-
محبوبه نجفخانی در گفتوگو با ایبنا؛
کودکان میتوانند نگاه بزرگترها به طبیعت را تغییر دهند
محبوبه نجفخانی گفت: ادبیات کودک زمانی موفق است که به جای آموزش مستقیم، که همه کودکان از آن فراریاند، به تجربه زیستی تبدیل شود. داستان وقتی جذاب است که پیامهای محیطزیستی در دل روایت و کنش شخصیتها و ماجراها به مخاطب ارایه شوند. اگر کودک با لیلی همراه شود و لذت رشد یک نهال را حس کند، بدون اینکه حس کند در کلاس نشسته و دارد به یک درس خشک و رسمی گوش میدهد، خودبهخود ارزش حفاظت از طبیعت را میآموزد و درونی میکند.
-
محمدرضا شمس، نویسنده «بزغاله عینکی» در گفتوگو با ایبنا؛
ادبیات کودک باید دوران کودکی را طولانیتر کند
محمدرضا شمس گفت: مدرسه و مهدکودک تخیل بچهها را میگیرد. کلاس تخیل در دبستان داشته باشیم که از الفبا هم مهمتر است. الفبا را هم با داستان یاد بدهیم. اوایل انقلاب پیرمردی بود که الفبا را ریتمیک یاد میداد؛ بچهها عاشقش بودند. اگر داستان آموزش دارد، باید غیرمستقیم باشد که بچه متوجه بشود. مثلاً در یک خانه، وقتی پدر بلند میشود و بگوید «یا علی»، دستور نمیدهد؛ به آنها نشان میدهد. آموزش اینجوری باشد؛ غیرمستقیم و همراه با لذت.
-
آتوسا صالحی در گفتوگو با ایبنا؛
برای شناخت جهان شاهنامه باید در آن زندگی کرد
آتوسا صالحی گفت: رابطهی جدیترم با شاهنامه از سالهایی شکل گرفت که با نوجوانها کار میکردم. از شانزدهسالگی شعر و داستان نوجوانها را میخواندم و منتشر میکردم و بعد سردبیر مجلهای شدم که همهی مطالبش را خود نوجوانها مینوشتند؛ از شعر و داستان تا عکس و کاریکاتور. آن سالها یک چیز را خوب یاد گرفتم: نوجوان را نباید دستکم گرفت. اگر به او دروغ بگویی میفهمد و اگر کوچکش بشماری از تو دور میشود.
-
علیرضا محمودی ایرانمهر در گفتوگو با ایبنا؛
میکوشم دیوار بلندی را که میان امروز و گذشته ماست ویران کنم
علیرضا محمودی ایرانمهر گفت: معنای استعاری مهتاب و آتش به فلسفهای باستانی برمیگردد که اتفاقاً در روانشناسی مدرن نیز کاربرد دارد. در این فلسفه انسان از نیروهای متضاد ساخته شده است که آب و آتش یا خورشید و ماه به شکل نمادین آن را نشان میدهند و چرخش آنها حیات انسانی را میسر میسازد. در این رمان زنان و مردان در کنار هم برای استمرار زندگی خود میجنگند و تلاش میکنند و نیروی شان در هم میآمیزد. در برخی از افسانهها نیز ارشک را پسر مهتاب و آفتاب نامیدهاند.
-
تصویرگر «روز حمله گرگ» در گفتوگو با ایبنا؛
لطافت تصاویر به معنای تلطیف جنگ نبود
میترا یزدانیفر گفت: نخل بخشی از هویت خرمشهر است و فرم بصری قدرتمندی دارد؛ از طرفی برای من حکم یک موجود زنده را دارد. حضور نخل را پررنگ کردم، گویی خودش نیز شاهد اتفاقات داستان است. حتی پس از ویرانیها، نخلها همچنان ایستاده بودند و این مقاومت برای من اهمیت زیادی داشت.
-
مریم مدرسیپور در گفتوگو با ایبنا؛
در کتاب تصویری، تصویرگر یکی از مؤلفان اثر است
مریم مدرسیپور گفت: تصویر خوب در کنار متن، یک روایت دوم میسازد. گاهی حتی میتواند اطلاعاتی در اختیار کودک بگذارد که متن عمداً از بیان آنها خودداری کرده است. این «فاصله» میان متن و تصویر است که به کودک اجازه میدهد کشف کند، حدس بزند و داستان را شخصاً تجربه کند.
