به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)؛ به نقل از روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نشست تخصصی «خلیج فارس و تنگه هرمز؛ از حماسههای دیروز و امروز تا راهبردهای فردا» با حضور جمعی از استادان و پژوهشگران، در سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران برگزار شد و در آن ابعاد فرهنگی، امنیتی، سیاسی و راهبردی این منطقه جغرافیایی و استراتژیک مورد بررسی قرار گرفت. در این برنامه، غلامرضا امیرخانی، محمدکاظم سجادپور، عباس ملکی، حسین علایی، کورش احمدی، جلالالدین دهقانی، مهدی آهویی، محسن عبداللهی، محمد بیطرفان و شاهین زینعلی به ارائه دیدگاههای خود پرداختند. دبیری علمی این نشست را مجید تفرشی بر عهده داشت.
غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، در سخنرانی آغازین با تأکید بر اهمیت موضوع خلیج فارس، بهخصوص در این روزها و رویدادهای اخیر، عنوان کرد: «سازمان اسناد و کتابخانه ملی، بهعنوان میراثدار مکتوب تفکر ایرانی در قالب کتاب، سند، نسخ خطی و دیگر منابع آرشیوی، میتواند نقش مهمی در شکلگیری تحقیقات جدید در حوزه خلیج فارس، منطبق با رویکردهای نوین در این حوزه ایفا کند.»
وی در ادامه با تأکید بر تسهیل دسترسی پژوهشگران به منابع و ضرورت بهرهمندی علاقهمندان داخلی و خارجی از گنجینههای سازمان افزود: «کماکان سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران باید بتواند مأمن و ملجأیی برای همه پژوهشگران باشد. طی این دوران اخیر، سعی شده تا روند دسترسی به منابع برای محققان تسریع و تسهیل شود. برای کسانی که علاقهمند هستند به ایران، حتی کسانی که ایرانی نیستند و در خارج از کشور زندگی میکنند، این امکان فراهم شود تا از این اسناد و گنجینهای که در دو ساختمان کتابخانه و آرشیو ملی نگهداری میشود، استفاده کنند.»
امیرخانی در پایان تصریح کرد: «در سازمان اسناد و کتابخانه ملی، یقیناً اسناد و مدارک منحصربهفردی درباره خلیج فارس و موضوعات مرتبط وجود دارد که از همینجا اعلام میکنم تمام سعی و تلاش سازمان بر این است که این تسهیل در دسترسیها بیش از پیش فراهم شود.»
در ادامه نشست، علیاصغر قاسمی، مدیرعامل خانه اندیشمندان علوم انسانی، در ابتدای سخنان خود با اشاره به تحولات اخیر اظهار داشت: «جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران ۴۰ روز طول کشید. عدد ۴۰ در فرهنگ ما بار معنایی و ارزشی خاصی دارد؛ برای مثال، چهلسالگی مرحلهای از بلوغ، رشد و تکامل فکری فرد محسوب میشود. از این استعاره میخواهم استفاده کنم و بگویم این جنگ، علیرغم آسیبهای بسیار زیادی مانند شهادت رهبری و بخشی از سرداران و امیران سپاه و ارتش، حادثه میناب و تخریب میراث فرهنگی و تمدنی که به کشور ما وارد کرد، از جهاتی خیرات و برکاتی هم برای کشور ما داشته است که یکی از آنها همین بلوغ فکری و فرهنگی است که صرفاً محدود به ایران نماند، بلکه در سطح منطقه هم گسترش یافت.»
وی در ادامه با اشاره به پیوستگی آزادی و استقلال ملی افزود: «این جنگ به ما آموخت که آرمان آزادی و استقلال مستلزم یکدیگر هستند و هیچکدام بهتنهایی محقق نمیشوند. اگر نگاهی کوتاه به تحولات تاریخ معاصر ایران، حداقل از مشروطه به این سو، بیندازیم، متوجه میشویم که یکی از مهمترین مطالبات مردم ایران همواره حفظ تمامیت ارضی ایران بوده است. برای تمام آرمانهایی که مردم ایران به دنبال آن بودند، حفظ تمامیت ارضی یک اصل انکارناپذیر است.»
