مریم جعفریمراد در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، درباره اهمیت برگزاری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب در شرایط بحرانی ناشی از جنگ تحمیلی، بیان کرد: مزایای برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب را میتوان در دو محور دسترسی و صرفهجویی در هزینهها خلاصه کرد. بدیهی است که نمایشگاه مجازی، با حذف فرآیند پُرهزینه حملونقل، شرایط خرید کتاب را برای مخاطب هموار میکند.
وی یکی دیگر از ویژگیهای خرید کتاب در فضای برخط را بهبود کیفیت انتخاب دانست و افزود: در قالب نمایشگاه مجازی، مخاطب در فضایی آرام و بدون فشار جمعیت، فرصت دارد تا با دقت بسیار زیاد، فهرست کتابهای انتخابی و پیشنهادی را بررسی کند. خریدار میتواند با مطالعه مقدمه و یا توضیحات کوتاهی که برای هر اثر در سامانه نمایشگاه، بارگذاری شده، میان انبوهی از عناوین، دقیقترین انتخاب را داشته باشد. این نوع خرید، برخلاف نمایشگاه فیزیکی، بر پایه آگاهی و مطالعه است، نه صرفاً برخورد تصادفی با کتاب در غرفه.
جعفریمراد، با اشاره به تجربه برگزاری نمایشگاه فیزیکی، گفت: همیشه در ایام نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، شاهد حجم عظیم ترافیک و ازدحام بیش از حد هستیم. این شلوغی و ترافیک، نهتنها برای ساکنان پایتخت، بلکه برای مخاطبانی که از استانهای مختلف، به تهران سفر میکنند، نیز یک چالش بزرگ است. شلوغی موجب میشود، خریدار فرصت کافی برای گشتوگذار و تمرکز کافی در غرفهها نداشته باشد و حتی با وجود اشتیاق، نتواند همه کتابهای مورد نیاز خود را تهیه کند.
زمانبندی و تکامل نمایشگاه؛ پیشنهادی برای پاسخ به نیاز مخاطب
وی با این توضیح که نمایشگاه مجازی میتواند بهعنوان مکملی برای نمایشگاه فیزیکی عمل کند، ادامه داد: البته بهشرط آنکه در زمانبندی مناسبی برگزار شود. اگر بخواهیم نمایشگاه مجازی را بهعنوان مسیری برای تداوم و بهبود نمایشگاه فیزیکی ببینیم، باید به زمان برگزاری آن توجه ویژهای داشت. برگزاری نمایشگاه در ایام امتحانات پایانترم دانشآموزان و دانشجویان، نوعی تداخل در اولویتهای مخاطب ایجاد میکند.
مدیر انتشارات مانیان، افزود: پیشنهاد من این است که زمان برگزاری به اوایل اردیبهشتماه منتقل شود؛ چون دانشجویان و دانشآموزان میتوانند پیش از شروع دوران آزمون، کتابهای کمکآموزشی و درسی مورد نیاز خود را تهیه کنند و این امر، بازدهی نمایشگاه را بهشدت افزایش میدهد.
وی همچنین به تفاوتهای رفتاری مخاطبان در دو فضای فیزیکی و مجازی اشاره کرد و گفت: در نمایشگاه فیزیکی شاهد یک پدیده جالب هستیم؛ گاهی مخاطب با وجود شرایط اقتصادی سخت، با دیدن تنوع گسترده کتابها در غرفهها بهویژه در حوزه کتاب کودک، ترغیب میشود که فراتر از نیاز اولیه خود، کتابهای دیگری را نیز تهیه کند؛ اما در فضای مجازی، رفتار مخاطب متفاوت است؛ کاربران معمولاً با هدف مشخص و هدفمند وارد سایت میشوند و تنها بهدنبال کتابهایی هستند که برایشان ضروری است؛ بنابراین نمایشگاه فیزیکی هنوز در ایجاد خرید مکمل و معرفی تنوع محصولات، برتری دارد و از این مزیت قابلتوجه برخوردار است.
صدای بلند ناشران برای نجات سرمایه
جعفریمراد، با انتقاد از سیاستهای محدودکننده در فراخوان نمایشگاه مجازی و ابراز ناراحتی از محدودیت عرضه کتابهای قدیمی، گفت: بسیار تأسفبار است که در فراخوان هفتمین نمایشگاه مجازی، از ناشران خواسته شده که تنها کتابهای منتشر شده در چهار سال اخیر را عرضه کنند. این یک محدودیت بزرگ است که مستقیماً به اقتصاد نشر ضربه میزند. برای مثال، در نشر مانیان، تعداد زیادی کتاب داریم که از سال ۱۳۹۶ تا به امروز در انبار موجود هستند و هنوز به فروش نرفتهاند. این کتابها را میتوان برای فروش در نمایشگاه مجازی عرضه کرد، اما وقتی اجازه نداریم، مردم اصلاً از وجود آنها بیخبر میمانند. این موضوع موجب میشود، فروش کاهش پیدا کند و در نهایت، ناشر دچار ضرر و زیان شود.
وی افزود: کتابهایی که سالهای گذشته با قیمتهای کمتر چاپ شدهاند، در شرایط تورمی فعلی، میتوانند منبع نقدینگی بسیار خوبی برای ناشران باشند. اگر بهجای محدودیت چهارساله، اجازه عرضه کتابهای ۱۰ سال اخیر داده شود، ناشران میتوانند از فروش این آثار، سرمایهای برای چاپ کتابو تولید محتواهای جدید بهدست آورند.
بحران نقدینگی و هزینههای سنگین
جعفریمراد، با اشاره به توقف سرمایه با وجود تلاشها در حوزه نشر، بیان کرد: بسیار ناراحتکننده است، با وجود تبلیغ در سایتها، استفاده از پیامرسانهای داخلی و شرکت در نمایشگاهها، باز هم فروش اندک است. در شرایطی هستیم که هزینههای چاپ، بهقدری زیاد شده که حتی چاپ تعداد اندکی کتاب نیز دشوار است.
به گفته وی، قوانین مربوط به تحویل کتاب به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز باید بازنگری شود؛ مثلاً دریافت سه نسخه از هر مجلد، با توجه به زیاد شدن هزینههای تمام شده کتاب، بار مالی سنگینی بر دوش ناشر میگذارد که باید کاهش یابد.
جعفریمراد، افزود: ناشران در این مقطع بهشدت نیازمند حمایتهای دولتی و ساختاری هستند تا بتوانند در برابر موج تورم و هزینههای تولید، ایستادگی کنند.
نظر شما