-
الناز رستمزاد در گفتوگو با ایبنا؛
یک وَن برای دیدن، کشف کردن و همراه شدن در ماجرا
الناز رستمزاد گفت: در ترجمه مترجم باید خود را با شخصیتها یکی بداند. معمولا در ترجمههایم این سبک را رعایت میکنم که قبل از نوشتن ترجمه با فضای داستان و شخصیتها همگام میشوم و خود را به جای آنها تصور کرده و سپس ترجمه را انجام میدهم تا بتوانم آن موقعیت را به درستی درک کنم. هر چقدر هم باشد زبان مادری من ترکی است و برای نوشتن ترجمه مجبور هستم یکبار به زبان خودم قابل فهم بدانم و سپس متن را به زبان فارسی و معادل آن برگردانم.
-
سیدمحمد میرموسوی در گفتوگو با ایبنا:
روستا مظهر کار و تلاش برای کودک ایرانی است
سیدمحمد میرموسوی گفت: وظیفه داستان و هنر داستاننویسی دوری از سخنرانی، شعارزدگی و نفوذ مستقیم در داستان است . وظیفه نویسنده نشان دادن بخشی از زندگی و پر رنگ کردن موضوع، البته بدون هر گونه جانبداری، حتی تحلیل و حمایت از یک فکر و اندیشهای. در این جا کودک است و کار درس و کمک به خانواده. خواننده با همذاتپنداری خود باید پیام داستان را پیدا کند. پدر، مادر، نوجوان و محیط پیرامون هر کدام برای خواننده پیام ویژهای دارند.
-
مهرانگیز قهرمانی در گفتوگو با ایبنا:
«دیانای» نمایشنامهای در مرز میان سکوت، ترس و همدستی
مهرانگیز قهرمانی گفت: به نظرم یکی از جذابترین ویژگیهای «دیانای» این است که اینجا قهرمان اصلی یک نفر نیست؛ بلکه خودِ گروه است. تصمیمها، ترسها و حتی اشتباهها میان همه شخصیتها تقسیم شدهاند. همین باعث میشود مخاطب مدام از خودش بپرسد که واقعاً چه کسی مسئول است. از نظر اجرایی هم این ویژگی خیلی جذاب است، چون کارگردان میتواند روی روابط بین شخصیتها، حرکتهای گروهی و فضای جمعی بیشتر کار کند و این موضوع اجرا را زندهتر و تأثیرگذارتر میکند.
-
معصومه حسینی از مجموعه نمایشنامه «تاجِ خودِ خودم» میگوید؛
کودکان باید یاد بگیرند خودشان قهرمان زندگی خود باشند
معصومه حسینی گفت: از آنجا که دغدغه اصلی من مسائل مربوط به زنان است، همانطور که در ادبیات کهن بزرگسالان به این موضوع توجه داشتم، در افسانههای کودکانه نیز مفاهیمی که دختران را در جایگاه دوم قرار میدادند، توجهم را جلب کردند. به همین دلیل احساس کردم لازم است نگاهها به این موضوع از همان سالهای کودکی تغییر کند.
-
بهزاد صدیقی در گفتوگو با ایبنا:
شخصیتهای غیرانسانی، پلی برای ارتباط بهتر با کودکان هستند
بهزاد صدیقی گفت: از آنجایی که از نوشتن این پنج نمایشنامه تا مرحلهی چاپشان زمان زیادی گذشته و تا قبل از چاپ بارها بازنویسیشان کردهام، دیگر لازم به تغییری یا دوبارهنویسی آنها نمیبینم مگر آنکه بخواهم برای اجرا و کارگرانی انتخابشان کنم و تغییرات مورد نیاز و لازم را در حین تمرین برای دستیابی به ریتم بهتری انجام دهم.
-
نیلوفر نیکبنیاد بهمناسبت روز ادبیات کودکونوجوان عنوان کرد:
ضعف جدی ادبیات کودکونوجوان در آثار فانتزی و علمیتخیلی تألیفی
نیلوفر نیکبنیاد گفت: تا زمانی که رسانهی معرفی کتاب کودک و نوجوان محدود به نشریات مکتوب بود، اوضاع فرق میکرد. هرچند آن زمان هم بعضی کتابها بیشتر دیده میشدند، اما امروزه رسانههای مجازی میتوانند بهطور کامل مسیر دیده شدن یا نشدن یک کتاب، یک نویسنده یا یک ناشر را عوض کنند. این موضوع از طرفی خوب است و از طرفی بد.
