سرویس هنر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، تئاتر را نباید منحصر به صحنه دانست زیرا اندیشه، تاریخ و تجربههای انسانی را در برمیگیرد. کتابها دریچهای هستند که میتوان با خواندن آنها به جهان تئاتر سرک کشید و با مسائلی مثل فرهنگ، تمدن و مسائل معاصر آشنا شد. هرکدام از کتابهای تئاتر از زاویهای متفاوت به موضوع نگاه کردهاند که در ادامه، معرفی آنها را میخوانید. (قیمت کتابها بدون تخفیف قید شدهاند و برخی از آنها را میتوانید با تخفیف ۲۰ تا ۳۰ درصدی خریداری کنید.)
اقتباس در تئاتر معاصر
کتاب «اقتباس در تئاتر معاصر» نوشته فرانسیس ببیج با ترجمهی مجید کیانیان منتشر شده است. نویسنده در پنج فصل به موضوع اقتباس در تئاتر امروز میپردازد و نقش بازآفرینی متون را در شکلگیری اجراهای جدید بررسی میکند.
او توضیح میدهد که اقتباس فقط تکرار یک اثر قدیمی نیست، بلکه نوعی تفسیر و بازخوانی خلاقانه است که میتواند متن را با شرایط و نیازهای زمانهی تازه هماهنگ کند.
بخش مهمی از کتاب به اقتباس از متون غیردراماتیک اختصاص دارد. ببیج توضیح میدهد که تبدیل نثر و آثار غیرنمایشی به اجراهای تئاتری، هرچند دشوار اما میتواند زمینهساز شکلهای تازهای از خلاقیت باشد. او همچنین به نقش مخاطب، تأثیر رسانههای جدید و استفاده از فناوریهای دیجیتال در اقتباسهای معاصر اشاره میکند و نشان میدهد که تئاتر امروز چگونه به تجربهای چندرسانهای نزدیک شده است.
این کتاب در ۲۲۰ صفحه با قیمت ۳۹۰ هزار تومان از سوی انتشارات نمایش منتشر شده است.
کتاب چرا تئاتر؟
کتاب «چرا تئاتر؟» با نویسندگی کاتجی د گیست، کارمن هرنبوستل و میلو رائو، مجموعهای از صد نوشتهی کوتاه از هنرمندان، نویسندگان و نظریهپردازان تئاتر است که در سال ۲۰۲۰ منتشر شدند.
این اثر بخشی از مجموعهی «کتاب طلایی» است و با همکاری گروه تئاتری NTGent شکل گرفته و برای مخاطبان ایرانی با ترجمهی فارسی معین محبعلیان در دسترس است.
افراد مختلف از زاویهی نگاه شخصی خود به این پرسش پاسخ میدهند که تئاتر چه ضرورتی در جهان امروز دارد؟ برخی از متنها شکل یادداشت و خاطره دارند و بعضی دیگر بیشتر به بیانیه یا تأمل نظری نزدیکاند.
نویسندگان کتاب به مسائل اجتماعی و سیاسی مانند بحران کرونا، سیاست هویت، کنشگری و آیندهی تئاتر پرداختهاند. تنوع دیدگاهها و حضور صداهایی از کشورهای مختلف، کتاب را به تصویری گسترده از اندیشهی تئاتر معاصر تبدیل کرده است.
این کتاب ۳۴۲ صفحهای را انتشارات نیماژ با قیمت ۸۸۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ روانهی بازار کرده است.
برشت در تمرین
کتاب «برشت در تمرین: تئاتر، تئوری و اجرا» نوشتهی دیوید بارنت، اثری پژوهشی دربارهی شیوهی کاری برتولت برشت است.
نویسنده در این کتاب توضیح میدهد که برشت را نباید فقط یک نظریهپرداز دانست، زیرا بسیاری از ایدههای او در جریان تمرین، همکاری با بازیگران و تجربههای اجرایی شکل گرفتهاند.
بارنت مفاهیمی مانند فاصلهگذاری و تئاتر حماسی را نه دستورالعملهایی خشک، بلکه راهحلهایی عملی برای مسائل صحنه معرفی میکند.
کتاب به تدریج از مباحث نظری وارد حوزهی بازیگری و کارگردانی میشود و توضیح میدهد که برشت به دنبال حذف احساسات نبود، بلکه میخواست بازیگر و تماشاگر رابطهای آگاهانه و انتقادی با اجرا داشته باشند.
نویسنده با بررسی نمونههایی از نمایشنامههای مختلف نشان میدهد که روش برشت فقط به آثار خودش محدود نمیشود و میتواند در اجرای متون گوناگون به کار گرفته شود.
کتاب «برشت در تمرین» را انتشارات نیماژ در ۲۶۰ صفحه با قیمت ۴۸۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.
این صحنه خانهی من است
کتاب «این صحنه خانهی من است: زندگی، اندیشه و آثار حمید سمندریان» در قالب مجموعهای از گفتوگوها، به زندگی و فعالیتهای این کارگردان و مدرس شناختهشدهی تئاتر میپردازد.
کتاب با سالشماری از زندگی و آثار سمندریان آغاز میشود و سپس در گفتوگوهایی مفصل، به تجربههای هنری، نگاه او به تئاتر و خاطراتش از سالهای مختلف فعالیت میرسد.
مجموعهای از تصاویر و اسناد تصویری به عنوان بخشی از تاریخ تئاتر معاصر ایران در کتاب آمدهاند. این تصاویر، اجراها، بازیگران و فضای تئاتری چند دهه را به نمایش میگذارند. علاوه بر زندگینامه، تصویری از روند شکلگیری تئاتر نوین ایران و دشواریهای آن نیز ارائه میدهد و به همین دلیل میتواند برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان هنر معاصر ایران اثری خواندنی باشد.
