به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، عبدالله وارث نویسنده این اثر، در مطلع کتاب کوشیده اعضای کابینه میرزاکوچک در اولین جمهوری شورایی ایران را معرفی کند و بر این مبنا فرازی از اولین اعلامیه نهضت جنگل را آورده و با توضیح علت و اهداف تحقیق، به تبیین پاسخ این پرسش پرداخته که چرا از این دوران به عنوان دوره طلایی یاد شده است؟ سپس با ارائه توضیحی مختصر از موقعیت گیلان و ایران در منطقه و وضعیت دولت وقت ایران و اوضاع گیلان، وضعیت گروه نهضت جنگل و میرزا کوچک در گیلان را تشریح کرده است.

مولف کتاب اولین جمهوری شورایی ایران در گیلان سپس به ورود ناوگان سرخ شوروی به انزلی و بمباران شهر و تقاضای آزادی خواهان و بلشویک ها از میرزاکوچک و دعوت حاکم گیلان از میرزا برای حضور در رشت اشاره و در این خصوص توضیحاتی آورده است.

پس از این؛ وضعیت و نظر مردم رشت نسبت به آمدن میرزا کوچک به شهر را بیان داشته و با اشاره به تحلیل‌هایی که مورخان از نهضت جنگل و قیام کوچک جنگلی ارائه کرده اند، «تشکیل کمیته انقلاب سرخ ایران» را توضیح داده و با معرفی اعضای کمیته انقلاب و هیئت دولت انقلابی، به دلایل بروز اختلاف در گیلان با اعلان حکومت جمهوری با بلشویک‌ها و توطئه علیه میرزا کوچک پرداخته و در فرجام سخن نیز، علت شکست جمهوری شورایی ایران و شکست نهضت جنگل را ذکر کرده است.

وارث در مقدمه کتاب نوشته است: یکی از اتفاق‌های واقعی و مهم وجود نهضت جنگل در گیلان است که در بیشتر موارد به‌علت نبودن مستندات کافی به بیراهه کشانده شده ... مطالعه تاریخ نهضت جنگل که برگرفته از مجاهدت، ایثار و فداکاری گیل‌مردان و گیل‌زنان و تالش‌های با غیرت و مردان و زنان دلاور و آزادی است که از دور و نزدیک در کنار روحانیون، علما، جوانمردان و آزادمردان ایرانی از همه اقشار با حوادث تلخ و شیرین در دیار سبز گیلان، حماسه آفریدند را باید عشق ورزید و پاس داشت.

او در ادامه این مقدمه اضافه کرده است: مطالعه تاریخ نهضت جنگل در گیلان، یکی از اتفاقات مهمی است که در دل آن، پس از پنج سال به وقوع پیوست، اعلام نخستین حکومت جمهوری شورایی ایران به همت میرزا کوچک در گیلان ... اولین جمهوری ایران بنا به پیشنهاد دولت روسیه با تجمع هشت تن اعضای ایرانی و روسی به صورت شورایی با حمایت مجاهدان نهضت جنگل و مردم غیرتمند و رنج دیده گیلانی و دیگر اقشار جامعه جهت انحلال دولت قاجار و برپایی حکومتی جدید توسط نمایندگان مجلس مبعوثان ایران در تهران و بیرون راندن نیروهای انگلیسی از این دیار، توسط میرزا کوچک خان رهبر نهضت جنگل تأسیس گردید اما به‌علت عدم وجود وحدت و تضاد فکری اعضای آن و رعایت نکردن تفاهم اولیه تعهدات دولت روسیه و شیطنت‌های عده ای از نزدیکان میرزا کوچک و دخالت دولت استعمارگر انگلیس و بی‌کفایتی دولت قاجار به نتیجه نرسید و با شهادت سردار نهضت جنگل میرزا کوچک با شکست مواجه گردید اما شعله آن هرگز خاموش نشد و پس از نیم قرن با تحمل رنج و مرارت فراوان گُر گرفت و بنای تاج و تخت شاهی را از هم گسست و به ادامه حکومت بیش از دو هزار و پانصد ساله شاهنشانی ایران با ایجاد حکومت جمهوری اسلامی و پایان دادن حکومت شاهنشاهی، رقم خورد.

کتاب «اولین جمهوری شورایی ایران در گیلان» نوشته عبدالله وارث است که نشر بلور در ۱۴۲ صفحه و با قیمت ۲۵۰ هزار تومان منتشر و روانه بازار کرده است.