-
سحر حدیقه بهمناسبت روز بزرگداشت ادبیات کودکونوجوان:
کتاب برای لذت بردن کودکونوجوان ما از زندگی است
سحر حدیقه گفت: برای من، چیزی که جذاب است، نزدیک بودن فرهنگیِ چیزی است که منتقل میشود و بهروز بودن مسائل. معیار طنز برای من مهم است. یکی از علاقههای من هم فانتزی است، چون هنوز باید بسیار بیشتر شناخته شود و هرچقدر کار انجام بدهیم، باز هم کم است. اگر به من باشد، انتخابم کتابهایی است که آموزش مستقیم نداشته باشند. اگر نیاز فرهنگی به آموزش وجود داشته باشد، من اساساً با نصیحت و مورد خطاب سنگین قرار دادن مخالفم و در انتخاب کارها، با آموزش غیرمستقیم موافقترم.
-
به مناسبت ۱۸ تیر روز ادبیات کودک و نوجوان؛
آینده ادبیات کودک؛ جایی میان بوی کاغذ و جهان دیجیتال
همزمان با ۱۸ تیر، روز ادبیات کودک و نوجوان، زهره مسکنی، نویسنده و شاعر این حوزه، از چالشهای ادبیات کودک امروز، نسبت کتاب و فناوری و آینده قصهگویی برای نسل دیجیتال میگوید.
-
نویسنده «آخرین وارث» در گفتوگو با ایبنا:
اساطیر ایران برای فانتزی دروازهای شگفتانگیز است
سمیه سیدیان گفت: معتقدم که وظیفهی اصلی نویسنده فانتزی حماسی نوجوان، پیوند دادن نوجوان امروز با ریشههای اسطورهایاش است. نسل امروز با افسانهها و ابرقهرمانهای وارداتی (غربی یا شرقی) بزرگ میشود؛ چون آنها برایش «زنده» شدهاند. ما برای پیوند دادنِ نوجوان به ریشههایش، نباید به «بازگوییِ خشکِ متون» اکتفا کنیم. نوجوان به دنبال «همزادپنداری» است.
-
مترجم «در جستوجوی ماهی غولپیکر» مطرح کرد:
چرا کودکان نباید همیشه جواب سؤالهایشان را آماده پیدا کنند؟
حمیرا واقف گفت: کتاب «در جستوجوی ماهی غولپیکر» عمق اقیانوس را به بچهها نشان میدهد. خودم بهعنوان مترجم، چیزهای زیادی یاد گرفتم و با موضوعاتی آشنا شدم که قبلاً درباره آنها نمیدانستم و این به خاطر اقلیم متفاوت آن بود.
-
کشتیاری، مترجم ادبیات کودک و نوجوان:
کودک در کتابهای تعاملی، شنونده نیست؛ بازیگر فعال داستان است
نیلوفر کشتیاری گفت: روشن است که هیچ کودکی با تواناییِ تفکر نقادانه به دنیا نمیآید؛ این یک مهارت کاملاً اکتسابی است. وقتی ما به بهانهی این داستان، کودک را تشویق میکنیم تا عواقبِ تسلیمشدن در برابر وسوسه را در حد توانش تحلیل کند و برای آن گزینههای جایگزین بسازد، در واقع مثل این است ماهیچههای تفکر نقادانه و مهارتِ حل مسئله را در ذهن او ورزش میدهیم تا یاد بگیرد در آینده، تصمیمهایی منطقی بگیرد. در واقع این کتاب میتواند یک ابزار کار مفید برای کلاسهای فلسفه برای کودکان (فبک) باشد.
-
اکرم شکرزاده در گفتوگو با ایبنا:
مطالعه، ابزاری برای آشنایی با فرهنگهای مختلف است
اکرم شکرزاده گفت: استراتژی هوشمندانهای که در این مانگا استفاده شده، پنهانکردن مسائل جدی در دل دنیایی فانتزی، بدون سادهسازی یا تحریف است. مثلا اگر مستقیم با نوجوان درباره انزوای اجتماعی یا بیمسئولیتی حرف بزنی، مقاومت میکند و خسته میشود، ولی وقتی غیرمستقیم و در قالب تصاویر این مفاهیم به او نشان داده شود، در ناخودآگاهش اثر میگذارد. نوجوانان نیاز دارند بدانند احساسات پیچیدهشان (خشم، ترس از آینده، بیاعتمادی به دیگران) «غیرعادی» یا «بد» نیستند و هیچ تغییری سریع اتفاق نمیافتد.
