرار، شاهنامه قوامالدین حسن وزیر (۷۴۱ هـ.ق)، منتخبات اسکندر سلطان، شاهنامه ابراهیم سلطان، خاوراننامه و ورقه و گلشاه که از آثار شاخص دوره نخست مکتب شیراز به شمار میروند.
فاز دوم و نهایی موزه بلدیه شهرداری شیراز در سال جاری به بهرهبرداری رسید تا ویترینی تمامقد برای نمایش تحولات اداری، اجتماعی و کالبدی شیراز طی سده اخیر باشد.
به گفته مدیران شهری شیراز، این پروژه فراتر از یک ساختمان، سندی زنده از مسیری است که بلدیه شیراز برای رسیدن به جایگاه امروز پیموده است و حسینعلی امیری، استاندار فارس، در آیین بهرهبرداری از موزه بلدیه شیراز، با تمجید ویژه از عملکرد سکاندار مدیریت شهری، اظهار داشت که توانمندی و مجاهدتهای محمدحسن اسدی فراتر از تقدیرهای مرسوم است و شایسته است مراسم بزرگداشتی در خور شأن تلاشهایش برگزار شود.
موزه بلدیه، چکیدهای از تاریخ و منبع الهام هویت شهر
محمدحسن اسدی، شهردار شیراز نیز با تأکید بر اینکه افتتاح موزه بلدیه صرفا یک اقدام عمرانی نیست، گفت: این مجموعه حاصل یک کار شبانهروزی و دلی است که میتواند بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی شیراز را به نسلهای آینده منتقل کند.
وی با اشاره به قدمت حدود ۱۱۹ ساله ساختمان تاریخی شهرداری افزود: هدف از انتقال شهرداری از این بنا، بهبود خدمترسانی، تسریع در امور مردم و افزایش رضایتمندی اربابرجوع بوده است.
اسدی با بیان اینکه موزه بلدیه تنها یک بنای معماری نیست، تصریح کرد: این موزه چکیدهای از تاریخ شهر شیراز است و میتواند منبع الهام، اندیشه و شناخت بهتر هویت این شهر باشد.
شهردار شیراز همچنین با اشاره به پروژههای فرهنگی و هویتی شهرداری از جمله احیای میدان نقارهخانه، پروژه زندیه، سمفونی شیراز و دانشنامه شیراز گفت: شهرداری تنها متولی آسفالت و مترو نیست، بلکه در حوزه فرهنگ و هویت شهری نیز نقشآفرینی میکند.
محمدرضا هاجری، رئیس کمیسیون فرهنگی، گردشگری شورای شهر شیراز هم، افتتاح فاز نهایی موزه بلدیه را گامی برای پیوند نسل جدید با ریشههای مدیریتی شهر و تقویت هویت شیرازی دانست.
وی با تأکید بر اینکه سیمان و آهن بدون روح فرهنگی، شهر را به بنبست میکشاند، اعلام کرد: در شورای ششم هیچ پروژه بزرگ عمرانی بدون تأییدیه کمیسیون فرهنگی و داشتن پیوست اجتماعی به مرحله اجرا نخواهد رسید.
هاجری معتقد است؛ این موزه نباید صرفا محلی برای تماشای اشیاء کهنه باشد، بلکه باید به مرکز اسناد و مطالعات شهری تبدیل شود تا تجربههای مدیریتی گذشتگان در اختیار مدیران امروز و فردا قرار گیرد.
محمدعلی چوبینی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز نیز در این زمینه در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در شیراز، این موزه را پلی میان گذشته و آینده شهر دانست که پاسخی به مطالبات شهروندان برای داشتن فضایی تخصصی برای بازخوانی تاریخ بلدیه است.
وی با تأکید بر اهمیت حفظ اسناد تاریخی شهرداری، خاطرنشان کرد: در فاز نهایی این موزه، تلاش شده تا با استفاده از استانداردهای موزهداری، مجموعهای از ابزارآلات قدیمی اداری، اسناد خطی، تصاویر قدیمی از محلات شیراز و سیر تحول خدمات شهری از ابتدای تاسیس بلدیه تاکنون به نمایش درآید.
