کتاب «مذهب و باورهای دینی در ایران (از ایران باستان تا پایان سلسله زندیان)» تالیف عباس قدیانی منتشر شد. این کتاب با بررسی شیوه زندگی و نژاد اقوام ایرانی بهویژه آریاییها، به چگونگی پیدایش دین و مذهب در این منطقه از دوره باستان تا زندیه پرداخته است.-
کتاب که در نوزده فصل گردآوری شده با «ادیان ایران باستان» آغاز میشود و تمدنهای شکل گرفته مانند نوذریان، چشمهعلی و حصار و «دین در دوران ماقبل تاریخی ایران» را بررسی میکند. در ادامه نیز به «مردم فلات ایران و دشت بینالنهرین پیش از تاریخ»، «نوشیجان تپه»، «گودین تپه»، «گورهای تپه سیلک»، «گورهای اواخر هزاره دوم تا اوایل هزاره اول پیش از میلاد»، «عصر ودایی و آیین تدفین»، «اشیاء مکشوف از گورها در نواحی مختلف ایران»، «مذهب، معتقدات و تدفین اقوام آریایی» و «گور دخمهها» میپردازد.
در بخشهای بعدی روند کتاب بر اساس سلسلههای تاریخی مانند «هخامنشیان»، «سلوکیان»، «ساسانیان»، «عربستان و جغرافیای تاریخی»، «اسماعیلیه»، «مغول»، «ایلخانان مغول» تا «صفویه» تدوین شده است.
در بخشی از کتاب آمده است: «دروغ در معتقدات آریایی زشتترین دستیار اهریمن است. در این تردیدی نیست که آریاییان ایرانی زودتر از آرییان هندی به این نتیجه رسیدهاند و تکامل و تحول عقاید آریاییان ایرانی بر تکامل و تحول عقاید آریاییان هندی سبقت دارد.»
در پیشگفتار کتاب به دو عقیده «آنیمیزم (آنیمیسم)» که ایمان به وجود ارواح که بعد از مرگ و فنای جسم ارتباط دارد و «فتیش» بهمعنای استفاده و استمداد از قوه مخفی و مستور در اشیا بیجان، پرداخته میشود. در فصل نخست کتاب مذهب، موقعیت جغرافیایی فلات ایران و تمدنها و پادشاهان افسانهای ایران بررسی شدهاند. در فصل دوم به معماری گورهای ایران باستان، شیوه زندگی ایرانیان پیش از ورود آریاییها و باورهای مذهبی ساکنان اصلی فلات ایران پرداخته شده است.
«مذهب و باورهای دینی در ایران» در فصلهای بعدی به موضوعهایی مانند شیوههای تدفین در عصر ودایی و قبل از ورود آریاییها، معماری، ساختار قبور و اشیا کشف شده از گورهای مختلف در ایران، مذاهب و باورهای اقوام آریایی، دین زرتشت، اوستا، جامعه آریایی و تمدنهای بینالنهرین، همچنین معرفی دین ایلامی و الهههای عمده این تمدن و معابد آنان میپردازد. گوردخمههای «صحنه»، «دکان داوود»، «فخریکا»، «قیزقاپان»، «کورخ کیچ» و «روانسر» در بخش بعدی بررسی شدهاند و پس از آن نیز تمدن ماد و مذهب آنها شرح داده میشود.
در ادامه فصلها مذاهب، آداب و رسوم مذهبی، روشهای تدفین و قبور، معابد و مقامات روحانی هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان، ساسانیان و سپس عربستان پیش از اسلام، همچنین ظهور دین اسلام و اصول این دین در فرقههای اسماعیلیه و خلفای فاطمی، هجوم قوم مغول و چنگیزخان، حکومت ایلخانان تا صفویه و چگونگی شکلگیری مذاهب و اقلیتها، رسمی شدن مذهب شیعه و دین در دوره افشاریه و زندیه به تفضیل شرح داده شده است. در پایان کتاب نیز علاوهبر نقشه سرزمین ایران، نقوش تزیینی آثار بهدست آمده در حفاریها، آورده شدهاند.
در بخشی از کتاب آمده است: «ناهید/ آناهید (اَردوی سوره اَناهیتا) ایزد بانویی با شخصیتی بسیار برجسته که جای مهمی در آیینهای ایران باستان به خود اختصاص میدهد و قدمت ستایش او به دورههای بسیار پیشین و حتی به زمان پیش از زردشت میرسد. اَردوی بهمعنی رطوبت در آغاز، نام رودخانه مقدسی بوده است و به پیروی از اصل شناخته شدهای در اساطیر نام رودخانه، شخصیت خدایی پیدا کرده است. او را همتای ایزدبانوی سَرَسوَتی در آیین ودایی میدانند.»
چاپ نخست کتاب «مذهب و باورهای دینی در ایران (از ایران باستان تا پایان سلسله زندیه)» تالیف عباس قدیانی در 568 صفحه، شمارگان یکهزار نسخه و بهای 23 هزار تومان از سوی انتشارات آروَن راهی بازار کتابهای تاریخی شده است.
نظر شما