سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: آیا جایی زیباتر از یک کتابخانه وجود دارد؟ بوی کتابهای کهنه، ردیفهای طولانی داستانها، قهرمانان و قهرمانان عاشقپیشه، آثار بزرگ داستانی و غیرداستانی، هنر، فرهنگ، فلسفه و علم، همه تو را فرا میخوانند تا آنها را انتخاب کنی؛ تا صفحههایشان را بگشایی، در آنها دقیق شوی و از آنها بیاموزی. انتخاب مجله Country Life، از کتابخانههای تاریخی اروپا تا نمونههای مدرن در آسیا را در بر میگیرد؛ مکانهایی که نهفقط برای مطالعه، بلکه برای تماشای معماری و تجربه فرهنگ کتابخوانی مقصدی الهامبخش به شمار میآیند.
Gladstone’s Library (کتابخانه گلادستون)/ ولز
در شهری کوچک در ولز، کتابخانهای قرار دارد که یادگار ویلیام گلادستون، نخستوزیر نامدار بریتانیاست. او مجموعه شخصی کتابهایش را وقف ساخت کتابخانهای عمومی کرد؛ بنایی که در سال ۱۹۰۲ به طراحی معمار جان داگلاس ساخته شد.
ساختمان با معماری «جاکوبتنی» و فضای داخلی چوبی، حالوهوای کتابخانههای کلاسیک اروپایی را دارد. قفسههای بلند و جلدهای قدیمی فضایی ایجاد کردهاند که بیشتر به خلوتی برای اهل مطالعه میماند. نکتهای که این کتابخانه را متمایز میکند، امکان اقامت در آن است؛ Gladstone’s Library تنها کتابخانه اقامتی بریتانیاست و چند اتاق برای مهمانان دارد. جایی که میتوان چند روز را در میان کتابها گذراند.
Duchess Anna Amalia Library (کتابخانه دوشس آنا آمالیا)/ آلمان
در شهر فرهنگی وایمار آلمان، یکی از مشهورترین کتابخانههای اروپا قرار دارد؛ کتابخانهای که به فرمان دوشس آنا آمالیا در قرن هجدهم شکل گرفت و بعدها به مرکزی مهم برای فرهنگ و ادبیات آلمانی تبدیل شد. تالار بیضیشکل این کتابخانه با قفسههای سفید، تزئینات طلایی و پرترههای تاریخی نمونهای چشمگیر از معماری روکوکو است. یوهان ولفگانگ فون گوته نیز سالها در اداره این کتابخانه نقش داشت. امروز مجموعه آن شامل آثار ارزشمندی از ادبیات اروپا است.
در مجموعه کتابخانه حدود ۱۰ هزار جلد آثار مربوط به شکسپیر نگهداری میشود که بسیاری از آنها متعلق به کریستف مارتین ویلاند بودهاند. همچنین مجموعه موسیقی ۱۳ هزار جلدی دوشس و یک نسخه کتاب مقدس قرن شانزدهم مرتبط با مارتین لوتر در آن نگهداری میشود.
Espace Gabrielle Chanel (اسپاس گابریل شنل)/ چین
شاید وقتی نام شنل را میشنوید، بلافاصله به کتابخانه فکر نکنید؛ اما این برند مشهور مد بهتازگی کتابخانهای در موزهٔ Power Station of Art شانگهای افتتاح کرده است. این نخستین کتابخانه در سرزمین اصلی چین است که به هنر معاصر میپردازد و توسط دولت اداره میشود.
این فضا توسط معمار ژاپنی کازوناری ساکاموتو طراحی شده و شامل آرشیو هنر معاصر چین نیز هست. ساختمان روشن، مدرن و بسیار وسیع است (حدود ۱۷۰۰ متر مربع). این مکان پیشتر نیروگاه نانشی بود که در سال ۱۸۹۷ ساخته شد و برق برخی از نخستین چراغهای الکتریکی چین را تأمین میکرد. تبدیل یک نیروگاه صنعتی به کتابخانهای فرهنگی، نمونهای از بازکاربری موفق ساختمانهای تاریخی به شمار میآید.
The British Library (کتابخانه بریتانیا)/ انگلستان
کتابخانه بریتانیا یکی از بزرگترین مراکز نگهداری کتاب در جهان است. این مجموعه نسخهای از هر کتاب منتشرشده در بریتانیا و ایرلند را دریافت میکند و بنابراین آرشیوی عظیم از میراث مکتوب این کشور به شمار میآید.
