محمدرضا مهدیزاده، کارشناس و فعال حوزه چاپ در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به ارتباط مستقیم قیمت نفت با هزینههای تولید در صنعت چاپ، بیان کرد: در اقتصاد جهانی، بسیاری از تغییرات قیمتی در ظاهر، مستقل از یکدیگر به نظر میرسند، اما در واقع شبکهای از ارتباطات پنهان وجود دارد که صنایع مختلف را به هم متصل میکند. نفت تنها یک کالا برای تولید انرژی نیست، بلکه یک شاخص کلیدی در تعیین هزینههای تولید جهانی محسوب میشود.
وی ادامه داد: هر تغییر در قیمت نفت، بهسرعت در هزینه انرژی، حملونقل و مواد پتروشیمی منعکس میشود و این سه مسیر، دقیقاً همان نقاطی هستند که صنعت کاغذ، مقوا و چاپ به آنها وابسته است.
مهدیزاده، با اشاره به نقش انرژی در این زنجیره توضیح داد: تولید کاغذ و مقوا، ازجمله صنایع انرژیبر در جهان محسوب میشود، بخش قابل توجهی از هزینه تولید در این صنعت، به مصرف انرژی در مراحل مختلف اختصاص دارد. فرآیندهایی مانند تولید بخار و حرارت در خشککنها، تأمین برق ماشینآلات سنگین و عملیات آمادهسازی و فشردهسازی خمیر کاغذ، همگی بهطور مستقیم متاثر از هزینه انرژی هستند.
به گفته وی، بنابراین، زمانی که قیمت نفت افزایش مییابد، هزینه انرژی نیز افزایش پیدا میکند و این افزایش، مستقیم در قیمت تمامشده مقوا منعکس میشود.
مهدیزاده، با بیان اینکه علاوه بر انرژی، عوامل دیگری نیز در این زنجیره اثرگذار هستند، گفت: بایندرها، پوششهای سطحی، افزودنیهای بهبوددهنده مقاومت و کیفیت و نشاستهها و ترکیبات اصلاحشده، همگی بهطور غیرمستقیم به قیمت نفت وابسته هستند؛ بنابراین افزایش قیمت نفت موجب افزایش هزینه تولید این مواد شده و این فشار، دومینوییوار وارد قیمت مقوا میشود.
وی همچنین به نقش حملونقل در این میان اشاره کرد و یادآور شد: در زنجیره جهانی کاغذ و بستهبندی، هیچ حلقهای بدون جابهجایی وجود ندارد؛ از خمیر کاغذ تا رولهای مقوا، از مواد شیمیایی تا محصول نهایی، همهچیز در حرکت است. به همین دلیل، حملونقل یکی از حساسترین بخشهای این زنجیره محسوب میشود.
مهدیزاده یادآور شد: افزایش قیمت نفت بهطور مستقیم باعث افزایش هزینه حمل دریایی، افزایش نرخ حمل زمینی و افزایش هزینه بیمه و لجستیک بینالمللی میشود که در نهایت در قیمت مقوا و سپس در صنعت چاپ منعکس میشود.
وی درباره عوامل ژئوپلیتیک در این معادله نیز توضیح داد: بازار نفت بهشدت تحت تأثیر ریسکهای ژئوپلیتیک قرار دارد، یکی از مهمترین نقاط حساس در این زمینه، تنگه هرمز است که مسیری حیاتی برای انتقال بخش قابل توجهی از نفت جهان محسوب میشود. هرگونه تنش در این منطقه، حتی بدون اختلال واقعی در عرضه نفت، باعث افزایش «ریسک بازار» میشود.
وی با بیان اینکه این موضوع بهسرعت در قیمت نفت منعکس شده و موجی از افزایش هزینه انرژی را در سطح جهانی ایجاد میکند، گفت: در کنار آن، هزینه بیمه حملونقل دریایی و کرایه کانتینری نیز افزایش یافته و فشار مضاعفی بر زنجیره تأمین وارد میشود.
این فعال حوزه چاپ درباره تاثیر این افزایش قیمتها بر صنعت چاپ و بستهبندی نیز تاکید کرد: افزایش قیمت مقوا، نتیجه مستقیم این زنجیره پیچیده است و تأثیر آن در صنعت چاپ، چندلایه ظاهر میشود؛ افزایش بهای تمامشده تولید، کاهش حاشیه سود واحدهای چاپی، افزایش حساسیت مشتریان نسبت به قیمت، فشار بر سرمایه در گردش و نقدینگی و تغییر در رویکرد طراحی و انتخاب مواد اولیه.
وی با بیان اینکه در چنین شرایطی، بسیاری از تصمیمات دیگر صرفاً فنی نیستند، بلکه ماهیت اقتصادی پیدا میکنند، گفت: واکنش طبیعی بازار به این شرایط، حرکت به سمت بهینهسازی است، در سالهای اخیر، روندهای مشخصی در صنعت بستهبندی دیده میشود؛ کاهش گرماژ و وزن بستهبندی، طراحیهای اقتصادیتر و کاربردیتر، استفاده حداکثری از هر واحد مقوا و تمرکز بر بهرهوری به جای افزایش مصرف.
مهدیزاده، با طرح این موضوع که این تغییرات نشان میدهد، صنعت در حال تطبیق خود با واقعیت جدید اقتصادی است، افزود: باید پذیرفت که افزایش قیمت نفت، صرفاً یک تغییر در بازار انرژی نیست؛ بلکه یک عامل تعیینکننده در ساختار هزینه صنایع وابسته به مواد اولیه است. در چنین فضایی، مزیت رقابتی نه در مقاومت دربرابر تغییر قیمتها، بلکه در توانایی مدیریت هزینه، بهینهسازی مصرف و افزایش بهرهوری واقعی تولید شکل میگیرد.
نظر شما