بلدیه شیراز موزه نسل سوم و قصهپرداز است
چوبینی با اشاره به اهمیت فرهنگی و تاریخی این شهر، از موزه شهر شیراز به عنوان یک موزه نسل سوم و قصهپرداز یاد کرد و شیراز را شهری با پشتوانهای غنی از فرهنگ و ادب دانست و گفت: این شهر با نام بزرگانی چون حافظ و سعدی شناخته میشود و در کنار آن، چهرههایی همچون میرشریف و جرجانی نیز در تاریخ علمی و فرهنگی آن جای دارند.
معاون شهردار شیراز همچنین به سنت شفاهی مردم شیراز و کاربرد مثلها و اشعار در گفتار روزمره اشاره کرد و با بیان اینکه موزه شهر شیراز هنوز در حال تکمیل و تکامل است، افزود: این مجموعه با رویکردی روایتمحور طراحی شده و تلاش دارد لایههای مختلف تاریخی و فرهنگی شیراز را به بازدیدکنندگان معرفی کند.
چوبینی موزه شهر شیراز را نقطهای آغازین برای گردشگران دانست تا از طریق آن، شناخت عمیقتری از هویت و جاذبههای این شهر به دست آورند. مخاطب موزه بیشتر گردشگران هستند نه پژوهشگران بنابراین این موزه میتواند نقطه آغاز گردشگری باشد زیرا برای گردشگر، شناخت شهری که به آن سفر کرده، حائز اهمیت است.
معاون شهردار شیراز اعلام کرد: موزه بلدیه و مرکز شیرازشناسی در آینده کتابخانه تخصصی و مقالات و پایان نامههای مرتبط با شیراز را خواهد داشت و این موزه با دانشنامه شیراز به نوعی مکمل هم و یک پروژه هستند.
وی درباره نقش میراث مکتوب شیراز در این موزه گفت: یک اتاق برای مطالعه دانشنامه و برخی کتابهای مرتبط با معرفی شیراز خواهیم داشت اما نه به گستردگی کتابخانه تخصصی شیراز. همینطور در سایت موزه لایههای بیشتری از اطلاعات برای فرد علاقهمند بارگذاری خواهد شد.
به گفته چوبینی، این موزه یک موزه روایتمحور و قصهپرداز است که به بخشی از موضوعات هویتی شیراز و چگونگی شکلگیری شیراز کنونی و همینطور نقش مدیریت شهری در شکلگیری آن میپردازد که در قالب فیلم، عکسنوشت، عکس، ماکت و تولیدات دیجیتال و صفحات دیجیتال تعاملی و اشیاء و اسناد و ... اطلاعاتی را در موضوعات مختلف هویتی به مخاطب میدهد و بخشی هم به اکران اشیا یا اسناد مجموعهدارها بهعنوان گالری موقت اختصاص داده که هر چند ماه یکبار توسط یکی از مجموعهدارها محتویاتش تعویض میشود.
سید محی الدین حسینی ارسنجانی، شیرازپژوه نیز به خبرنگار ایبنا گفت: شیراز از یک سو برخوردار از سوابق بالا و روشن فرهنگی و تاریخی است و از سوی دیگر از اولین شهرهای ایرانی دارای بلدیه، انجمن شهر و بعدها شهرداری و شورای شهر بوده و است بنابراین ایجاد این موزه از یک جهت قابل تقدیر و حاکی از سعی و تلاش نخبگان فرهنگی و اهالی تحقیق و پیگیری شیرازپژوهان و دوستداران این کلانشهر تاریخی و فرهنگی است اما از سوی دیگر، موزهای که ظاهر و باطن آن با روح و شرایط ایجاد موزههای فنی و استاندارد کشور همخوانی ندارد و از حداقل امکانات لازم یا شرایط قابل توجه و استاندارد موزههای داخلی و خارجی برخوردار نیست را نمیتوان موزه نامید.
