اسناد تاریخی
-
تاریخ شفاهی میراثفرهنگی؛ سرمایهای برای تبارشناسی هویت ملی؛
ظرفیتهای مشترک در حوزه تاریخ شفاهی، اسناد و پژوهشهای تاریخی
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی با تاکید بر ضرورت تبدیل تاریخ شفاهی میراثفرهنگی به مرجعی جامع برای تبارشناسی هویت ملی و کشف حقیقت، خواستار توسعه همکاریهای مشترک با مرکز اسناد انقلاب اسلامی و تجمیع و دسترسپذیر شدن اسناد، روایتها و تولیدات تاریخی کشور شد.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
«کیمیای فیلسوفان»؛ از دستنوشتههای کیمیاگری تا آثار سالوادور دالی
شماره شصتوهشتم مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» به معرفی کتاب «کیمیای فیلسوفان» اختصاص دارد؛ اثری نفیس که از برجستهترین نمونههای کتابآرایی هنری و پژوهشی قرن بیستم و از ارزشمندترین مجموعههای منتشرشده در زمینه تاریخ کیمیاگری و سنت هرمتیک به شمار میرود.
-
بازخوانی ابعاد کمتر دیدهشده مشروطه بر پایه اسناد آرشیوی نویافته؛
انقلاب مشروطه؛ نخستین انقلاب دموکراسیخواه در جهان اسلام
«انقلاب مشروطه دومین انقلاب مشروطهخواهانه در قاره کهن و نخستین انقلاب دموکراسیخواه در جهان اسلام بود. ازاینرو، رخدادی غرورآفرین، باشکوه و افتخارآمیز برای ایرانیان به شمار میآید و باید آن را گرامی بداریم و درباره آن گفتوگوهای دقیق و عمیقی داشته باشیم.»
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
اشیای چینی آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی
کتاب «اشیای چینی آرامگاه شیخ صفیالدین اردبیلی» اثر جان الکساندر پوپ، با طبقهبندی و تحلیل علمی مجموعه چینیهای وقفی این آرامگاه، یکی از منابع مرجع برای شناخت تاریخ ساخت و تزیین چینیهای آبیوسفید دورههای یوان و مینگ به شمار میرود.
-
از کریستف کلمب تا بیل گیتس؛
۱۵ نامهای که مسیر تاریخ را تغییر دادند
تاریخ را معمولاً با جنگها، انقلابها، معاهدهها و سخنرانیهای بزرگ به یاد میآوریم، اما بسیاری از مهمترین نقاط عطف جهان با نامههایی رقم خوردهاند که گاه تنها برای یک مخاطب نوشته شده بودند. نشریه «کوارتز» در گزارشی، ۱۵ نامه تأثیرگذار دو هزار سال گذشته را معرفی کرده است؛ مکاتباتی که از شکلگیری جنبشهای دینی و علمی تا آغاز جنگها، تغییر مرزهای سیاسی و تحولات فناوری، نقشی تعیینکننده در تاریخ ایفا کردهاند.
-
در پنجاهوچهارمین شماره «در قاب یک سند»؛
روایت اسناد استخدامی جلالالدین همایی در دارالفنون و دانشگاه تهران
پنجاهوچهارمین شماره رویداد «در قاب یک سند»، به مناسبت سالروز درگذشت جلالالدین همایی، به معرفی «قرارنامه دبیرستان دارالفنون» و «پیماننامه استخدامی جلالالدین همایی در دانشگاه تهران» اختصاص یافت.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
روایت بیش از چهار دهه تحول دانش انفورماتیک در ایران
نشریه «گزارش کامپیوتر»، یکی از قدیمیترین و اثرگذارترین نشریات تخصصی رایانه و فناوری اطلاعات در ایران، در این شماره از مجموعه «کاوشی در گنجینه» معرفی شده است.
