سرویس تاریخ خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی، رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی گفت: رهبر شهید به تاریخ توجه ویژهای داشتند و خودشان تاریخخوان بودند. من یادم هست بنده و مرحوم روحالله حسینیان همراه با آقای سید حمید روحانی هنگامی که در سال ۱۳۷۳ عضو هیات امنای جدید مرکز اسناد انقلاب اسلامی شدیم، سال ۱۳۷۴ به خدمت ایشان رفتیم و گفتیم برای نگارش تاریخ انقلاب اسلامی دو هزار عنوان پیشبینی کردیم اکنون میخواهیم هزار عنوان آن را کار کنیم؛ بودجه هم نداریم. از ما سوال کردند: چقدر پول میخواهید و چند سال میخواهید روی این موضوع کار کنید؟ گفتیم ۱۰ سال زمان میخواهیم. ایشان بودجه را تقسیم بر ۱۰ سال کردند و به دفترشان گفتند این کمک را به مرکز اسناد انقلاب اسلامی بدهید تا این پروژهها انجام شود. هم نفس تاریخ و به خصوص تاریخ انقلاب و تاریخ مستند و دقیق مورد تابکید ایشان بود.
او ادامه داد: حضرت امام خمینی(ره) چون بنیانگذار این مجموعه هستند و با حمایتی که از سید حمید روحانی داشتند به ایشان توصیه کردند که این کار را جدی انجام بدهند و سپس رهبر شهید کار مرکز اسناد انقلاب اسلامی پیگیری کردند. همچنین جاهایی مشابه مرکز اسناد به شدت مورد تایید و تاکید مقام معظم رهبری بود و انتظار بسیاری از این مراکز تاریخی داشتند. اینکه ما چقدر رضایت ایشان را تحصیل کردیم و دیدگاههای او را در کار مرکز به کار گرفتیم نکتهای دیگر است. ایشان جاهایی از کار مرکز اسناد انقلاب اسلامی تعریف کردند و در جاهایی گفتهاند ضعیف عمل کردید و همواره دیدگاه ایشان برای مرکز اسناد انقلاب اسلامی اهمیت بسیاری داشت.
اولین وصیتنامه رهبر شهید انقلاب اسلامی
پورمحمدی به وصیتنامه مقام معظم رهبری نیز اشاره کرد و گفت: انتشار وصیتنامه رهبر شهید انقلاب اسلامی برای نخستینبار از سوی مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است. این وصیتنامه برای سال ۱۳۴۲ است و شخصیت و زندگی ایشان را از دوران کودکی، نوجوانی و جوانی تا به روزگار انقلاب اسلامی به تصویر میکشد. در این وصیتنامه آیتالله سید علی خامنهای رهبر شهید انقلاب در خاطرات خود که در گنجینه تاریخ شفاهی مرکز اسناد انقلاب اسلامی ثبت و ضبط شده است، اولین وصیتنامه خود را که در دوران مبارزات نهضت اسلامی در دهه چهل نگاشته شده است، قرائت کردهاند. این وصیتنامه برای نخستینبار در آیین رونمایی و افتتاح نمایشگاه خمینی خراسان در مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.
پورمحمدی با اشاره به اینکه آیا دیدگاه مقام معظم رهبری به تاریخ ایران باستان در طول مسیر زندگیشان تغییری داشته است یا نه، گفت: دیدگاه رهبر شهید به تاریخ ایران باستان در طول مسیر تغییر نکرد بلکه در فضاهایی اقتضای گفتوگو به گونهای فراهم شده است. بعضی اوقات فضا مناسب نبوده و تحلیلهای منفی از آن میشده و فهم درستی از آن استخراج نمیشده است. برخی چیزها هم کاملا مکشوف نبوده و اکنون که تحقیق و پژوهش بسیاری صورت گرفته جزئیات آن بهتر دریافت شده است.