به گفته او، موزه بلدیه شیراز به دلیل فوریت در افتتاح و فقر امکانات و نداشتن اشیا و امکانات مرتبط با شهر و مدیریت شهری از جمله اسناد و مدارک با ارزش تاریخی، فقدان شرایط فیزیکی و ساختمانی (مغایرت با ساختارها و شرایط موزههای استاندارد ملی و جهانی) هنوز در مسیر هموار بازدید عموم مردم و اغنای مخاطبان خاص بهویژه شیرازشناسان و شیرازپژوهان و گردشگران داخلی و خارجی قرار نگرفته است.
موزهای خالی از کتب خطی، اسناد و مدارک تاریخی
مدیر محافل فرهنگی و ادبی شیراز عنوان کرد: موزه بلدیهای که از کتب خطی، چاپ سنگی، اسناد و مدارک تاریخی و تصاویر بزرگان حوزه مدیریت شهری، اصل مکاتبات و مهرهای اداری و اسامی و وسایل شخصی و آثار نوشتاری نمایندگان مجلس شورای ملی از حوزه انتخابیه شیراز و انجمن شهر و نشریات قدیم چاپ شیراز و مکاتبات قدیمی شهرداری از اولین سالهای ایجاد بلدیه و دیگر منابع اطلاعاتی و خبری شهر محروم و اکثر اوقات تعطیل است، بود و نبودش برای مردم شهر شیراز تفاوتی ندارد.
حسینی ارسنجانی تصریح کرد: موزههای بلدیه از جمله موزه بلدیه شیراز باید از جهت نوع و شکل و نقسه ساختمانی، مکان استقرار و امکانات درونی و محتواهای جاسازی شده، پر بار بوده و معرف شهری پیشرو با قابلیتهای مختلف فرهنگی و تاریخی باشند. چه ضرورتی دارد موزه بلدیه در ساختمانهای قدیمی شهرها ایجاد شود و نباید به صرف قدیمی بودن ساختمان شهرداری، موزهای مهم بنام بلدیه که مصداق بارز قدمت فعالیتهای مدیریت شهری است در آنها ایجاد شود چرا که موزههای بلدیه باید روح تاریخ و فرهنگ و هویت شهری و اصالت شهری را به نمایش بگذارند. امیدوارم مسئولان امر در زمینه محتوای موزه بلدیه شیراز و بعدها در مورد ساخت مکان اختصاصی و استاندارد برای این موزه بازنگری داشته باشند.
وی عنوان کرد: استانداردسازی موزهها در هر شهری بهویژه کلانشهرهای مهم و تاریخی از جمله شیراز که در واقع پایتخت فرهنگی ایران قلمداد میشود، میتواند راه و شیوه مناسبی برای شناخت هویت شهری باشد و در این راستا شهرداری و شورای شهر شیراز باید مشارکت لازم را داشته باشند تا مردم و مراجعان به ویژه اهل تحقیق و شیرازشناسان و شیرازدوستان بتوانند از این موزه بازدید کنند و افتخار شهر و هویت شهری خود را به تماشا بنشینند.
حسینی ارسنجانی بیان کرد: مسئله دیگر، مشورت با اهل تحقیق و مطالعه در حوزه شیراز و مجموعهداران و کسانی که اسناد و مدارک ملی مرتبط با شیراز را در منازل و مجموعههای فرهنگی خود نگاه داشتهاند است به نحوی که مسئولان شهری به ویژه مدیران حوزه شهرداری شیراز و اعضای شورای شهر باید قبل از ایجاد موزه بلدیه و یا در حین اجرای چنین طرحی، با اهالی فن بهویژه موزهداران خصوصی مشورتهایی را انجام میدادند که در این زمینه بعید میدانم مدیران شهری و شهرداری شیراز به این مسئله مهم ورود کرده باشند.
نظر شما