-
به همت ادارهکل خدمات آرشیوی؛
گزارش به ناصرالدینشاه درباره جمعآوری مالیات حاج حسین ملکالتجار کاشان
نمایشگاه مجازی «اسنادی از تاریخ مالیات در ایران به روایت آرشیو ملی» با معرفی ۲۲ برگ سند در قالب ۱۷ عنوان، بخشی از پیشینه مالیاتستانی و تحولات نظام مالیاتی ایران را در دورههای مختلف تاریخی بازخوانی میکند.
-
کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران؛
«اخبار مصور لندن» و بازتاب نخستین سفر ناصرالدینشاه به فرنگ
نشریه «اخبار مصور لندن» بهعنوان نخستین مجله مصور خبری جهان، با انتشار گزارشها و تصاویر متعدد از نخستین سفر ناصرالدینشاه قاجار به اروپا، یکی از منابع مهم برای بررسی مناسبات ایران و بریتانیا و بازتاب تصویری این سفر تاریخی در مطبوعات دوره ویکتوریا به شمار میرود.
-
یادداشتی درباره کتاب «فلسفة التاریخ عند السید الخامنئی»؛
فلسفه تاریخ در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب؛ از سنن الهی تا تمدنسازی
انگیزهٔ مؤلف در این اثر، صورتبندیِ فلسفهٔ تاریخ اسلامی بر پایه گفتمان رهبر شهید انقلاب است؛ پژوهشی که نشان میدهد تاریخ، نه رخدادی تصادفی، بلکه عرصهی پیوندِ سنن الهی، هدایت قرآنی و حرکت تمدنسازِ انسان است. در این دیدگاه، تاریخ از سطحِ «روایتِ حوادث» فراتر رفته و به «روششناسیِ فهم و عمل» برای ساختنِ آینده تبدیل میشود.
-
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی:
رهبر شهید تاریخخوان بودند
حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی گفت: رهبر شهید به تاریخ توجه ویژهای داشتند و خودشان تاریخخوان بودند. هم نفس تاریخ و به خصوص تاریخ انقلاب و تاریخ مستند و دقیق مورد تاکید ایشان بود. مرکز اسناد انقلاب اسلامی و جاهایی مشابه آن به شدت مورد تایید و تاکید مقام معظم رهبری بود و انتظار بسیاری از این مراکز تاریخی داشتند.
-
گزیده اسنادی از سالهای مبارزه آیتالله خامنهای در دوره پهلوی؛
کتاب، منبر و شبکهی ارتباطی؛ گفتمانهای آگاهیبخش رهبری
سند نامهی این شماره، پروندهای درباره رهبر شهید نیست؛ گواهی است درباره تقابل دین و قدرت در سالهای پایانی حکومت پهلوی از یک سو دستگاهی دیده میشود که با ابزارهای امنیتی و قضایی میکوشد صداهای دینی منتقد را محدود کند؛ و از سوی دیگر روحانی جوانی قرار دارد که با منبر، کتاب، جلسه، تفسیر، اعلامیه و شبکه ارتباطی به تبیین یک گفتمان آگاهیبخش میپردازد.
-
۴۰ برگه از اسناد مبارزاتی رهبر شهید انقلاب رونمایی شد؛
رهبر با شهادتش صداقت زندگی خود را امضا کردند
حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی گفت: ایشان با شهادت صداقت زندگی خود را امضا کردند و هیچ سندی جدیتر از این مساله نیست و پای هدف خود ایستادند تا شهید شدند. کسی که جان خود و عزیزانش را در این مسیر تقدیم میکند، در حقیقت نشان میدهد که از آغاز تا پایان زندگی، صادقانه بر آرمانهای خود پایبند بوده است.
-
۴۰ برگه از اسناد مبارزاتی رهبر شهید انقلاب رونمایی شد؛
«اوراق مضره»ای که رژیم پهلوی جمعآوری و توقیف کرد
پیام طبیبی به اسنادی اشاره کرد که نشان میدهد دستگاه امنیتی رژیم پهلوی نوشتهها و جزوات رهبر شهید را با عنوان «اوراق مضره» جمعآوری و توقیف میکرد. به گفته او، این اسناد بیانگر آن است که ایشان از دهه ۱۳۴۰ فعالیتهای فکری و قلمی گستردهای داشتهاند.
