دکتر غلامحسين ابراهيمي ديناني، فلسفهپژوه گفت: حضرت ختمي مرتبت کيست؟ او حبيبالله است. نامش احمد است و «الاحمد من الحمد». حمد، دوست داشتن و ستايش است و احمد يعني بزرگترين ستايشگر و ستايش شونده، و به اين دليل او حبيب است.
در ابتداي اين مراسم فيلمي کوتاه درباره حاج حسين آقا ملک و موقوفات وي براي حاضران پخش شد. در اين فيلم سيد مجتبي حسيني، مدير عامل موزه ملک و ابوالعلا سودآور، پژوهشگر تاريخ و هنر به ايراد سخناني درباره واقف موزه ملک پرداختند.
در ادامه مراسم، حسيني با تبريک اين عيد سعيد به حاضران، اظهار داشت: براي اجراي وقفنامه ايشان هر سال اينجا گرد هم ميآييم تا به بهانه اين ايام، ميراث با شکوه گذشتهمان را بشناسيم. امروز در اين آيين چند کتاب رونمايي و چند نمايشگاه افتتاح ميشود.
وي ادامه داد: سه کتاب با عناوين «قصيده برده بوصيري»، «گنج ملک» و «نمايه مطبوعات کتابخانه ملک» توسط اين موسسه منتشر شده است. کتابشناسي آثار مرتبط با حضرت محمد(ص) نيز منتشر و براي ارائه در اين روز خجسته آماده شد.
حسيني افزود: نمايشگاه آثار منتخب هنرهاي اسلامي موجود در موزه ملک و نمايشگاه کتابهاي مرتبط با حضرت محمد(ص) نيز از امروز افتتاح ميشوند و سايت کمالالملک و خاندان غفاري نيز از امروز قابل بازديد است. همچنين سالن آثار کمالالملک و خاندان غفاري در سال نو افتتاح خواهد شد.
در ادامه اين آيين پس از سخنان حسيني، فيلم کوتاه ديگري با عنوان «روياي سحرگهان» درباره قصيده برده بوصيري به نمايش گذاشته شد. سپس حسيني اولين نسخه منتشر شده از اين کتاب را به دکتر غلامحسين ابراهيمي ديناني تقديم کرد.
سپس ديناني به سخنراني در نعت حضرت محمد(ص) به سخنراني پرداخت و اظهار داشت: امشب شبي مبارک و اينجا مکاني شريف است و بهدرستي همه ميزبان جاج حسين ملک، فردي با اين سخاوت، ظرافت و درايت هستيم و چه بهتر که اگر انساني ثروتمند است، با چنين ظرافت و درايتي ثروتمند باشد.
وي ادامه داد: حاج آقا ملک فرهنگ اين سرزمين را خوب ميشناخت و به آن عشق ميورزيد. امشب شبي عجيب است. شبي است که سيدالمرسلين و بزرگترين انساني که ممکن است آفريده شود، آفريده شده است. موجودي که امکان آفرينش بالاتر از او نبوده است.
ديناني سپس شعرآشنايي سعدي را خواند (بلغ العلي بجماله، كشف الدجي بجماله...) و گفت: سعدي در زبان فارسي و عربي افصح المتکلمين است و فصاحتش در اين دو زبان بر هيچ کس پوشيده نيست. قرنها از زمان سعدي ميگذرد؛ ولي امروز هرکس آنرا ميخواند، لذت بسيار برده و آنرا ميفهمد. در حاليکه امروز جوانان انگليسي زبان شکسپير را نميفهمند. ما امروز به زبان سعدي حرف ميزنيم. 700 سال است که ما به زبان سعدي سخن ميگوييم. سعدي بر زبان عربي نيز به همين اندازه مسلط است.
وي سپس به تفسير شعر سعدي پرداخت و اظهار داشت: در مصرع «بلغ العلي بکماله»، «بلغ» يعني «رسيد» و «علي» يعني «هر چه بالاتر»، ولي درباره «بکماله» بايد ببينيم ضمير اين کمال به چه چيز برميگردد. ضمير در ادبيات عرب مرجع ميخواهد.
وي تشريح کرد: در لفظ دو احتمال وجود دارد، يکي اينکه ضمير کمال به بالغ برگردد، يعني به کمال حضرت محمد(ص) و به اين معنا که چون کامل بود بالا رفت و به کمال خودش رسيد. دوم اين که سعدي متوجه اين معني نيز بوده که مرجع ضمير کمال، ميتواند «علو» باشد. يعني رسيد به کمال علو و هر آنچه ميشود در علو تصور کرد. يعني به آنچه اندر وهم نايد. يعني به حق رسيد، به خدا رسيد.
