سرویس استانهای خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا): خبرنگاری فقط به حضور در نشست خبری، نوشتن خبر یا دنبال کردن یک رویداد خلاصه نمیشود. پشت هر گزارش خوب، مجموعهای از تجربهها، مشاهدهها، پرسشها و البته خواندنها قرار دارد. خبرنگاری که میخواند، تنها با فنون نوشتن آشنا نمیشود؛ بلکه نگاهش به جامعه، تاریخ، سیاست، فرهنگ و انسان گستردهتر میشود و در مواجهه با یک رویداد، امکان بیشتری برای دیدن لایههای پنهان آن پیدا میکند.
در روزگار رسانههای اجتماعی و سرعت بالای انتشار اطلاعات، شاید در نگاه نخست کتاب جای خود را به خبرهای کوتاه، شبکههای اجتماعی و محتوای فوری داده باشد؛ اما حرفه خبرنگاری همچنان به خواندن عمیق و مستمر نیاز دارد. کتاب میتواند برای خبرنگار هم منبع شناخت باشد، هم تمرین روایت و هم فرصتی برای فاصله گرفتن از شتاب روزمره خبر.
به مناسبت روز خبرنگار، در این گزارش به سراغ خبرنگاران و روزنامهنگاران شیرازی رفتهایم و از آنها پرسیدهایم چه کتابهایی در مسیر حرفهای و فکریشان تأثیرگذار بوده است؛ چه آثاری را بیشتر میخوانند و اگر بخواهند به علاقهمندان ورود به حرفه خبرنگاری چند کتاب پیشنهاد کنند، کدام عنوانها را انتخاب خواهند کرد. پاسخها، تصویری از سلیقه مطالعاتی خبرنگاران شیراز و در عین حال، بخشی از تجربهای است که نسلهای مختلف روزنامهنگاران این شهر برای ورود به دنیای رسانه با خود همراه کردهاند.
خبرنگار خوب، خواننده خوب
فاطمه رفاهت خبرنگار به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: بیشتر رمانهای برگزیده و نوشتههایی که به عنوانهای نمونههایی موفق از ادبیات دنیا و کشور شناخته میشود را خوانده و میخوانم. معتقد هستم که مطالعه این شاهکارهای نویسندگی در توسعه دایره واژگانی، زاویه دید و خلاقیت به خبرنگار کمک میکند.
این خبرنگار حوزه فرهنگ و هنر خاطرنشان می کند: کتابهای تخصصی حوزه روزنامهنگاری که من خواندهام و هنوز نیز گاهی به آنها مراجعه میکنم شامل تجربههای ماندگار در گزارش نویسی (گردآوری علی اکبر قاض زاده) و همینطور ویراستاری و مدیریت اخبار قاضی زاده، خبرنویسی مدرن یونس شکرخواه به من کمک شایانی کرده است. خبرنگار ژنرال دوگل از کامران نجف زاده را هم پسندیدم.
او به کسانی که علاقهمند به ورود به خبرنگاری هستند مطالعه را پیشنهاد کرد و ادامه داد: به نظرم کتابهای آموزشی (البته تخصصی) برای ورود به وادی خبرنگاری و روزنامه نگاری لازم است اما در ادامه آنچه که باعث تقویت قدرت قلم و نوشتن یک خبرنگار میشود، مطالعه ممتد نمونههای موفق و آثار نویسندگان مطرح است چرا که گنجینهای از واژگان و ایدهها را با دیدی باز در اختیار او می گذارد.
پیشنهاد خبرنگاران برای تازهواردها
سارا برزگر یکی دیگر از خبرنگاران رسانههای شیراز است که چندی است و به خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) گفت: رمان و داستانهای ادبی و بخشی کتابهای حوزه جامعه شناسی را مطالعه میکنم و به آن علاقهمندم.
او نیز به علاقهمندان خبرنگاری پیشنهاد کتاب داد و گفت: در بخش داستان کوتاه ادبی کتاب به کی سلام کنم از سیمین دانشور و در حوزه رسانه و جامعه کتاب «جامعه شناسی آنتونی گیدنز» ترجمه حسن چاوشیان را پیشنهاد میکنم.
شیراز شایسته نخستین کتابخانه تخصصی رسانه در جنوب کشور
مهدی بذرافکن، فعال سواد رسانهای، پژوهشگر دکترای علوم ارتباطات در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) در شیراز گفت: تحولات پرشتاب فناوریهای ارتباطی، ظهور شبکههای اجتماعی، گسترش هوش مصنوعی و تغییر الگوهای تولید و مصرف محتوا نیاز به توسعه زیرساختهای علمی و پژوهشی حوزه رسانه را آشکار کرده است.
به گفته او، در چنین شرایطی باید گفت ایجاد یک کتابخانه تخصصی رسانه در شیراز یک ضرورت فرهنگی، علمی و راهبردی است که حتما میتواند به ارتقای دانش رسانهای، تقویت پژوهش و تربیت نسل آینده متخصصان این حوزه کمک کند.
مدرس موسسه آموزش عالی خانه کارگر، خاطرنشان کرد: شیراز از گذشتههای دور، یکی از مهمترین کانونهای فرهنگی و مطبوعاتی ایران بوده است. انتشار روزنامههای اثرگذار و باسابقه در این شهر، حضور روزنامهنگاران، نویسندگان و پژوهشگران شناختهشده و فعالیت رسانههای محلی و منطقهای، جایگاه شیراز را در تاریخ مطبوعات کشور تثبیت کرده است.