-
با هدف فراهمکردن فرصت بیشتر برای پژوهشگران؛
تمدید مهلت ارسال آثار به جایزه «سیروس پرهام»
مهلت ارسال آثار به نخستین دوره جایزه «سیروس پرهام» با هدف فراهمکردن فرصت بیشتر برای پژوهشگران، نویسندگان و علاقهمندان حوزه اسناد و مطالعات آرشیوی، تا ۱ مردادماه ۱۴۰۵ تمدید شد.
-
همزمان با فرارسیدن ماه محرم ۱۴۰۵ افتتاح شد؛
نمایشگاه «محرم به روایت تصاویر و اسناد آرشیو ملی ایران»
نمایشگاه «محرم به روایت تصاویر و اسناد آرشیو ملی ایران» با نمایش ۱۱ قطعه عکس و ۲۸ عنوان سند، شامل اعلامیهها، وقفنامهها و مکاتبات اداری مرتبط با آیینهای ماه محرم، در ساختمان آرشیو ملی ایران گشایش یافت.
-
در چارچوب مجموعه «در قاب یک سند»؛
پرونده ممیزی کتاب «کویر» دکتر علی شریعتی
پنجاهمین شماره مجموعه «در قاب یک سند» به معرفی پروندهای با عنوان «مکاتبات وزارت فرهنگ درخصوص ممیزی کتاب کویر نوشته دکتر شریعتی» اختصاص یافته است.
-
نگاهی به کتاب ترور در تهران/1
ترورهایی که در بایگانیها محو شدند
کتاب «ترور در تهران» اثری که بیش از آنکه یک روایت داستانی باشد، به مجموعهای از مستندات تصویری و خبری شباهت دارد که در کنار هم چیده شدهاند تا تصویری کلی از آن مقطع تاریخی ارائه دهند.
-
ایبنا بررسی کرد؛
وجود سند ۳۰۰ ساله یک قریه در مرکز اسناد شمالغرب/ شاه صفوی «مهربان» را ۲۴۰ تومان فروخت
آذربایجان شرقی- سندی ۳۰۰ ساله که در آن شاه صفوی قریه مهربان (شهر مهربان کنونی) را به قیمت ۲۴۰ تومان تبریزی به یک خانواده فروخته است، در مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمالغرب نگهداری میشود.
-
در شماره ششم فصلنامه گواه؛
خاطرات منتشرنشده رهبر شهید انقلاب و اسناد مهم پرونده غلامرضا تختی
شماره ششم فصلنامه گواه با خاطرات منتشرنشده رهبر شهید انقلاب، اسناد مهم پرونده غلامرضا تختی و یادداشتی از سید عطاءالله مهاجرانی درباره رضا پهلوی و خاندانش منتشر شده است.
-
در چارچوب مجموعه «در قاب یک سند»؛
مأموریت میرزامحمودخان مهندس در خطه آذربایجان
چهلوهفتمین شماره مجموعه «در قاب یک سند» به معرفی سندی با موضوع اعطای حکم مأموریت میرزامحمودخان مهندس برای رسیدگی به امور عمرانی ساختمانهای دولتی آذربایجان و انتخابش به سمت سرپرست مهندسان اختصاص یافته است.
-
تاریخ در دل کرمانشاه روایت شد؛
اسناد خطی؛ تصویری از تنوع میراث مکتوب در کرمانشاه
کرمانشاه- رئیس گروه موزهها و اموال منقول میراث فرهنگی کرمانشاه با بیان اینکه این استان سابقه چندهزار ساله تمدن دارد، گفت: کهنترین کتیبهها و الواح گلی دوران باستان و همچنین اسناد خطی، تصویری از تنوع میراث مکتوب را در استان کرمانشاه نشان میدهد.
