مشاور رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي با بيان اين مطلب به خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا) گفت: «ابنالنديم از کتابشناسان و دانشوران ايراني شيعه بود. شهرت او بيشتر به خاطر کتاب «الفهرست» است.
دكتر «نورالله مرادي» افزود: «كتابشناسيها ميتواند پايان آغاز باشد و نبايد آن را آغاز پايان دانست و لازم است كه اين كار ادامه پيدا كند. كتابشناسيها مرز دارد ولي اين مرز پايان كار نيست بلكه بايد ادامه يابد.»
وي افزود: «امروزه كتابشناسيها يك رابطه 100 ساله در ايران دارند و انواع هنرها نظير معماري، تاريخ، جغرافيا، دين، انديشه و... را ايرانيها در كتابشناسيها به كار بردهاند.»
مرادي يادآور شد: «امروزه كتابشناسي و فهرستنويسي ويژگيهاي خاص و نوآوريهاي بزرگي به همراه دارد و نوع كار از نظر فهرستنويسي، نگارش و به كار بردن خطها تغيير كرده و طرحي جديد را به دنبال دارد.»
مشاور رئيس سازمان اسناد و كتابخانه ملي خاطرنشان كرد: «يكي از بزرگترين وظايف كتابخانههاي ملي در دنيا گردآوري منابع است و در سال 1341 كه «ايرج افشار» رئيس كتابخانه ملي بود كتابهايي درباره ايران به زبانهاي غيرفارسي در يك اتاق گردآوري شد و تا امروز اين طرح ادامه دارد.»
وي افزود: «خيام كه شخصيت فرهنگي ايران و جهان است تعداد كتابهايي كه در ايران به زبان غيرفارسي و عربي وجود دارد به 20 جلد نميرسد ولي در كتابخانه كنگره ملي آمريكا نزديك به 1100 كتاب درباره خيام وجود دارد و اين در شرايطي است كه مركز ايرانشناسي پيشاني كتابخانه ملي است.»
مرادي يادآور شد: «يكي از ويژگيهاي ايرانشناسان سراسر جهان اين است كه اكثر آنها زبان فارسي را ميدانند و نياز دارند كه كتابخانه ملي از نظر منابع فارسي به آنها ياري رساند ولي ما تا رسيدن به سر منزل مقصود راه بسياري داريم.»
كتاب «الفهرست» اثري جاويدان و راهنماي علوم باستاني است
«محمدبن اسحاق ابننديم» کتاب «الفهرست» را در ماه شعبان 377 هجري قمري تاليف كرده و در 20 شعبان 385 درگذشته است. کتاب «الفهرست» اثري جاويدان و چراغ هدايت و راهنماي علوم باستاني از آثار، تاليفات، اخلاق، عادات، مذاهب ملل و اقوام عالم است.
اين کتاب آيينه قسمتي از علوم پيشينيان و سير تکامل بشري است که نهضتهاي علمي و بالاخص نهضت علمي عالم اسلام تا قرن چهارم هجري در آن جلوهگر بوده و از آن زمان تا امروز و شايد قرنها بعد کمتر کتابي در تاريخ آداب ملل و نحل نوشته شده و ميشود که از اين کتاب چيزي اقتباس نکرده و يا نکنند.
کتاب ابننديم فهرستي از نهضت علمي و ادبي اسلام و تراوشات آن به عالم غرب بوده که بهدنيا نشان ميدهد اسلام چگونه از غرب چيزهايي گرفته و آنها را بهصورت بهتري در آورده است.
ابننديم در «الفهرست»، توانسته با نهايت درايت و دقت آثار باستاني ملل را جمعآوري كند و جز آن نيز کتابي به نام «التشبيهات و الاوصاف» تأليف کند. اين کار در آن دوره و زمان که وسايل تحقيق، روابط بينالمللي، بدست آوردن مباني عادات و اخلاق و معلومات ساير ملل بياندازه دشوار و محدود بوده، اين نويسنده توانسته كاري انجام دهد كه شايسته تکريم و تقدير است.
كتاب «الفهرست», به يک علم بسنده نكرده, صدها نفر از شخصيتهاي علمي را در شاخههاي مختلف آن فهرستبندي و به يک کتاب واحد اکتفا نکرده است بلكه هزاران کتاب در موضوعات و تخصصات مختلف را از کهنترين ايام تا به زمان خود معرفي و عرضه كرده است.
کتاب «الفهرست» چنانکه خود ميگويد: فهرست کتابهاي تمامي امتها از عرب و عجم است که در رشتههاي گوناگون علمي به زبان و خط عربي موجود بوده, با اخبار مصنفان، طبقات مؤلفان، سلسله خانوادگي، تاريخ تولد، دوره زندگاني، زمان وفات آنها و شهرهايي که در آن اقامت داشته و صفات نيکو يا ناپسندي که داشتهاند, از ابتداي پيدايش هر علم تا اين زمان که سال سيصد و هفتاد و هفت هجري است.
یکشنبه ۳۰ فروردین ۱۳۸۸ - ۱۳:۱۹
نظر شما