به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) از تبریز، به گفته اسد بابایی، مدیرکل کتابخانههای عمومی آذربایجان شرقی، این نقشه تاریخی مربوط به سال ۱۳۱۴ هجری قمری و دوره مظفرالدین شاه قاجار است که در آن عنوان «خلیج فارس» بهروشنی درج و چاپ شده است.
وی با اشاره به ویژگیهای تاریخی این سند گفت: نقشه یاد شده توسط «محمدرضا ابن مرحوم حسینعلیخان قرجهداغی» با بهرهگیری از یک نقشه انگلیسی که توسط «لرد کرزن» وزیر امور خارجه وقت انگلیس در مجلس جغرافیای لندن ترسیم و چاپ شده بود، تهیه و با همکاری «جعفرقلیخان» وزیر علوم دوره مظفرالدین شاه، ترسیم و مقیاسبندی شده است.
وی ادامه داد: قرجهداغی از پیشگامان نقشهنگاری در ایران به شمار میرود و پیش از این نیز نقشه کره زمین را در پنج بخش در سال ۱۲۹۱ هجری قمری و نقشه شهر تبریز را در سال ۱۲۹۵ قمری گردآوری، تنظیم و در دارالسلطنه تبریز منتشر کرده بود.
بابایی با بیان اینکه این نقشه از اسناد ارزشمند تاریخی کشور محسوب میشود، گفت: وجود عنوان «خلیج فارس» در چنین نقشههایی نشاندهنده رواج و تثبیت این نام در منابع جغرافیایی و تاریخی دورههای مختلف است.
گفتنی است؛ علاوه بر این نقشه، در مرکز اسناد و کتابخانه ملی شمالغرب کشور در تبریز نیز نقشههای تاریخی دیگری نگهداری میشود که در آنها عنوان «خلیج فارس» به زبانهای فارسی و انگلیسی درج شده است.
یکی از این نقشهها که مربوط به سال ۱۲۷۷ هجری شمسی است، از نخستین نقشههای رنگی و برجستهنمای ایران به شمار میرود و در بخش جنوبی آن دو عنوان «خلیج فارس» و «دریای بندر بوشهر» دیده میشود.
همچنین سه نقشه رنگی از قدیمیترین نقشههای ایران که توسط نقشهبرداران و جغرافیدانان اروپایی تهیه شدهاند و در آنها عنوان تاریخی «خلیج فارس» درج شده است، در سازمان اسناد و کتابخانه ملی شمالغرب کشور نگهداری میشود که قدیمیترین آنها بیش از ۲۲۰ سال قدمت دارد.
قدیمیترین نقشه موجود در این مجموعه مربوط به اول ژانویه سال ۱۸۰۱ میلادی است که توسط اروپاییان تهیه و منتشر شده و در آن نیز عنوان «Persian Gulf» بهصراحت درج شده است.
کارشناسان بر این باورند که وجود چنین اسناد و نقشههای تاریخی، که در مراکز علمی و آرشیوی جهان نگهداری میشوند، گواهی روشن بر پیشینه تاریخی و تثبیت نام «خلیج فارس» در منابع جغرافیایی بینالمللی است.
خلیج فارس یکی از مهمترین و راهبردیترین پهنههای آبی جهان به شمار میرود که از دیرباز نقش مهمی در مناسبات اقتصادی، تجاری و فرهنگی منطقه داشته و نام آن در متون تاریخی، نقشهها و اسناد مختلف جهانی بهطور مستند ثبت شده است.
نظر شما