به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، عید سعید فطر؛ عید پاسداشت پشت سر گذاشتن همراهی خالصانه مردمان مسلمان در مسیر پاکسازی روح و رسیدن به مسیر رستگاری به عنوان هدف غایی رفتار مسلمانان به شمار میرود. به همین مناسبت است که میان جامعه مسلمانان و به ویژه کشوری مانند ایران شاهد آئینهای متعدد، جذاب زیبا و در عین حال با شکوهی هستیم که در کنار ادای فریضه نماز فطر در اشکال آئینی و نمایشی بروز و ظهور یافته است.
مردم سیستان و بلوچستان به مناسبت عید فطر سه روز را به جشن و شادمانی می پردازند. بازارهای این استان در روزهای آخر ماه رمضان مملو از جمعیت می شود، به طوری که مردان در آستانه عید فطر بیشتر وقت خود را به خرید شیرینی و تنقلات اختصاص میدهند و بانوان بلوچ بیشتر برای خرید پوشاک و زیورآلات به بازار می روند. زنان بلوچ با خرید و تهیه «زیآستون» در انواع طرحها و رنگهای مختلف که از جمله گرانترین آنها را طرح «کوه تفتان» و «فنوج» شامل میشود برای زینت لباسها در عید فطر استفاده میکنند.
«زی آستون» به سوزندوزی بخش جلویی لباس بانوان بلوچ از زیر گردن تا نزدیکیهای زانو همچنین سر آستین لباسهای آنان اطلاق میشود و بسته به نوع سوزن دوزی یا آینه کاری، طرح یا نوع دوخت آن در این روز توسط بیشتر زنان بلوچ خریداری میشود. مردم در این منطقه، روز عید فطر بعد از نماز صبح، حمام میروند و لباسهای نو و روشن خود را میپوشند و برای اقامه نماز عید فطر آماده میشوند. بعد از نماز عید، به دیدار بزرگان میروند و با قربانی کردن دام یا حتی یک مرغ زنده شکر روزهداری را به جای میآورند تا از شر شیطان و هوای نفس در امان بمانند.
عربهای خوزستان دو روز مانده به عید را «امالوسخ» به معنای روز چرکین مینامند و در این روز به نظافت خانههای خود میپردازند و یک روز مانده به عید را «امالحلس» به معنای روز نظافت شخصی مینامند و در این روز به تمیزی ظاهر خود میپردازند. در این ایام فروش انواع شیرینی و آجیل و ازدحام جمعیت در بازارها و شهرهاي خوزستان جلوهای دیگر به آنها میبخشد و همچنین میتوان گفت که بازار پوشاک نیز از این جنب و جوش بی نصیب نمیماند. در شب عید و هنگام اعلام رؤیت هلال ماه، مردم عرب طبق رسوم خود در مساجد تکبیرگویان این عید را اعلام میکنند. بعد از اقامه نماز عید، به سر مزار رفتگان خود میروند. سپس افراد هر محله برای تبریک عید به خانه همسایههای عزادار محله خود میروند و بعد نوبت به بزرگان محله میرسد.
در میان عشایر خوزستان نیز، مردم با «هوسه» و پایکوبی کوچههای محلات را طی میکنند و به سراغ بزرگ محله و قبیله رفته و در مضیف (مکان پذیرایی) گرد هم میآیند. برخی در این مجلس به شعرسرایی میپردازند و ترنم شنیدن صدای شعرهای شعبی (شعرهایی با زبان گفتار) به گوش میرسد. همچنین در این روز برخی از مردم به پخش شیرینی و شربت در مجالس و محافل و کوچه و بازار میپردازند.
در بندر بوشهر و ديگر بنادر خليج فارس، برازجان و روستاهاى دشتى از جمله لاور، رزمى و بوشهر به فطريه «سر روزه» میگويند. سر روزه جو يا گندم يا خرما يا آرد و يا پول است كه از قبل آماده كردهاند تا صبح عيد فطر به فرد مستحقى بدهند. در اين مناطق هم اگر مرد خانوادهاى دستش تنگ باشد، ظرف مسى بزرگى را در اين چند روزه پيش آخوند ده مى برد تا روى ظرف بخواند و نيت كند كه اين ظرف در عوض سر روزه گرو بماند، آنگاه ظرف را به خانه مىآورد و در گوشهاى مىگذارد و به كار نمىگيرند تا زمانى كه سر روزه را تهيه كنند و به مستحقش بدهند و ظرف را از گرو درآورند. در بردخون بندر دير مردم پس از اقامه نماز عيد به ديد و بازديد يكديگر مىروند و عيد را به همديگر تبريک مىگويند و با چاى و شيرينى از ميهمانان پذيرايى مىشود.
يكى از مراسم جالب توجه در اين استان در روز عيد فطر رفتن به منازل خانوادههايى كه در طول سال گذشته فردى را از دست دادهاند، است. در اين روز خانوادههايى كه در طول سال فردى از آنها از دنيا رفته است، عيد تهلو (تلخ) دارند. پس از پايان نماز عيد، كليه افراد محل به خانه بازماندگان متوفى مىروند و با خواندن فاتحه ياد او را گرامى مىدارند و با چاى و شيرينى از آنها پذيرايى مىشود. تا قبل از ظهر به تمام خانههايى كه در آنها عيد تهلو برگزار ميشود، مىروند. تشكيل مجلس عيد تهلو براى هر خانوادهاى كه عزيزى را از دست داده الزامى است.
در بندر گناوه مراسم فاتحهخوانى در تكايا و مساجد برگزار میشود. در اين روز در بسيارى از تكايا و مساجد شهر مراسم روضه خوانى و فاتحهخوانى برقرار است. همچنين در اين روز كسانى كه اقدام به مراسم دُمدُم سحرى مىكردند پس از اقامه نماز براى گرفتن اجرت به همه خانههاى محل سر مىزنند.
چهارشنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۱ - ۰۰:۰۰
نظر شما