به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، از پیشینه و خاستگاه تاریخی نوروز و آیینها و مراسم آن در روزگاران کهن، اطلاعات مکتوب فراوان و دقیقی در دست نیست، البته در این شکی نیست که نوروز یک آیین دیرینه ایرانی و مربوط به پدیده نوشدن سال و دگرگونی طبیعت در میان تمامی اقوام این سرزمین است.
با وجود کمبود منابع درباره پیشینه حقیقی نوروز، برخی از مورخان ایرانی و غیر ایرانی بهطور جسته و گریخته به این جشن کهنسال و دیرپا اشاره کردهاند که از جمله برجستهترین این افراد میتوان به هرودوت، پدر تاریخ اشاره کرد.
تاریخ هرودوت شامل 9 جلد است. هرودوت در اثر معروف خود ضمن شرح پادشاهی کوروش کبیر، کمبوجیه، داریوش بزرگ و خشایارشا، برخی از اخلاق و روحیات و همچنین آداب و رسوم ایرانیان را نیز بیان میکند.
تاریخ هرودوت ابتدا در قرن پانزدهم میلادی در اروپا از یونانی به لاتین ترجمه شد. هنری راولینسون، شرقشناس معروف و کاشف خط میخی در زمان پادشاهی محمدشاه قاجار بهعنوان مربی نظامی در فوج کرمانشاه به خدمت اشتغال داشت و ضمن خدمت در این منطقه، موفق به کشف خط میخی شد. اندکی پس از آن، برادرش جرج راولینسون از این اکتشاف باارزش بهره گرفت و اولین ترجمه کامل انگلیسی تاریخ هرودوت را با حاشیهها و توضیحات در چهار جلد منتشر کرد. اولین ترجمه مختصر تاریخ هرودوت به زبان فارسی زیر نظر اعتمادالسلطنه، وزیر مطبوعات دولت ناصری در تهران به چاپ رسید.
هرودوت، در کتاب خود به بررسی و معرفی اخلاقیات، عادات رفتاری و آداب و رسوم مردمان دنیای قدیم از جمله، یونان، مصر و ایران میپردازد. هرودوت درباره نوروز مینویسد: «در ایران به هنگام سال نو پادشاه هخامنشی در کاخ خود که درهای آن بسته بود، پیش از سپیده بامداد بیدار میشد و در انتظار مینشست. هنگامیکه خورشید نخستین پرتوی آتشین خود را پخش میکرد، کسی در پشت اتاق ویژه شاه بر در میکوبید و شاه میپرسید، کیست؟ و از پشت در پاسخ میشنید: در بگشایید، من نماینده اهورامزدا هستم و سال نو را به همراه آوردهام. در این هنگام در اتاق شاه باز میشد. مردی زیبا و جوان اندرون میآمد و بهدنبال او مرد جوان دیگری بود که در جامهای نقره، غلات، حبوبات، گندم، جو، برنج و سکههای نو طلا را همراه میآورد و به شاه پیشکش میکرد.»
هرودوت اینگونه ادامه میدهد: «شاه از خوراکیها که نشانه فراوانی و روزیگشایی یزدان بود، میخورد و از پولها که نشانه دارایی و کامیابی بود، برمیداشت. سپس درهای کاخ به روی مردم باز میشد و مردم با شاه خود دیدار میکردند و با شادباش به شاه، سکه زر دریافت میکردند و گرفتاریها، خواستهها و گفتنیهای خود را با شاه درمیان میگذاشتند. این آیین تا 6 روز ادامه داشت و شاه تنها در همین 6 روز با مردم به شادی، غمخواری، بادهنوشی و رقصیدن میپرداخت. بعد از آن درهای کاخ دوباره بسته میشد.»
به باور هرودوت ایرانیان روز تولدشان را بزرگتر از نوروز دانسته و برای آن جشن بزرگی برپا میکنند. هرودوت در اینباره مینویسد: «از تمام روزهای سال یگانه روزی را که ایشان بیش از ایام دیگر جشن میگیرند، روز تولدشان است و مرسوم است که درآن روز خانهها را با اسباب بیشتر از معمول مفروش و مزین میکنند. ایرانیان ثروتمند گاو یا شتری قربانی میکنند و الاغی را تمام و درست کباب نموده میخورند. طبقات فقیر به جای آن، حیوانات اهلی کوچکتر میپزند.»
اگرچه اطلاعاتی که هرودوت از نوروز ارایه میدهد، بسیار اندک و مختصر است، اما همین مقدار اندک نیز در روشن شدن بخشی از تاریخچه و سابقه نوروز در ایران موثر و راهگشا است._
دوشنبه ۴ فروردین ۱۳۹۳ - ۱۰:۳۰
نظر شما