انتشارات قطره این کتاب را در ۶۵۶ صفحه با قیمت یک میلیون و ۱۲۰ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.
تئاتر میان شرق و غرب
کتاب «تئاتر میان شرق و غرب» از مهمترین آثار نیکولا ساوارزه در حوزهی تاریخ و فرهنگ تئاتر است که با ترجمهی علی شمس به فارسی برگردانده شده است. نویسنده در این اثر به همراه ائوجینو باربا، تأثیر متقابل سنتهای نمایشی شرق و غرب را بررسی میکند و نشان میدهد که تئاتر مدرن چگونه از این ارتباطها شکل گرفته است. کتاب از دورههای ابتدایی تاریخ آغاز میکند و مسیر دادوستدهای فرهنگی و نمایشی میان ملتها را تا دوران معاصر ترسیم میکند.
بخش مهمی از کتاب به نقش نمایش و رقص شرقی در شکلگیری تئاتر تجربی و مدرن غرب اختصاص دارد. نویسندگان تلاش میکنند ریشهها و تاثیرات مشترک میان فرهنگهای مختلف را آشکار کنند و تصویری گسترده از سیر تحول تئاتر در جهان ارائه دهند.
انتشارات نیماژ این کتاب ۵۹۴ صفحهای را با قیمت یک میلیون و ۲۴ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.
پرفورمنس تاکتیکی
کتاب «پرفورمنس تاکتیکی» به نقش اجرا، طنز و بازی در فعالیتهای سیاسی و اعتراضی میپردازد. بوگاد در این اثر توضیح میدهد که چگونه میتوان از شیوههای نمایشی برای به چالش کشیدن ساختارهای قدرت و جلب توجه افکار عمومی استفاده کرد. او مفهوم «بازی جدی» را مطرح میکند؛ روشی که در آن اجرا و شوخی، به ابزاری برای ایجاد اختلال در روایتهای رسمی تبدیل میشوند.
نویسنده در بخشهای مختلف کتاب نمونههایی از گروهها و پروژههای اعتراضی را بررسی میکند و نشان میدهد که این حرکتها چگونه با استفاده از اجرا و طنز، مخاطبان و رسانهها را درگیر کردهاند. بخش پایانی کتاب بیشتر جنبهی عملی دارد و به موضوعاتی مانند انتخاب فضا، طراحی اجرا، هماهنگی گروهی و مدیریت واکنش رسانهها میپردازد.
نشر گره کتاب را در ۳۹۶ صفحه با قیمت ۵۱۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.
زندگی نمایش
«زندگی نمایش» نوشتهی اریک بنتلی، اثری تحلیلی دربارهی ساختار و ماهیت تئاتر است که محمد منعم آن را به فارسی ترجمه کرده است. نویسنده نمایش را موجودی زنده در نظر میگیرد و توضیح میدهد که چگونه تئاتر میتواند بر احساس، اندیشه و تجربهی انسان اثر بگذارد. کتاب در دو بخش تنظیم شده است و به عناصر اصلی نمایش و گونههای مختلف نمایشی میپردازد.
بنتلی با بررسی آثار کلاسیکی از نویسندگانی چون شکسپیر، برشت و پیراندلو، نشان میدهد که درام چگونه از دل تعارض، کنش و تجربهی انسانی شکل میگیرد. نثر روان و روشن بنتلی باعث شده کتاب فقط یک متن آموزشی نباشد و خواننده را به تامل دربارهی جایگاه تئاتر در زندگی دعوت کند.
او توضیح میدهد که نمایش صرفا روایتی روی صحنه نیست، بلکه بخشی از تجربهی زیستهی انسانهاست. به همین دلیل، کتاب علاوه بر دانشجویان و فعالان تئاتر، میتواند برای نویسندگان، فیلمنامهنویسان و علاقهمندان روایت نیز خواندنی باشد.
انتشارات بیدگل این کتاب ۳۶۰ صفحهای را با قیمت ۵۸۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۴ منتشر کرده است.
تئاتر پست دراماتیک
تئاتر آوانگارد از دههی ۱۹۶۰ به بعد، جریانی تازه را آغاز کرد. هانس تیس له من در کتاب «تئاتر پست دراماتیک»، این دگرگونی را بهعنوان نقطه عطفی در نمایش معرفی میکند. تئاتر «پستدراماتیک» یعنی تئاتری که دیگر متن و درام را محور قرار نمیدهد، بلکه زیباییشناسی و اجرا و رابطه زنده میان صحنه و مخاطب را برجسته میسازد.
کتاب «تئاتر پستدراماتیک» اثر هانس-تیس لمن یکی از آثار بنیادین در نقد و نظریه تئاتر معاصر است. این کتاب، با بررسی مفاهیم جدید در تئاتر و فاصلهگیری از ساختارهای دراماتیک کلاسیک، دریچهای تازه به روی فهم و تحلیل اجراهای مدرن و پستمدرن گشوده است. ایدههای مطرحشده در این اثر، در عین پیچیدگی، ابزارهای تحلیلی ارزشمندی را برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان به تئاتر فراهم میآورد.
کتاب «تئاتر پستدراماتیک» به نویسندگی هانس-تیس لمن و ترجمه سارا عرب در ۴۷۸ صفحه و با قیمت ۶۷۰ هزار تومان از سوی نشر قطره منتشر شده است.
نظر شما