سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: در رمان جدید ریچل کاسک، «زندگی ام» (Life of M)، بازیگر سرشناسی به نام «ام» همراه با نویسندهای نامدار و مدلی خودشیفته در مراسم شبانه یک کتابفروشی با حامی مالی تجاری شرکت میکند. این تصویرسازی گمانهزنیهای فراوانی درباره ریشههای واقعی متن برانگیخت. همانطور که مطبوعات فاش کردند، شخصیت «ام» بر پایه ناتالی پورتمن بنا شده است؛ نشانههایی چون بازی در فیلم نخست در ۱۱سالگی — اشاره به لئون: حرفهای (Léon: The Professional) — و بازی در اثری درباره بالرینهای مهارناپذیر در قوی سیاه (Black Swan) این شباهت را عیان میکند.
رمان کاسک در امتداد سنتی ادبی قرار میگیرد که میتوان آن را «زیستشایعه» (biogossip) نامید؛ آثاری که بر وسوسه و کنجکاوی پیرامون چهرههای واقعی استوارند. حدود یک قرن پیش، ویرجینیا وولف با رمان اورلاندو (Orlando) و بازتاب پیوندش با ویتا سکویل-وست چنین موجی آفرید. در سال ۲۰۰۲، لورن وایسبرگر با رمان شیطان پرادا میپوشد (The Devil Wears Prada) سایه سنگین آنا وینتور را بر جهان مد تصویر کرد و در سال ۲۰۱۸، لیسا هالیدی در عدم تقارن (Asymmetry) تجربه زیسته خود با فیلیپ راث را دستمایه داستانی چندلایه ساخت.
زیستشایعه مخاطب را در جایگاه ناظر بیرونی مینشاند؛ جایی که لذت سرک کشیدن به درون محفل چهرهها بدون تحمل رنج واقعی آنها تجربه میشود. بر خلاف آثاری که با وفور نامهای تجاری جهان مد به واقعنمایی روی میآورند، کاسک نشانههای طبقاتی و ظواهر را میزداید تا هستی بنیادین شخصیت را واکاوی کند. این شیوه پیشتر در آثار تحسینشده او چون جایگاه دوم (Second Place) و رژه (Parade)، برنده جایزه گلداسمیت ۲۰۲۴، به چشم میخورد.
کاسک باور دارد که تجربه زیستی مشترک و همگن، مفهوم شخصیت فردی را دگرگون ساخته است. او با کاربرد ضمیر «ما»، نقدی فرانگرانه به روابط فرااجتماعی وارد میآورد: «شهرت شاید برجی باشد که همزمان گرفتاری در خود و رهایی از آن است.» کاسک اشتیاق همگانی برای کشف رازهای پشت پرده را برملا میکند، اما با پرهیز از ارضای این کنجکاوی، اجازه نمیدهد خواننده به آسانی به خلوت «ام» دست یابد.
کاسک که خود در کتابهایی چون کار یک زندگی (A Life’s Work) درباره مادری و هویت زنانه آماج تندترین داوریهای رسانهای بود، اینبار نه خود پدیده شهرت، بلکه رفتارهای اخلاقی جامعه در برابر سلبریتیها را به چالش میکشد.
منبع: گاردین، Wed 26 Aug 2026
نظر شما