سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: این نسخه توسط الیزابتا مگناتی (Elisabetta Magnanti) و مارک فالکنر (Mark Faulkner)، متخصصان نسخههای خطی قرون وسطی در کالج ترینیتی دوبلین، در کتابخانه مرکزی ملی رم کشف شد. به گفته این دانشگاهیان، این اثر در یک نسخه خطی متعلق به اوایل قرن نهم از کتاب «تاریخ کلیسایی مردم انگلیس» (Ecclesiastical History of the English People) اثر بید والامقام (Venerable Bede)، به لطف «کارآگاهبازیهای سنتی و کمک فناوری مدرن» پیدا شده است.
این نسخه خطی که بین سالهای ۸۰۰ تا ۸۳۰ میلادی توسط راهبان شمال ایتالیا کتابت شده، یکی از ۱۶۰ نسخه باقیمانده از اثر کلاسیک بید است. اهمیت ویژه یافته اخیر در این است که برخلاف نسخههای موجود در کمبریج و سن پترزبورگ که شعر را به لاتین ثبت کردهاند، نسخه رم متن اصلی را به زبان انگلیسی باستان در بدنه اصلی متن جای داده است.
دکتر مارک فالکنر، متخصص نسخههای خطی در کالج ترینیتی دوبلین، این کشف را بزرگترین یافته در حوزه زبان انگلیسی باستان طی ۷۰ سال گذشته توصیف کرده است. به گفته او، این شعر پیوند میان ما و نخستین مراحل شکلگیری زبان انگلیسی مکتوب را برقرار میکند؛ زبانی که در آن دوران شباهت بسیاری به آلمانی داشت و امروزه برای انگلیسیزبانان بدون دانش تخصصی، غیرقابل درک است.
داستان سرایش این شعر نیز به اندازه کشف آن شنیدنی است. بر اساس روایت بید والامقام، کدمون گلهداری خجالتی که از فن شاعری بیبهره بود در ضیافتی در صومعه ویتبی بود که مهمانان شروع به خواندن اشعار کردند. او از اینکه چیزی برای خواندن نداشت خجالتزده شده، ضیافت را زود ترک کرد و به رختخواب رفت. شخصیتی در خواب بر او ظاهر شد و به او گفت که درباره خلقت بخواند و او نیز چنین کرد و 9 خط شعر پیچیده و درهمتنیده در ستایش خداوند برای خلق جهان سرود. که اکنون به عنوان سرفصل تاریخ ادبیات انگلیس شناخته میشود.
این نسخه خطی که تا سال ۱۹۷۲ در کلکسیونهای شخصی بود، به دلیل ضعف در فهرستنویسی و اطلاعات نادرست مسئولان وقت کتابخانه، سالها از دید محققان پنهان مانده بود. اکنون با دیجیتالی شدن این اثر، پژوهشگران موفق شدند اصالت و اهمیت آن را تایید کنند. این یافته نه تنها میراثی ارزشمند برای تاریخ بریتانیاست، بلکه نشاندهنده عمق پیوندهای فرهنگی میان انگلستان و ایتالیا در سدههای نخستین میانه است.
منبع: telegraph/2026/04/30
نظر شما