ساختمان فعلی در سنت پنکراس لندن در دهه ۱۹۹۰ افتتاح شد. در میان گنجینههای آن، اسنادی مانند Magna Carta (منشور کبیر) و دستنوشتههای ادبی و موسیقایی ارزشمند نگهداری میشود. سالن مطالعه مشهور آن نیز یکی از نمادهای فرهنگی لندن است.
Abbey Library of St Gall (کتابخانه صومعه سنت گال)/ سوئیس
بر سردر این کتابخانه در سوئیس عبارتی یونانی دیده میشود که معنایش «درمانگاه روح» است؛ توصیفی دقیق برای یکی از کهنترین کتابخانههای اروپا. ساختمان فعلی در میانه قرن هجدهم (بین سالهای ۱۷۵۸ تا ۱۷۶۷ ) ساخته شد و با سقفهای گچبریشده، نقاشیهای دیواری و قفسههای چوبی فضایی باشکوه دارد. مجموعه آن حدود ۱۶۰ هزار جلد کتاب را در بر میگیرد و شامل نسخههای خطی قرون وسطایی و آثار موسیقایی بسیار کهن است.
مجموعه این کتابخانه قدیمیترین مجموعه کتابخانهای سوئیس است و از آثار مهم آن میتوان به St. Gall Cantatorium (قدیمیترین دستنوشته کامل موسیقی در جهان)، نسخهای از ویرژیل مربوط به قرن چهارم، سند فروش زمین صومعه از قرن هشتم، نسخهای از انجیل یوحنا حدود سال ۸۰۰ میلادی و زندگینامههای قدیسان از قرن هشتم اشاره کرد.
New York Public Library (کتابخانه عمومی نیویورک)/ آمریکا
این ساختمان در منهتن به همت استیفن ای. شوارتزمن توسعه یافت و برای بسیاری از نیویورکیها پناهگاهی فرهنگی است. این کتابخانه دومین کتابخانهٔ عمومی بزرگ آمریکا و یکی از بزرگترینهای جهان است.
یکی از بخشهای دیدنی آن سالن مطالعه رز (Rose Reading Room) است که با لوسترهای کریستالی متعدد تزئین شده است. دو مجسمه شیر در ورودی آن از مرمر تنسی ساخته شدهاند و نامشان صبر (Patience) و استقامت (Fortitude) است. ویژگیهایی که شاید این روزها کمیاب شده باشند.
Library of St Mark (کتابخانه سنت مارک)/ ایتالیا
این کتابخانه که به نام قدیس حامی ونیز، سنت مارک، نامگذاری شده است، یکی از مهمترین مجموعههای متون کلاسیک جهان را در خود جای داده است. این کتابخانه در سال ۱۴۶۸ تأسیس شد و اثر معمار و مجسمهساز رنسانسی یاکوپو سانسووینو است.
معمار مشهور آندرهآ پالادیو درباره آن گفته بود:«شاید این غنیترین و باشکوهترین ساختمانی باشد که از زمان باستان تا امروز ساخته شده است». اظهارنظری که هنوز هم بسیاری با آن موافقاند.
Library of the Academy of Fine Arts (کتابخانه آکادمی هنرهای زیبا)/ اتریش
وین چیزهای جذاب زیادی دارد: شنیتسل، اشترودل، آن ترانه معروف بیلی جوئل و البته کتابخانه آکادمی هنرهای زیبا. دکور چوب تیره و چراغهای مطالعه طلایی با کلاهک سبز، بازدیدکنندگان را به دورانی میبرد که هنوز آیفونی وجود نداشت و کتابها پادشاه بودند. این کتابخانه حدود ۱۱۰ هزار جلد کتاب دارد و همچنین «کابینه حکاکی» آن شامل حدود ۱۵۰ هزار طرح و چاپ هنری است.
The Mitchell Library (کتابخانه میچل)/ اسکاتلند
فهرست بدون یک نمونه اسکاتلندی کامل نمیشد. کتابخانه میچل در گلاسگو کاملاً شایسته حضور در این فهرست است. ساختمان باشکوه آن با کمک مالی تولیدکننده تنباکو استیفن میچل ساخته شد و بخش بزرگی از مجموعه اولیه کتابهای قدیمی توسط نیکوکار اسکاتلندی ویلیام اوینگ فراهم شد. بر فراز گنبد مسی شاخص این ساختمان مجسمهٔ مینروا الهه خرد در اساطیر روم، قرار دارد. نشانهای خوشیمن برای هر کسی که قصد مطالعه داشته باشد.
منبع: کانتری لایف، ۱ مه ۲۰۲۶
نظر شما