ديناني گفت: سعدي چقدر هوشيارانه حرف زده است و مي بينيم که هر دو معني در اين مصرع وجود دارد. وي سپس به حديثي از حضرت محمد(ص) اشاره کرد که حضرت در آن ميفرمايد من اوقاتي را با حق دارم که هيچ پيغمبر اولوالعزمي نميتواند آنجا بيايد و هيچ فرشته عالي مقامي نميتواند آن را داشته باشد. آنجا خلوتگاه حق و من است.
وي سپس ادامه داد: امشب شب ميلاد اين مولود شريف است که از مکمن غيب آمده است، از راهي بسيار دور که در عين حال طرفةالعيني بيش نيست. همه پيامبران از غيب آمدهاند اما آمدن حضرت محمد(ص)، آمدن ديگري است.
ديناني در ادامه به صفات پيامبران اولوالعزم و تفاوت آنها با پيامبر عظيمالشان اسلام اشاره کرد و توضيح داد: حضرت موسي(ع) کليمالله است و مستقيم با خدا حرف زده است، هرچند به اين مقام نرسيد که خدا را ببيند و خداوند در مقابل «رب ارني» او پاسخ داد «لن تراني و لکن انظر الي الجبل». همچنين حضرت ابراهيم(ع) خليلالرحمن است، مقام خلت مقام دوستي است و حضرت عيسي(ع) نيز روحالله است.
اين فيلسوف سپس گفت: نوع نبوت اينها نيز همچون نوع شريعتشان با يکديگر متفاوت است. وحي حضرت موسي(ع) در ده فرمان خلاصه شده است. حضرت مسيح(ع) روحالله است يعني ملکوت را به زمين آورده است. هرچند که متاسفانه ملکوتي که حضرت مسيح(ع) به زمين آورد، تبديل به کليساهاي پر زرق و برق شد و يهوديان نيز که «ارض موعود» آنها ملکوت است، به دنبال آن در زمين ميگردند و آنرا بين نيل و فرات ميدانند.
ديناني افزود: اما حضرت ختمي مرتبت کيست؟ او حبيبالله است. نامش احمد است و «الاحمد من الحمد». حمد، دوست داشتن و ستايش است و احمد يعني بزرگترين ستايشگر و ستايش شونده، و به اين دليل او حبيب است. اگر معني عشق را بدانيد، حبيبالله يعني عاشقالله که از خليل و روح و کليم بالاتر است. حبيب هم خليل است، هم روح و هم کليم. حضرت محمد(ص) رحمة للعالمين است.
وي تاکيد کرد: قدري بايد به رحمت حضرت توجه داشته باشيم. اسلام دين رحمت است و اصلا خشونت در آن نيست و اينجاست که سعدي ميگويد «بلغ العلي بکماله/ کشف الدجي بجماله» يعني حضرت محمد(ص) ظلمت را برد و نابود ساخت. يعني ظلمت جهل و تعصب و دروغ و نفاق و ريا و دورويي را زدود. و سعدي ادامه ميدهد «حسنت جميع خصاله» يعني همه خصلتهايش حسن است.
دکتر ديناني ادامه داد: هر کس حضرت را مي ديد مجذوب او ميشد. وجودش معجزه بود و همه را جذب ميکرد. سعدي سپس ميگويد «صل و عليه و آله» و درود ميفرستد به اين موجود آسماني که به زمين آمد و ختم نبوت را اعلام کرد زيرا بالاتر از اويي در تصور نيست.
وي درپايان سخانش گفت: نبوت تمام شد اما باب آسمان بسته نيست و تا ابد بسته نخواهد شد.
پس از سخنان دکتر ديناني، سه قطعه توسط ارکستر آوازي «به سوي فردا» به رهبري سيدرضا سجادي و سرپرستي سعيد باقري براي حاضران اجرا شد. اين سه قطعه «کريمالسجايا»، «مه تابان» و «نگار من» نام دارند که هر سه در مدح حضرت محمد(ص) بوده و شامل اشعار سعدي، آواز فولکلور اسلامي عربي و اشعار انگليسي است.
در ادامه اين آيين، اولين نسخه منتشر شده کتاب «گنج ملک» حاوي تصاوير منتخب آثار موزهاي ملک و توضيحات آنها به سه زبان فارسي، عربي و انگليسي، توسط حسيني به مراد اسماعيلف، سفير جمهوري قزاقستان در ايران اهدا شد.
سومين کتاب نيز با عنوان «نمايه مطبوعات ملک» حاوي فهرست 700 نشريه از زمان مشروطه تاکنون، توسط حسيني به حاجآقا شاهمرادي، مديرعامل موسسه فرهنگي هنري عروج تقديم شد.
در انتهاي آيين گراميداشت ميلاد حضرت محمد(ص) نيز فيلم «قلمدان» با سخناني از آيدين آغداشلو، رامين مرآتي و سيد مجتبي حسيني درباره تاريخ و جايگاه قلمدان لاکي، براي حاضران پخش شد.
نظر شما