در پیشنگار این کتاب آمده است: ایالت تاریخی گرگان که در کتیبه بیستون و نیز منابع پهلوی و یونانی از آن به عنوان ایالت وهرکان، وهرکانا، ورکان، وهرکانه، هیرکان، هیرکانیه و هیرکانیا یاد شده است، از حدود قرن 8 و 9 هجری قمری ایالت استرآباد نام گرفت. بهعلاوه از خود شهر استرآباد هم به ویژه در منابع یونانی با نام زادراکرتا، زادراکرت و زادراکرته یاد شده شده است.
در این کتاب نخست به طور خیلی مختصر به پیشینه ایالت تاریخی گرگان (بعدها استرآباد) نیز پرداخته شده است تا خوانندگان در زمان عرضه گزارشهای با جایگاههای مختلف این ایالت آشنایی داشته باشند. همچنین این نگاشته به نوعی کرونولوژی یا تقویمنگاری حدود نیم قرن از گوشههای تاریخ معاصر مردم این خطه محسوب میشود.
منبع اصلی این کتاب، گزارشها و اخبار روزنامه اطلاعات از مورخه 1305 خورشیدی به بعد است، اما برای تکمیل وقایع و گاه تعیین علت و ریشه رخدادها و مخصوصاً ارزش برخی از آنها، در این کتاب سعی شده حدود 5 سال قبل از هر تاریخ نیز پیش درآمد رخدادهای سالهای بعد قرار گیرد.
در کتاب «تاریخ معاصر گرگان (استرآباد)» در ارائه گزارشها و خبرها سعی شده اصل متنها دستکاری نشود، مگر در مواردی که مفاهیم جملات ابهام دارد و یا درازگوییهای زیاد در آنها دیده شدهاند. در چنین شرایطی کم و بیش به حذف اضافات غیرضروری و یا ویرایش مختصر بسنده شده است و عرضه اصل مطالب و متنها هم بیشتر بدان خاطر است که خوانندگان کتاب به ویژه پژوهشگران و روزنامهنگاران با شیوه و سبک و سیاق نگارش ژورنالیستی در آن دوره آشنایی پیدا کنند.
اسدالله معطوفی نویسنده این اثر درباره کتابش به خبرنگار ایبنا گفت: با وجود احتمال خطاهای اندک و کوچک در این کتاب، آن را باید یکی از منابع موثق بخشی از تاریخ معاصر این منطقه محسوب کرد. در این کتاب اطلاعات بکر و درستی درباره شاخصترین مسائل منطقه در طول 50 سال آمده که میتوان به عنوان نمونه به کاشت و مقدار برداشت محصولات کشاورزی، تاسیس سینماها، باشگاههای ورزشی، مدارس، راه آهن، جادهها، طوفانها، سیلها، زلزلهها، بیماریهای اپیدمی، آب لولهکشی، برق، تلفن، تلگراف، پست، بانکها، مناقصات و مزایدههای شهرداریها و ... اشاره کرد.
وی افزود: اسناد و عکسهایی که در این کتاب به چشم میخورد، تکمیلکننده اطلاعات عرضه شده و نیز به نوعی مربوط به مطالب همان صفحات است که به عنوان نمونه میتوان به اسناد تصویری کشف حجاب در این مجموعه مرتبط با مطالب اشاره کرد.
معطوفی یادآور شد: تعدای از نگارههای عرضه شده در این کتاب متعلق به روزنامه اطلاعات و بقیه هم مربوط به آرشیو شخصی است که بیشتر به عنوان تکمیل کننده مفهوم مطالب و یا تلطیف فضای کتاب ارائه شده است.
وی تصریح کرد: مورد جالب آنکه دو مورد از نگارهها در روزنامه کیهان هم چاپ شده بودند که توضیحات آنها با روزنامه اطلاعات فرق میکرد و جالبتر آنکه اصل عکس را بازماندگان افراد در شهر گرگان و گنبدکاووس به بنده اهدا کردند که پشتنویس آنها با توضیحات هر دو روزنامه توفیر دارد و این مسئله در مورد تاریخنگارههای مربوط به راه آهن و افتتاح تالار فخرالدین اسعد شهر گرگان هم مصداق دارد.
یادآوری میشود، اسدالله معطوفی از چهرههای نام آشنا در تاریخ نگاری است که از جمله آثار وی میتوان به کتابهایی مانند «استرآباد و گرگان در بستر تاریخ ایران»، «تاریخ فرهنگ و ادب گرگان و استرآباد»، «تاریخ چهارهزارساله ارتش ایران»، «تاریخ، فرهنگ و هنر ترکمان»، «سنگ مزارها و کتیبههای تاریخی گرگان و استرآباد»، «معرفی تپههای باستانی و تاریخی گرگان و استرآباد» و «سکههای طبرستان، گرگان و استرآباد» اشاره کرد.
نظر شما