كتاب «دروغ مصلحتآميز» نوشته دكتر سيدحسن اسلامي از سوي موسسه بوستان كتاب براي دومينبار منتشر شد._
در مقدمه این کتب آمده است: «يكي از محورهاي بحث اخلاق اسلامي، شناخت ارزش نطق و بيان و درست به كار بستن زبان است. از اين منظر، علماي اخلاق، آفتهاي زبان را شناسايي و براي درمان آنها راههايي پيشنهاد كردهاند. يكي از اين آفات، دروغگويي است. دروغ، كه فريفتن ديگري و خيانت به اعتماد ديگري تعريف شده است؛ هنگامي پديدار ميشود كه وانمود ميكنيم نظر خود را صادقانه به ديگري ميگوييم، اما عملاً آن را پنهان كرده و خلاف آن را بيان ميكنيم و چون طرف مقابل به ما اعتماد نموده و گفته ما را باور ميكند، به او خيانت و از اعتمادش سوء استفاده ميكنيم. به همين خاطر در تحقق هر دروغي دو عنصر حضور دارد؛ يكي اعتماد مخاطب و ديگري سوء استفاده گوينده از آن اعتماد.»
نويسنده، در بخشي از پيشگفتار اين كتاب آورده است: «چنانكه از روايات برميآيد و تجربه نيز نشان ميدهد، دروغگويي يكي از پليدترين خصلتهاي اخلاقي است كه زيان آن نه تنها دامنگير دروغگو ميشود، بلكه دامنهاش جامعه را نيز فرا ميگيرد و موجب انحطاط آن ميگردد. از اينرو در احاديث، از دروغ به عنوان تباهي ايمان، ريشه گناهان، نشان پستي آدمي و انحطاط انسان نام برده شده است و از مسلمانان خواسته شده تا از هرگونه دروغي و با هر عنواني بپرهيزند.»
بارها تعبير «دروغ مصلحتآميز» را شنيدهايم، ليكن در جايي تعريفي روشن از اين نوع دروغ ديده نميشود. با مطالعه این کتاب ابتدا سوالاتی نظیر؛ دروغ مصلحتآميز چيست؟ مقصود از مصلحت در اين نوع دروغ چيست؟ مصلحت چه كسي بايد در نظر گرفته شود؟ معيار مصلحت كدام است؟، برایمان مطرح و در ادامه به این سوالات پاسخ داده می شود.
كتاب حاضر، شامل دو بخش است. بخش نخست ميكوشد با ارائه عناصر سازنده دروغ، تعريفي روشن از اين رذيلت به دست دهد. آنگاه ابعاد دروغ مصلحتآميز كاويده و معيارهاي ادعايي چنين دروغي بررسي ميشود.
دومين بخش اين تحقيق، بررسي موردي هشت نوع دروغ است. دروغ به كودكان، دروغ شوهر به زن، دروغ در جنگ، دروغ براي اصلاح، دروغ به بيماران دم مرگ، دروغ براي مصالح ديني(دروغ براي ترويج دين)، دروغ براي مصالح سياسي و دروغهاي بيضرر كه غالباً به مصلحت داشتن مجاز معروف هستند.
اين نوشته، نخستين تكنگار به زبان فارسي است كه در پي فهم و تحليل چنين مقولهاي برآمده است. وجود پيوستي در پايان كتاب كه در آن گزيده مهمترين نوشتههاي مربوط به اين مساله به زبان فارسي گردآوري شده است، آن را به مرجعي در اين زمينه تبديل ميكند.
چاپ سوم كتاب «دروغ مصلحتآميز» در شمارگان 1200 نسخه، 596 صفحه و بهاي 85000 ريال از سوي موسسه بوستان كتاب راهي بازار نشر شده است.
نظر شما