به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، کتاب «زنان، دیوانگی و ادبیات ویکتوریایی» عنوان تازه‌ای از مجموعه شناخت‌نامه‌های منتقدان ادبی ایالات متحده آمریکا است که به بررسی جامع زیست فکری، کارنامه دانشگاهی و نظریات انتقادی الن شوالتر (استاد برجسته و بازنشسته ادبیات انگلیسی در دانشگاه پرینستون) می‌پردازد.
شوالتر بی‌تردید از نامدارترین و تأثیرگذارترین چهره‌های نقد ادبی فمینیستی در نیمه دوم قرن بیستم به شمار می‌رود؛ نظریه‌پردازی که با ابداع و توسعه رویکرد جریان‌ساز «نقد زن‌محور»، تحولی بنیادین در روش‌شناسی تحلیل سنت ادبی زنان پدید آورد و نگاه پژوهشگران را دگرگون کند.
نقد زن‌محور شوالتر تلاشی آگاهانه برای تغییر کانون توجه نظریه‌پردازی فمینیستی بود؛ او تمرکز نقد را از انفعال زن به‌مثابه «خواننده متون مردانه» و کشف کلیشه‌های زن‌ستیزانه در آثار نویسندگان مرد، به عاملیت زن در جایگاه «آفریننده، سخنگو و مؤلف متون ادبی» معطوف کرد.
وی با انتشار کتاب «دوران‌ساز ادبیاتی از آنِ خودشان»، تاریخ‌نگاری ادبیات زنان را در سه دوره مشخص «تأنیث»، «فمینیستی» و «زنانگی» فرمول‌بندی کرد تا سازوکارهای تاریخی هویت‌یابی، بلوغ سبکی و استقلال نوشتار زنانه را صورت‌بندی کند.
بخش مهمی از دغدغه‌های پژوهشی این منتقد آمریکایی به تبارشناسی نسبت میان جنسیت، روان‌پزشکی و ادبیات عصر ویکتوریا اختصاص دارد.
شوالتر با پژوهش‌های درخشان و تاریخی خود در آثاری بنیادین چون «بیماری زنانه: زنان، دیوانگی و فرهنگ انگلیسی»، پیوند عمیق میان برچسب‌های پزشکی، بیماری هیستری و انقیاد روانی زنان را در جامعه و ادبیات انگلستان قرن نوزدهم واکاوی کرد؛ او با رویکردی انتقادی نشان داد که چگونه جنون، افسردگی و بیماری‌های روانی در گفتمان پدرسالارانه عصر ویکتوریا نه صرفاً اختلالاتی بالینی، بلکه برساخته‌هایی ایدئولوژیک و ابزاری انضباطی برای خاموش کردن عصیان و حاشیه‌نشین کردن صدای مستقل زنان خلاق بوده‌اند.
این اثر با مروری موشکافانه بر آرای نظری، مواجهه‌های نقادانه و سیر تطور اندیشه این پژوهشگر برجسته، بستری منسجم برای آشنایی مخاطبان فارسی‌زبان، دانشجویان ادبیات و پژوهشگران حوزه مطالعات جنسیت با سنت‌های نقد ادبی معاصر فراهم کرده است.
کتاب «زنان، دیوانگی و ادبیات ویکتوریایی: شناخت‌نامه الن شوالتر» با ترجمه و گردآوری فرزام کریمی از سوی انتشارات فروین در ۷۷ صفحه، شمارگان مشخص و با قیمت ۱۲۰ هزار تومان منتشر شده و در دسترس علاقه‌مندان به نظریه و نقد ادبی قرار گرفته است.
نظر شما