وی ادامه داد: در زمان حاضر، با وجود رسانههای دیجیتال، پایگاههای خبری، خبرگزاریها و تولیدکنندگان محتوای فعال در فضای مجازی، این شهر همچنان یکی از قطبهای مهم رسانهای ایران به شمار میرود. از این رو، وجود یک کتابخانه تخصصی رسانه میتواند حلقه مفقوده میان تجربه حرفهای، آموزش دانشگاهی و پژوهشهای نوین باشد.
مولف کتاب سواد رسانه برای همه عنوان کرد: نکته مهم اینجاست که بهتر است نگاه خود را به مفهوم «کتابخانه» متناسب با اقتضائات عصر دیجیتال بازتعریف کنیم. کتابخانه تخصصی رسانه را نباید صرفا محلی برای نگهداری کتابهای چاپی بدانیم.
او اضافه کرد: این کتابخانه تحصصی میتواند به یک مرکز جامع دانش رسانه تبدیل شود. دسترسی به کتابهای الکترونیکی، نشریات علمی معتبر، پایاننامهها، گزارشهای پژوهشی، آرشیو روزنامهها و مجلات، بانکهای اطلاعاتی تخصصی، اسناد تاریخی رسانه و حتی منابع چندرسانهای، از جمله امکاناتی است که چنین کتابخانهای باید در اختیار دانشجویان، استادان، روزنامهنگاران، پژوهشگران و فعالان رسانه قرار دهد.
بذرافکن یکی از مهمترین مزیتهای این کار را فراهم کردن دسترسی به تازهترین منابع علمی جهان ارزیابی کرد و گفت: بسیاری از کتابهای تخصصی حوزه رسانه و ارتباطات، همزمان با انتشار نسخه چاپی، در قالب دیجیتال نیز عرضه میشوند. یک کتابخانه تخصصی میتواند با تهیه اشتراک ناشران معتبر و پایگاههای علمی، امکان مطالعه جدیدترین آثار منتشرشده در کشورهای پیشرو در حوزه رسانه را برای پژوهشگران فراهم کند.
کتابخانههای تخصصی رسانهبه مراکز تولید و تبادل دانش تبدیل شدهاند
به گفته مولف کتاب وب گزار، نمونههای موفق بینالمللی نیز نشان میدهد که کارکرد کتابخانههای تخصصی رسانه، فقط امانت دادن کتاب نیست، این کتابخانه های تخصصی به مراکز تولید و تبادل دانش تبدیل شدهاند.
او یادآوری می کند: اگر بخواهم نمونه های موفق خارجی را مثال بزنم می توانم به کتابخانه مؤسسه رویترز اشاره کنم که برای مطالعه روزنامهنگاری در دانشگاه آکسفورد، منابع تخصصی گستردهای را در اختیار پژوهشگران رسانه قرار میدهد و از پژوهشهای نوین در حوزه روزنامهنگاری و رسانههای دیجیتال پشتیبانی میکند. همچنین کتابخانه دانشکده روزنامهنگاری دانشگاه کلمبیا در آمریکا یکی از مهمترین مراکز دسترسی به منابع تخصصی ارتباطات، روزنامهنگاری و رسانههای نوین است. دیگر مورد، کتابخانه دانشگاه شهر لندن است با ارائه مجموعهای غنی از منابع چاپی و دیجیتال در حوزه رسانه و ارتباطات، الگویی موفق از کتابخانههای تخصصی متناسب با نیازهای عصر دیجیتال محسوب می شود.
مولف کتاب حاشیه نوشت با بیان اینکه شیراز با برخورداری از دانشگاههای معتبر، ظرفیت آن را دارد که میزبان چنین مرکزی باشد، می گوید: این کتابخانه میتواند علاوه بر ارائه خدمات اطلاعاتی، میزبان نشستهای علمی، کارگاههای آموزشی، رونمایی کتاب، نمایشگاههای تخصصی، آرشیو تاریخ مطبوعات فارس و حتی آزمایشگاههای نوآوری رسانه باشد.
به گفته بذرافکن، شاید بتوان گفت سرمایهگذاری برای ایجاد کتابخانه تخصصی رسانه، در واقع سرمایهگذاری بر آینده آگاهی، سواد رسانهای و توسعه فرهنگی است. شهری با پیشینه فرهنگی و مطبوعاتی شیراز، بیش از هر زمان دیگری به مرکزی نیاز دارد که حافظ میراث رسانهای گذشته باشد و همزمان، پنجرهای به تازهترین دستاوردهای علمی و حرفهای جهان بگشاید.
به گزارش ایبنا؛ در شیراز بعنوان مرکز استان و نقطه تمرکز اغلب رسانه های فارس کتابخانه ای تخصصی در پیوند با رسانه و ارتباطات وجود ندارد و آنچه سال ها پیش بنام کتابخانه تخصصی رسانه از سوی خانه مطبوعات استان فارس در تالار حافظ گشایش یافت اکنون وجود ندارد و رسانه نگاران استان فارس برای دسترسی به کتاب های تخصصی وابسته به بودجه شخصی و کتابخانه های عمومی هستند.
نظر شما