-
کوروش پارسانژاد در سالروز تولد شاعر مطرح کرد:
احمدرضا احمدی شاعر بیبدیل لحظههای ناب
کوروش پارسانژاد در سالروز تولد احمدرضا احمدی گفت: الان در خانه، قفسۀ کتابهای او را دارم همراه با نوارهای موسیقی، فیلمها و چیزهایی که به من هدیه داده بود. گاهی اول کتاب برایم مینوشت: «برای دوست جوانم کوروشِ بسیار عزیز». و میگفتم: «خوبه آدم دوست بزرگتر از خودش داشته باشد، اینطوری همیشه احساس جوانی میکنه!»
-
نویسنده «جادوگرخانم جاروسوار» در گفتوگو با ایبنا مطرح کرد؛
ناشران سودجو، مانع رشد ادبیات فانتزی
بنفشه رسولیان، نویسنده کتاب «جادوگرخانم جاروسوار» با اذعان بر اینکه ادبیات فانتزی در ایران رشد نکرده است، مقصر اصلی این مشکل را سودجویی ناشران و عدم حمایت آنان از تالیفهای ارزشمند در این ژانر عنوان کرد.
-
گفتوگوی ایبنا با نویسنده کتاب «سفرهای دلا و مادربزرگ خفنش»؛
تهیه یک ساندویچ فرهنگی خوشمزه
حسام حیدری گفت: عرصه طنز، عرصه ظریف کاری است. اولین چیزی که طنزنویس یاد میگیرد این است که چطور حرفش را بزند ولی خطوط قرمز مرسوم را هم رد نکند. طنز ابزار جذب مخاطب کودک است.
-
نویسنده و مترجم «خواب بچه کجا پرید» در گفتوگو با ایبنا:
قصهها پلی هستند برای درک فرهنگهای دیگر
فاطمه عباسی گفت: اینروزها بهواسطهٔ کثرت محتوای آموزشی و جذابیت فوقالعادهٔ آنها، بچهها از سنین کم با زبان انگلیسی بهخوبی آشنا میشوند؛ اما انگلیسی تنها زبان خارجی نیست و مردمان دیگری هستند که با زبان دیگری صحبت میکنند. و ما میتوانیم با دانستن زبان آنها ارتباط مؤثرتری با اصحاب آن فرهنگ داشته باشیم و آنها را دعوت به شنیدن قصههایمان کنیم.
-
گفتوگوی ایبنا با «فاطمه سرمشقی» بهمناسبت تولد سیمین دانشور؛
هدیه نگاه زنانه سیمین به ادبیات داستانی ایران
فاطمه سرمشقی گفت: سیمین دانشور اولین زنی است که به زبان فارسی داستان به معنای امروزی آن را نوشت. جزو اولین زنانی است که توانست مدرک دکتری زبان و ادبیات فارسی بگیرد و جزو اولین نسلهایی است که برای تحصیل به آمریکا رفت، آن هم تکوتنها. فکر میکنم فقط همین سه نکته از زندگی سیمین کلی حرف دارد و دلیل کافی است که او را مانند الگویی در پیش چشم داشت.
-
مترجم کتاب «ماشین مامانی» در گفتوگو با ایبنا عنوان کرد؛
داستان ابزاری کارآمد برای عادیسازی تفاوتهاست
پریسا فراهانی - مترجم کتاب «ماشین مامانی» - گفت: از نظر روانشناسی رشد، روایت داستان یکی از مؤثرترین ابزارها برای پردازش موضوعات اضطرابزا در کودکان است. کودک در سالهای اولیه زندگی، مفاهیم پیچیدهای مانند معلولیت و بیماری را در قالب نماد و داستان بهتر میفهمد تا توضیح مستقیم. داستان همچنین به شکلگیری همدلی و رشد نظریه ذهن کودک کمک میکند؛ کودک یاد میگیرد دیگران را با تفاوتهایشان بفهمد، نه اینکه از آنها فاصله بگیرد.