قاسمی درباره تأثیر حمله خارجی بر توسعه سیاسی کشور گفت: «رسیدن به رشد و توسعه پایدار بدون توجه به آزادی و استقلال در کشور هیچگاه محقق نخواهد شد. همانگونه که تجربه تاریخی ما و بسیاری از کشورهای دیگر در سطح جهان نشان داده است، هر زمان استقلال یک کشور بهواسطه مداخله بیگانگان دچار خلل شد، آزادی و دیگر اهداف مانند رشد و توسعه پایدار در آن کشور نیز از بین رفته است. مداخله خارجی باعث از بین رفتن تمام دستاوردهای دموکراسیخواهی و توسعه سیاسی در کشور میشود.»
وی همچنین درباره اهمیت و جایگاه مردم در حکمرانی گفت: «از سوی دیگر، اگر بخواهیم استقلال یک کشور را حفظ کنیم، لاجرم باید آزادی و توسعه سیاسی در کشور مورد توجه قرار بگیرد. اگر در کشوری نهادهای مدنی قدرتمندی وجود نداشته باشد، قطعاً دشمنان و بیگانگان چشم طمع به کشور خواهند دوخت. کما اینکه در تجربه سقوط رضاشاه، تاریخ نشان داد که یکی از مهمترین عوامل، فقدان مشروعیت و پایگاه مردمی بود. توجه به تجربیات تاریخی و منطقه نشان میدهد که هیچ استقلال و توسعه پایداری بدون توجه به خواست مردم امکانپذیر نیست.»
وی در پایان تأکید کرد: «مردم ما به این بلوغ فکری و فرهنگی دست پیدا کردهاند. امیدوارم روزی آمریکا و اسرائیل هم به چنین بلوغی دست پیدا کنند و در آینده شاهد اینگونه حملات به کشور عزیزمان ایران نباشیم.»
مجید تفرشی، مورخ و سندپژوه، در ابتدای سخنان خود به عنوان دبیر علمی نشست با تأکید بر اهمیت این جلسات عنوان کرد: «جلساتی که درباره مسائل مهمی مانند خلیج فارس در داخل یا خارج توسط کشور ما برگزار میشود، بر اساس یک مفهوم مشترک، یعنی منافع راهبردی ملی ایران است که در پی تحقق منافع ملی و میهنی ماست.»
او در ادامه با بیان اهمیت بینالمللی شدن این جلسات عنوان کرد: «ما هر ساله در حال برگزاری یکسری نشستها و جلسات در داخل ایران هستیم. بهطور قطع این جلسات برای نسل جوان اهمیت دارد، اما باید بپذیریم زمانی اهمیت این نشستها و جلسات بیشتر میشود که در سطح بینالمللی برگزار شود.»
تفرشی در ادامه افزود: «رقبا و دشمنان ما در موضوع خلیج فارس هر ساله سرمایهگذاریهای هنگفتی میکنند تا بتوانند هویت خلیج فارس را به نفع خود تغییر دهند و تقریباً هیچ توجهی به حرفها و جلسات داخلی ما ندارند. به همین جهت باید عمده توجه و تمرکز ما در خارج از کشور باشد. اما متأسفانه ما از این امر غافل هستیم و بهتدریج، بهواسطه کاهش سطح روابط بینالمللی و همچنین بیاعتنایی به دیپلماسی عمومی، عرصه برای ایرانستیزان و ایرانهراسان افزایش یافته است.»
این محقق و سندپژوه در حوزه خلیج فارس با اشاره به نامهای جعلی که برای خلیج فارس استفاده میشود، گفت: «متأسفانه در اخبار گاهی میبینیم که تلاشهای زیادی برای تغییر نام خلیج فارس انجام میشود، اما یکی از مهمترین و تأسفبارترین آنها کاری است که برخی از متحدان ما در منطقه انجام میدهند و از عنوان خلیج عربی استفاده میکنند.»
وی در پایان سخنان خود تأکید کرد: «پاسداری از نام و جایگاه خلیج فارس نهتنها وظیفه دولت، بلکه وظیفه همه ما، یعنی نخبگان، روشنفکران، اهالی رسانه، مردم و افکار عمومی است. باید بتوانیم در مقابل این مسائل و کوتاهیها ایستادگی کنیم و نسبت به حاکمیت و مالکیت ایران بر خلیج فارس و تنگه هرمز و آنچه که حق ماست آگاه باشیم.»
در ادامه این نشست، سایر صاحبنظران نیز به طرح دیدگاهها و تحلیلهای خود درباره ابعاد مختلف خلیج فارس و تنگه هرمز پرداختند.
نظر شما