-
معاون سیاسی استاندار هرمزگان:
ایجاد مرکز اسناد و مطالعات خلیجفارس در هرمزگان ضرورت حیاتی است
هرمزگان - معاون سیاسی استاندار هرمزگان تاکید کرد: ایجاد مرکز اسناد و مطالعات خلیجفارس در هرمزگان ضرورت حیاتی است.
-
«کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران»؛
«پژوهشی در تشکیلات دیوان اسلامی»؛ اثری از شرقشناس آلمانی
کتاب «پژوهشی در تشکیلات دیوان اسلامی بر مبنای اسناد دوران آققوینلو، قراقوینلو و صفوی»، یکی از آثار مهم پژوهشی در حوزه تاریخ دیوانسالاری ایران، در مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» معرفی شد.
-
درباره نمایشگاه اسناد سازمان تأمین اجتماعی؛
راهِ طیشده بیمهگری
نمایشگاه «بیش از هفت دهه اسناد تأمین اجتماعی در ایران» تا سهشنبه، پنجم خرداد در مؤسسه آهنگ آتیه (ارگان رسانهای سازمان تأمین اجتماعی) برپا خواهد بود.
-
سند تاریخی از ازدواج در یزد؛
تصویر قباله ازدواج و مهریه در یزد قدیم
یزد- سند ازدواج آقا سیداحمد و خدیجه خانم از یزد به تاریخ ۱۲۸۰ قمری (دوره قاجار) یکی از اسناد تاریخی شهر یزد است که همزمان با سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) به نمایش گذاشته شده است. در این سند، مهریه مبلغ ۱۰ تومان بهریال ناصرالدین شاهی ذکر شده که شامل خانه: قیمت خانه، اراضی: یک قطعه در اشکذر (کشتخوان سور) و چهار دست اراضی در قریه اشکذر (کشتخوان رکن آباد موسوم به زین آباد)، اشیاء: مس، فرش، صندوق، آینه، هدیه: انگشتر والده زوج است.
-
«کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران»؛
تاریخ دیپلماسی ایران: سیاست ناپلئون در ایران در زمان فتحعلیشاه
کتاب «تاریخ دیپلماسی ایران: سیاست ناپلئون در ایران در زمان فتحعلیشاه» اثر خانبابا بیانی، از مهمترین آثار پژوهشی در حوزه تاریخ روابط خارجی ایران در دوره قاجار، در قالب مجموعه «کاوشی در گنجینه کتابخانه ملی ایران» معرفی شد.
-
در چارچوب مجموعه «در قاب یک سند»؛
بازخوانی نهضت تنباکو در آینه یک سند تاریخی
چهلوپنجمین شماره مجموعه «در قاب یک سند»، به مناسبت سالروز لغو امتیار تنباکو، به معرفی تلگرافی از امینالسلطان، صدراعظم ناصرالدینشاه، درباره فسخ قرارداد تنباکو و خروج کمپانی رژی از ایران اختصاص یافته است.
-
به بهانه سالروز بزرگداشت حکیم فردوسی؛
شاهنامه گواهی بر تاریخ همدان/ اثری از دانش و خرد تا حماسهسرایی و وطنپرستی
همدان - دیار همدان در شاهنامه به نامهای اَمدانا، آمادای، اکباتان و آمادانا ذکر شده است که میتوان آن را گواهی بر تاریخ همدان دانست.
-
از اعلامیه بالفور تا شکلگیری رژیم اشغالگر قدس؛
نمایشگاه مجازی «مسئله فلسطین و صهیونیسم در آینه اسناد» منتشر شد
نمایشگاه مجازی «مسئله فلسطین و صهیونیسم در آینه اسناد» شامل ۱۹ عنوان و معرفی ۲۴ برگ سند تاریخی، از سوی ادارهکل خدمات آرشیوی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران منتشر شد.