به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)،در اين نشست كه با حضور بهمن خليفه، ابوالقاسم رادفر، حكيمه دبيران و مريم صادقي گيوي برگزار شد، رادفر با بيان اين كه با وجود ابيات بسيار كم باقي مانده از رودكي، وي از شهرتي جهاني برخوردار است، گفت: شعر رودكي عصاره و گزيده‌اي از شعر همه شاعران فارسي زبان پس از اوست.

وي افزود: شعر رودكي حاوي پيام‌هايي كوتاه ولي پر مغز است كه ابيات او را براي خواننده دلنشين و جذاب مي‌كند. كمتر موضوعي در شعر فارسي سراغ داريم كه به نوعي در شعر رودكي بدان اشاره نشده باشد.

رادفر با اشاره به خميرمايه شعر برخي از شاعران پس از رودكي يادآور شد: خميرمايه شعر برخي از شاعران پس از رودكي، از اشعار او نشات گرفته. شعر رودكي شعري نو و ابتكاري است كه از نظر واژگان، آرايه‌ها و مسائل بلاغي قابل توجه است.

عضو پژوهشگاه علوم انساني ادامه داد: شور و سرزندگي و اميدواري، و طرح برخي مسائل ديني و اخلاقي از ويژگي‌هاي شعر رودكي است. هويت ايراني در شعر رودكي به اثبات مي‌رسد.

وي تاكيد كرد: هويت ارتباط تنگاتنگي با زبان دارد و شعر رودكي نيز يكي از تجلي هاي زيباي زبان فارسي محسوب مي‌شود. او از سويي ميراث‌دار هويت ايراني است و از سوي ديگر هويت بخش ايراني به شمار مي‌آيد.

رادفر با بيان اين كه اگر شعر رودكي نبود، امكان نداشت كه شاهنامه با اين گستره واژگاني و ادبي آفريده شود، درباره مشكلات رودكي پژوهي نيز خاطرنشان كرد: متاسفانه تنها نزديك به 1500 بيت از ابيات رودكي باقي مانده كه همين امر، يكي از مشكلات بزرگ بر سر راه رودكي‌پژوهان است.

وي با اشاره به برخي منابعي كه در آنها ابيات رودكي نقل شده، اظهار داشت: لباب الالباب، سفينه خوشخو، تاريخ بيهقي، تاريخ سيستان، تذكرة الشعرا، رياض الشعرا، هفت اقليم، لغت فرس اسدي، مجموعه الفرس، فرهنگ قواس، فرهنگ جهانگيري، فرهنگ رشيدي، بهار عجم و آنندراج، برخي منابعي اند كه مي‌توان رد ابياتي پراكنده از رودكي را در آنها گرفت.

رادفر اضافه كرد: در روند رودكي پژوهي نخست بايد از مرحوم سعيد نفيسي ياد كرد كه با تلاش بسيار، سعي كرد اشعار رودكي را از بين آثار ديگر گردآوري كند. اثر نفيسي هنوز منبع و مرجع اصلي در كار رودكي‌شناسان محسوب مي‌شود.

وي همچنين به ذبيح‌الله صفا پرداخت و گفت: استاد صفا نيز در دو اثر «تاريخ ادبيات» و «گنج سخن» خود، بحث مبسوطي درباره زندگي و شعر رودكي ارايه داده‌است. همچنين محمد دبيرسياقي، جليل خطيب رهبر، حاكمي، جلال‌الدين همايي در «محرم اسرار» و عبدالحسين زرين‌كوب در دو كتاب «با كاروان حله» و «سيري در شعر فارسي»، غلامحسين يوسفي، محمد علي اسلامي ندوشن و علي دهباشي در «ياد يار مهربان» در زمينه رودكي‌پژوهي آثاري بايسته پديد آورده‌ و ديگر پژوهشگران، زندگي و شعر رودكي را مديون خود كرده‌اند.

رادفر از ادوارد براون، كيپلينگ، ويليام جكسن، طاهر جان اف، صد‌رالدين عيني، عبدالغني ميرزايف، ياقوت حموي و صفي‌الدين بغدادي به عنوان برخي از رودكي‌پژوهان غيرايراني نام برد كه در اين حوزه، خدمات بسياري انجام داده‌اند.

