سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: «این پروژهای بود که سالها روی میزم خاک میخورد. فوسه آن را نزدیک به بیست سال پیش نوشت. وقتی در سال ۲۰۲۳ نوبل ادبیات را برد، گویی تمام جهان تازه میخواستند او را بخوانند؛ اما من همیشه میدانستم این متن چقدر اثرگذار و جاندار است.» این را اریک پوپه میگوید؛ کارگردانی که فیلم تازهاش به نام «محبوب» (Beloved)، جشنواره فیلم هوگسوند نروژ را افتتاح کرد.
«محبوب» داستان زن و مردی در بندری کوچک است که پس از تولد فرزندشان با گرداب تنهایی دستبهگریبان میشوند؛ مرد دل به کشش دریا میسپارد و زن در رخوت روستا جا میماند. این فیلم روایتی از رنجهای نامرئی روابط است.
پوپه که نامش بیشتر با پروژههای تاریخی بزرگی چون انتخاب پادشاه (The King’s Choice) و مهاجران (The Emigrants) گره خورده، اینبار خلوت را برگزیده است: «در جهان پرآشوب امروز، به چیزی زلالتر و انسانیتر نیاز داشتم. مردم تشنه مواجهه با آثاری هستند که حقیقت را بینقاب نشان دهد. فوسه در فیلمنامه فضایی میان واژهها میسازد تا کارگردان آن را تنفس کند. رمانهای او با وجود ایجاز و خلوص، عظمتی مانند آثار داستایفسکی دارند.»
این فیلمساز برجسته نروژی، جغرافیای مهآلود و غریب نروژ را به کاراکتر چهارم داستان بدل کرده است: «من در خانهای شبیه به این دو شخصیت قد کشیدم؛ با این تفاوت که مادرم رفت و ما کنار پدر ماندیم. این فیلم روایتگر زبانی مشترک است که آرامآرام میان انسانها میمیرد.»
یون اولاو فوسه (Jon Olav Fosse)، زاده ۱۹۵۹، نوبل ادبیات ۲۰۲۳ را «برای نثرهای نوآورانهای که به ناگفتنیها صدا میبخشند» از آن خود کرد. نویسندهای که با شاهکار داستانیاش، رمان هفتگانه (Septology) نشان داد چگونه میتوان با تقلیل رادیکال کلمات، ژرفترین اضطرابها و استیصالهای روح انسان را در سادهترین زبان روزمره بازتاب داد.
منبع: variety, Aug 23, 2026
نظر شما