به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، نويسندگان اين كتاب از شاگردان «چارلز كلارك» بودند و اين كتاب چاپ سال 2002 دانشكده كاليفرنيا است كه جنبه انساني دين را بررسي مي‌كند.

دكتر محدثي دليل انتخاب اين كتاب را انجام كار تحقيقاتي درباره حج و رضايت حاجيان خواند و گفت: نظريه رضايت مشتري درباره زائران نيز صدق مي‌كند و مي‌توان زائر را مصرف كننده دين دانست.

وي گفت: اولين بخش كتاب به پارادايم جديد دين مي‌پردازد و نگاه علوم اجتماعي به دين را در چهار قرن اخير  بررسي مي‌كند و نشان مي‌دهد از عصر روشن‌فكري به بعد، نگاهي بسيار منفي در علوم اجتماعي و علوم انساني به دين وجود دارد.

محدثي افزود: بر اساس مطالب اين كتاب، برخي دانشمندان علوم اجتماعي و علوم انساني، خرافات را كنار دين قرار داده، دين را محصول ذهن بيمار مي‌دانند و براين باورند كه دين ريشه‌هاي غير عقلاني دارد و دينداري را براي گروه‌هاي عقب مانده مي‌دانند. همچنين اين گروه از دانشمندان مي‌گويند الحاد، بحث تازه‌اي نيست و تنها در قرن 18 ابراز عمومي پيدا كرده است و به سرعت جهانگير مي‌شود و هرقدر انسان‌ها عاقل‌تر مي‌شوند، از دين دست مي‌كشند.

دكتر محدثي به بخش ديگري از اين كتاب اشاره كرد و گفت: اين گروه بر «خرد معيار» تاكيد دارند و مي‌گويند دين در حال از بين رفتن است و به شكل‌هاي مختلف دين را نقض مي‌كنند، آنچه علوم انساني در حوزه دين مطرح مي‌كند معمولا پايه و اساس علمي ندارد و از محو تدريجي دين صحبت كرده‌اند و براي نابودي آن تاريخ تعيين كرده‌اند.

وي افزود: البته استارك و فينك در اثر خود اين موارد را به صورت مستند بررسي كرده‌اند و مي‌گويند دين درحال از بين رفتن نيست، حتي در كشورهاي اروپايي اكثر مردم ديندارند و تنها مشاركت ديني ندارد و براساس پرسش‌نامه‌هايي كه توسط دانشجويان و استادان آمريكايي پر شده، مشخص مي‌شود جمعيت ديندار، رو به افزايش است و تعداد افراد ديندار در علوم سخت‌تر بيشتر از تعداد افراد ديندار در علوم انساني است.

وي افزود: رادني استارك و راجر فينك در اين كتاب با افكار عالمان علوم انساني و علوم اجتماعي مقابله كرده و دين را پديده‌اي اصيل و مفيد و امري اجتماعي مي‌دانند و معتقدند دين رو به زوال و ضعف نيست. همچنين مي‌گويند انسان‌هاي ديندار از نظر رواني و جسماني سالم‌تر از ساير افرادند.

دكتر محدثي با اشاره به بخش «اقتصاد دين» كه  اين كتاب به آن پرداخته است گفت: بحث اقتصاد را مي‌توان در دين مطرح كرد. همان‌گونه كه در اقتصاد كالا، بازار و مصرف كننده داريم، در دين نيز اين موارد را مي‌توان به كار برد، اما مستلزم پايه‌گذاري صحيح و تعيين عقلانيت ديني است.

وي افزود: در اين كتاب گفته شده، انسان ديندار، سود و زيان دنيوي و اخروي را مي‌سنجد و بر اساس در ك و فهم و تلفيق سليقه با گزينه‌هاي در دسترسش، گزينه عقلاني‌تر را انتخاب مي‌كند.

دكتر محدثي گفت: البته به نظر من در اينجا سودجويي را وارد مسائل ديني كرده‌اند و معتقدند در بازار ديني اگر كسادگرايي باشد، آن دين پر مصرف‌تر و هر زمان بازار ديني تعيين شده باشد، دين تضعيف مي‌شود و بنابراين بازار آزاد دين، موجب رشد دين مي‌شود.

وي افزود: با اينكه عالمان علوم اجتماعي ضد دين، حرف‌هاي بي‌پايه‌اي زده‌اند، اما اين حرف‌ها باعث رشد دين و نگاه دقيق‌تر ما به دين مي‌شود.

محدثي اظهار داشت: در دنياي جديد دو نوع «زيست جهان» در كنار هم قرار دارد و ملحدان به راحتي مي‌توانند نظرات خود را بيان كنند و اين‌ها را نمي‌توان ناديده گرفت.

وي اظهار كرد: منطق «حيوان اقتصادي» در زندگي انسان ديندار وجود ندارد و عقلانيت ما وابسته به نوع دينداري ماست. برخي هستند كه با خدا معامله مي‌كنند، ولي همه اين‌گونه نيستند. 

اين نويسنده و منتقد كشورمان معتقد گفت: دينداران بر اساس منطق ديني و ارزش‌هاي خود با مسائل برخورد مي‌كنند و با رشد ايماني افراد، بحث مبادله از بين مي‌رود.

وي افزود: منطق ديني با منطق سودي متفاوت است و ارزش و سود بايد از هم جدا شود. سود، مربوط به خويشكامي و دروني است ، ولي ارزش به مسائل اجتماعي و بيروني مربوط است.

محدثي با اشاره به ماهيت عظيم عيد قربان و عملكرد قابل تامل حضرت ابراهيم در اين روز گفت: انسان هاي ديندار بايد در راه قرباني كردن پيش روند و منطق در مسير ارزش‌هاي دين رشد كند. در سخنان عالمان دين مراتب ايمان مطرح است و در علم روانشناسي دين، هفت مرتبه ايمان بيان شده و مبادله، از مراتب پايين دين است و در مراتب بالاتر فديه و قرباني مطرح است.