در ادامه اين نشست، حكيمه دبيران كه با موضوع «انديشه‌هاي اسلامي رودكي» سخن مي‌گفت، يادآور شد: بحث در تاثير قرآن در شعر شاعران فارسي زبان، از بحث‌هايي بوده كه همواره مورد توجه پژوهشگران قرار داشته است.

وي ادامه داد: رودكي همچنان كه در شعر پيشتاز بود، در استفاده از مضامين بلند قرآني هم با اعتقاد و باور عميق خود، پيشتاز محسوب مي‌شود.

دبيران تاكيد كرد: شاعراني كه با باور عميق قرآني و اسلامي شعر مي‌گويند، بيشتر در جان مردم تاثير مي‌گذارند.

دبيران افزود: توجه رودكي به كوشيدن براي خويشتن خويش و تزكيه نفس، در بسياري از ابيات او به چشم مي‌خورد كه از آياتي از قرآن كريم گرفته شده.

وي يادآور شد: رودكي جهان را يك دوره امتحان الهي مي‌داند و معتقد است، فقر و غنا در وجود اين امتحان تاثير ندارد. بلكه چه فقير باشيم و چه غني، با اين امتحان مواجهيم. همچنان كه در قرآن از قول سليمان نبي آمده است كه به خداوند عرض كرد :خداوندا، اين‌ها را به من داده‌اي تا مرا بيازمايي.

دبيران با بيان نمونه‌هايي از اشعار رودكي و مقايسه آنها با آياتي از قرآن كريم، ادامه داد: اعتباري بودن اين جهان و حقيقت دانستن مرگ، باورهايي برآمده از اعتقادات قرآني رودكي بوده‌اند.

وي با اشاره به اين دوبيت از رودكي كه "مهتران جهان همه مردند/ مرگ را سر همه فرو كردند/ زير خاك اندرون شدند آنان/ كه همه كوشك‌ها برآوردند"، گفت: همچنين رودكي مي‌گويد به داشتن آنچه كسب كرده‌ايد خوشنود و با از دست دادن آنها، نااميد نشويد كه اين هم باوري قرآني است.

همچنين مريم صادقي گيوي كه با موضوع «انسان در شعر رودكي» سخن مي‌گفت، يادآور شد: شعر رودكي شعري ساده، متعادل و زميني است كه بازتاب شرايط فرهنگي و سياسي و اقتصادي روزگار سامانيان محسوب مي‌شود.

وي ادامه داد: او در چهار محور عشق، مدح، پند و وصف به انسان پرداخته است. پند او، پند به خوشباشي و تساهل و زدودن غم است كه همه، پندهايي معتدل و ميانه به شمار مي‌آيند.

صادقي گيوي افزود: در شعر رودكي نشانه‌اي از دنياهاي دروني و خلوت‌هاي زاهدانه و گوشه‌نشيني‌هاي عارفانه نيست. او كمتر تصوير انتزاعي دارد. شادي‌هاي او بزرگند، اما از مسايل كوچك ناشي مي‌شوند، براي مثال مي‌گويد "شاد زي با سياه‌‌چشمان شاد/ كه جهان نيست جز فسانه و باد".

وي با بيان اين كه رودكي خود را نيز خيلي ساده معرفي مي‌كند، خاطرنشان كرد: رودكي از طبيعت رو به زوال انسان مي‌نالد كه نمي‌تواند همواره در اوج باشد. اما در شعر او نشاني از ناليدن از دست فلك، بدان شكل كه در شعر قرن‌هاي بعد مي‌بينيم، به چشم نمي‌خورد.

صادقي گيوي تاكيد كرد: معشوق رودكي، صفات ملكوتي معشوق حافظ را ندارد. عامل موثر در شعر او، انديشه‌هاي قرن سوم و چهارم است كه قرن خردگرايي و اعتدالند. روش كشورداري سامانيان با آن تساهل و اعتدال زياد، در شكل‌گيري انديشه‌هاي رودكي نقش بسيار داشت.