تاریخ را مستندسازی کنیم تا چیزی سانسور و پنهان نشود
او در ادامه سخنانش به نگارش تاریخ پس از گذشت زمان وقوع اشاره و بیان کرد: اگر بخواهیم تاریخ را خوب تحلیل کنیم باید سالها از زمانی که آن رویداد اتفاق افتاده بگذرد و احساسات بازیگران تاریخ فروکش کند. حتی زمانی به نگارش آن دوره از تاریخ دست بزنیم که بازیگران تاریخ در قید حیات نباشند. اگر امروز بقایای رژیم پهلوی بودند اجازه نمیدادند که ما تاریخ دوره پهلوی را بنویسیم. پس از انقلاب نیز چون انفجار اطلاعات بسیار بوده است نمیشود اطلاعات آن را سانسور کرد، بنابراین باید مستندسازی صورت بگیرد تا چیزی سانسور و پنهان نشود.
پورمحمدی درباره رسالت مرکز اسناد انقلاب اسلامی نیز گفت: رسالت این مرکز از ابتدای تأسیس، جمعآوری، دستهبندی، تدوین و در اختیار قرار دادن اسناد انقلاب اسلامی برای محققان و پژوهشگران بوده است. در این راستا تاکنون بیش از هزار عنوان کتاب تولید و منتشر شده و حجم قابل توجهی از اسناد نیز گردآوری و ساماندهی شده است. ما همچنان در حال جمعآوری اسناد تاریخی هستیم و این رسالت را ادامه خواهیم داد، زیرا مرکز اسناد انقلاب اسلامی یکی از غنیترین بانکهای اسنادی تاریخ انقلاب را در اختیار دارد.
اهمیت اسناد تاریخی مربوط به رویدادهای دهه ۳۰ تا پیروزی انقلاب اسلامی
او بیان کرد: تمرکز اصلی ما بر اسناد مربوط به رویدادهای دهه ۳۰ تا پیروزی انقلاب اسلامی و بهویژه دهه نخست و دوم پس از انقلاب است. در این چارچوب، روزنامهها، مجلات، کتابها، فیلمها، آثار صوتی، تاریخ شفاهی، اسناد داخلی و خارجی، گزارشها و تحلیلها را گردآوری و تدوین میکنیم تا زمینه دستیابی به درک دقیقتری از تحولات پیش و پس از انقلاب اسلامی فراهم شود. البته این بدان معنا نیست که اسناد مربوط به پیش از دهه ۳۰ یا پس از دهه ۷۰ را جمعآوری نمیکنیم، اما تمرکز اصلی فعالیتهای مرکز بر دوره زمانی دهه ۳۰ به بعد است.
پورمحمدی ادامه داد: در کنار آثار پژوهشی، تعدادی کتاب نیز با زبانی سادهتر برای نوجوانان و جوانان و همچنین آثاری برای کودکان تولید کردهایم، هرچند مخاطب اصلی مرکز، بزرگسالان هستند. رسالت اصلی ما آگاهیبخشی و تقویت قدرت تحلیل مخاطبان، بهویژه نسل جدید، از طریق ارائه اسناد و منابع تحلیلی ـ تاریخی به پژوهشگران، محققان، دانشجویان، روحانیون و همه کسانی است که به این منابع نیاز دارند.
تمرکز مرکز بر تدوین تاریخ شفاهی و رویدادهای پس از انقلاب اسلامی
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی بخش دیگری از فعالیتهای مرکز را تاریخ شفاهی دانست و افزود: این حوزه همچنان با جدیت دنبال میشود. از آنجا که بخش عمده تاریخ شفاهی مربوط به دوران پیش از انقلاب ثبت و ضبط شده است، اکنون تمرکز ما بر گردآوری و تدوین تاریخ شفاهی حوادث و رویدادهای پس از انقلاب اسلامی قرار دارد.
پورمحمدی در پایان سخنانش بیان کرد: در روایت و بازگویی حوادث پس از انقلاب اسلامی با کاستیهایی روبهرو هستیم و لازم است این حوزه با اطلاعات گستردهتر، تحلیلهای دقیقتر و پذیرش نقدهای سازنده تقویت شود. در کنار این کاستیها، دستاوردهای جمهوری اسلامی نیز بسیار قابل توجه است؛ از این رو، برای رسیدن به تصویری واقعبینانه از تاریخ، باید هم نقاط قوت و هم نقاط ضعف را بهدرستی شناخت و تحلیل کرد.
نظر شما