-
کارگردان نمایش اقتباسی «رویای برفی» در گفتوگو با ایبنا:
اگر عصبانیت را رها کنیم میتواند ما را تنها کند
مریم خاکسار تهرانی - کارگردان نمایش اقتباسی «رویای برفی» که براساس کتاب «گوسفندی که عصبانی بود، خیلی عصبانی» ساخته شده - گفت: «رویای برفی» می خواهد بگوید عصبانیت طبیعی است، اما اگر رهایش کنیم میتواند ما را تنها کند. خشم دشمن کودک نیست بلکه یکی از واکنش های اوست؛ بخشی از اوست. اما باید یاد بگیرد که خشمش از خودش بزرگتر نشود.
-
کارگردان نمایش اقتباسی «خشم قلمبه» در گفتوگو با ایبنا:
در داستان مخاطب تصویر میسازد، در تئاتر ما برایش تصویر میآفرینیم
وحید نفر - کارگردان نمایش اقتباسی «خشم قلمبه» - گفت: فرایند اقتباس در حوزه کودک و نوجوان بسیار حساستر است و میتوانم بگویم که یک تیغ دولبه حساب میشود. شما از یک سو باید جنبههای سرگرمکننده را حفظ کنید و از سوی دیگر پیام آموزشی را منتقل کنید. همه چیز در دو کفه ترازوی آموزش و سرگرمی باید به یک تعادل دقیق برسد تا مخاطب کودک نه از این طرف بیفتد و نه از آن طرف. علاوه بر این، اثر باید در تمام ارکانش بهروز باشد؛ از میزانسن و موسیقی گرفته تا نور و طراحی فضا.
-
مترجم کتاب «هُنرُبات» در گفتوگو با ایبنا:
داستانهایی میخواهیم که نه شعار بدهند،نه کودک را دستکم بگیرند
مسعود درویشی - مترجم کتاب «هُنرُبات»- گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به داستانهایی نیاز داریم که نه شعار بدهند و نه کودک را دستکم بگیرند؛ داستانهایی که پرسشهای جدی (هویت، آینده، ترس، امید، تفاوتها) را در قالبی روشن و لذتبخش مطرح کنند. کتاب خوب، کودک را از جهانِ پرسرعتِ امروز جدا نمیکند؛ کمک میکند در همین جهان، با آگاهی و اعتمادبهنفس زندگی کند. جهان امروز، جهان روایتهاست.
-
وضعیت داستان کودکونوجوان در گفتوگو با شهرام شفیعی؛
طنز ابله، مخاطب را هم ابله میپندارد
شهرام شفیعی - طنزنویس حوزه کودک و نوجوان - در گفتوگو با ایبنا عنوان کرد: در داستان کودک و نوجوان یک شوخی خوب، اخلاقی و تکنیکی، قطعاً نه رهزن اندیشه که یار و یاور اوست. آن نوع طنزی که ابله است، مخاطب را نیز ابله میپندارد.
-
گفتوگوی ایبنا با مهدی بهنوش، بهمناسبت زادروز ژول ورن؛
ژول ورن؛ دایرةالمعارف علمی در قالب داستان
مهدی بهنوش - مترجم رمان «هشتصد فرسنگ روی آمازون» ژول ورن - گفت: «شاید سخن گزافی نباشد اگر ژول ورن را بزرگترین نویسنده ژانر علمی - تخیلی بدانیم، زیرا که او از اولین نویسندههایی است که ژانر علمی - تخیلی در مفهوم مدرن را معرفی کرد. به عقیده بنده مجموعه آثار ژول ورن دایرةالمعارفی است از تنوع زیستی و اطلاعات ارزشمند در سرزمینهای گوناگون.»
-
نامزد جایزه هانس کریستین اندرسون در گفتوگو با ایبنا:
برای موفقیت در رقابتهای جهانی انتخاب سوژههای نو ضروری است
احمد اکبرپور - نامزد جایزه هانس کریستین اندرسون - گفت: ادبیات خوب میتواند هم بومی باشد و هم جهانی. حتی بومیترین کارها هم میتوانند برای مخاطب جهانی جذاب باشند. در داستان و شعر، تخیل و کشف و شهود اهمیت دارد. اگر بخواهیم در رقابت جهانی موفق باشیم، بهروز بودن ادبیات و انتخاب سوژههای نو هم ضروری است تا بتوانیم در کنار بزرگان جهان قرار بگیریم.