به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «کشفالاسرار و عدهالابرار؛ ترجمه و تفسیر قرآن منسوب به خواجه عبدالله انصاری» نوشته ابوالفضل رشیدالدین میبدی به سعی و اهتمام علیاصغر حکمت با مقدمه حسین مسرت (دوره هفت جلدی) از سوی انتشارات مولی منتشر شد.
میبدی نکتهای آموخت که هشیار شدم
«کشف الاسرار» چو خواندم، همه اسرار شدم
نامورترین اثر میبدی، دانشنامه «کشفالاسرار» است که بنا به نوشته دیباچه آن، آغاز نگارش دفتر نخست آن به سال ۵۲۰ قمری بوده است. این کتاب گویا بر پایه تفسیر خواجه عبدالله انصاری نوشته شده، اما شفیعی کدکنی در گفتاری مستدل و مستند، این نظر را رد کرده و معتقد است «پیر هری» یا پیر هرات آمده در «کشفالاسرار»، خواجه عبدالله انصاری نیست؛ بلکه فردی مشهور به نام پیر هری بوده است. چون میبدی تفسیر او را در نهایت ایجاز و اختصار دیده، برای فایده عام، تفسیر را مفصلتر و مشروحتر در سه نوبت، شرح و تفسیر کرده است، که هر نوبت خود دانشنامهای مستقل است.
نوبت نخستین، گنجینهای از واژگان زبان فارسی است، و نشانه دقت میبدی در ترجمه کتاب آسمانی است.
دومین نوبت در بر دارنده مجموع نظرهای گوناگون پیرامون قرائت، بیان شان نزول آیات ناسخ و منسوخ، احکام فقی و دیگر مسائل قرآن است.
اما سومین نوبت که شامل رموز عارفان و اشارات صوفیان است، اقیانوسی است بیکران. پُر از دُرهای شاهوار، لطیفهای است برخاسته از دل شوریده میبدی، و از اینروست که بر دل مینشیند.
... نوبت سوم گل سرسبد تفاسیر عرفانی و رمزی صوفیانه فارسی است، آکنده از لطایف، اشارات، تاویلات، حکایات، داستانها، امثال، اشعار، نکات اخلاقی و حکمی، اندرزی، اقوال و افعال عرفای شوریده و سرگشته و صوفیان پاکباز و دلگشته چون ابوسعید ابوالخیر، سهل تستری، شقیق بلخی، منصور حلاج، جنید و بایزید بسطامی است. میبدی خود این نوبت را «تعبیری بر لسان اهل اشارت و بر ذوق جوانمردان طریقت» نامیده است. میبدی هر آنچه هنر نویسندگی و داستانمردازی و مجلسسازی داشنه، در این نوبت به کار برده است… او در این نوبت صدها حکایت و روایت شیرین اخلاقی را گرد آورده و سامان داده و صدها بیت نغز پرمغز فارسی را از سخنوران پاکباز گرد آورده و یا از دهان آنان شنیده و جمع کرده است.
ترجمه و تفسیر قرآن کشفالاسرار، ترجمانِ دلآگاهان است، چراغی است افروخته که هر واژهاش را رایحهای از وحی در بر گرفته است. این کتاب نه صرفاً تفسیری است بر آیات، بلکه سلوکی است از ظاهر به باطن، از لفظ به معنا، از خاکِ فهم بشری تا افلاک الهام زبانی.
نظر شما