تاریخ معاصر ایران
-
کتاب «روزگار مظفر» منتشر شد؛
وقتی توفان برگهای تاریخ را ورق میزند
سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۲ برگهای تاریخ با سرانگشت تاریخنویسان ورق نخورد که تندباد حادثه تاریخ را رقم و شتابان ورق زد و بخش بزرگی از آنچه امروز با آن رو در رو هستیم ثمره همان رویدادهایی است که در آن دوازدهه رقم خورده است.
-
گفتوگو با ایمان حسین قزلایاق درباره قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲؛
روزی که اسلامخواهی تقویت شد
یک پژوهشگر تاریخ معاصر گفت:قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ مسیر اسلامخواهی به عنوان یکی از خواستههای اجتماعی را تقویت کرد. نقش امام خمینی به عنوان رهبری نهضت را روشن و پررنگتر کرد. روند آشنایی مردم سراسر کشور را با اهداف عالیه و غایات حرکت انقلابی بر پایه تقویت اسلام، عدالت، استقلال و همچنین رفع استبداد، سرعت بخشید.
-
به مناسبت ۱۶ اردیبهشت آغاز نخستوزیری علی امینی؛
رویای نخستوزیری اشرافزاده متجدد قاجار
علی امینی، اشرافزاده متجدد قاجار، از سنین جوانی رویای نخست وزیری را در سر میپروراند. او کار سیاسی را با معاونت قوامالسلطنه آغاز کرد و پس از عضویت در کابینه اول دکتر مصدق، و کابینههای سپهبد زاهدی و حسین علاء، در سالهای بحرانی ۴۱-۱۳۴۰ به نخست وزیری رسید. امینی بیشک از مهم ترین و تأثیرگذارترین رجال سیاسی ایران در عصر پهلوی است.
-
توسط انتشارات نکوآفرین منتشر شد؛
نگاهی مستند به رویدادهای پنج ماه منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی در گیلان
گیلان- کتاب «روزشمار انقلاب اسلامی در گیلان» با بهرهگیری از منابع مختلف تاریخی، نگاهی مستند به رویدادهای پنج ماه منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی در استان در اختیار مخاطبان و علاقهمندان تاریخ معاصر قرار داده است.
-
در کتابی تحلیلی مورد بررسی قرار گرفت؛
مروری بر حوادث تاریخی ایران در زمان شکلگیری نهضت جنگل
گیلان- کتاب «نگرشی تحلیلی به مقابله حکومتگران فراماسونری با نهضت جنگل» کوشیده با اشاره به حوادث پرتلاطم تاریخی ایران در زمان شکل گیری نهضت جنگل، عوامل موثر در شکست این جنبش را توضیح دهد.
-
نشر کتابی از عصر مشروطه گیلان؛
نگاهی به شرایط مرکز گیلان در نخستین روزهای پیروزی جنبش مشروطه
گیلان - کتاب «اوضاع سیاسی و اجتماعی رشت در دوره مشروطه؛ از سال ۱۲۸۳ تا ۱۲۹۰ خورشیدی» تلاش دارد شرایط سیاسی و اجتماعی مرکز استان گیلان در نخستین روزهای منتهی به پیروزی جنبش مشروطهخواهی مردم ایران را برای مخاطبان و علاقهمندان به تاریخ معاصر به تصویر بکشد.
-
«اولین جمهوری شورایی ایران در گیلان» منتشر شد؛
دولتمردان نهضت جنگل در اولین جمهوری شورایی ایران
گیلان - کتاب «اولین جمهوری شورایی ایران در گیلان» دوران تسلط نهضت جنگل بر گیلان را دورهای طلایی در تاریخ معاصر کشورمان دانسته و دولتمردان این جنبش را معرفی کرده است.
-
نگاهی به کتاب «فرجام بازی؛ زندگی و قتل احمد دهقان»؛
نقشهکشی ماهرانه، سناریونویسی و دسیسهچینی
کتاب «فرجام بازی؛ زندگی و قتل احمد دهقان، مدیر مجله تهران مصور» روایتی خواندنی، مستند و پرکشش از یکی از چهرههای جنجالی و کمتر واکاویشده تاریخ فرهنگی و سیاسی ایران در دهه ۱۳۲۰ است؛ دههای آکنده از آشوب، رقابتهای ایدئولوژیک، ترور، مطبوعات پرهیاهو و مناسبات پنهان قدرت. فرسید قاسمی در این اثر، با تکیه بر اسناد، مطبوعات دوره، روایتهای دستاول و مدارکی که برخی برای نخستینبار منتشر میشوند، زندگی پر فراز و فرود احمد دهقان را بازسازی میکند.
-
گفتوگو با فرید مرادی به مناسبت مرگ جهانپهلوان؛
تختی؛ مردی در منگنه دو دنیای کهنه و نو
فرید مرادی گفت: تختی نوگراییهای دنیای جدید را اما نتوانست یا نخواست آنها را پذیرا باشد، نمیتوانست از فرهنگ سنتی که او را بارور کرده و پرورانده بود دست بکشد، این دوگانگی چیزی بود که همواره لنگر عدم توازن در زندگیاش شد که بارزترین جلوه آن در زندگی زناشوییاش نمود پیدا کرد. تختی مردی بود که در منگنه دو دنیای کهنه و نو گیر کرده بود.
-
برگزاری آئینی برای کتابخانه ملی رشت؛
یک قرن از تأسیس کتابخانه ملی رشت گذشت
گیلان – همزمان با صدمین سال تأسیس کتابخانه ملی رشت، آیین پاسداشت این کتابخانه که نخستین کتابخانه ملی کشور نیز به شمار میرود، برگزار شد.
-
یادداشتی از علی بیگدلی به مناسبت درگذشت علیاصغر مصدقرشتی؛
مصدقِ خوشبیانِ تاریخ
علی بیگدلی گفت: زندهیاد علیاصغر مصدقرشتی بسیار استاد پرکاری بود. بسیار خوشاخلاق و خوشبیان بود و بسیاری از دانشجویان از او راضی بودند. بسیار تلاشگر بود و تلاشش بیشتر در ارتباط با این مساله بود که دانشجویان را منابع قدیم آشنا کنند.
-
نقد و بررسی «شرح زندگانی من»؛
تاریخ قاجار از نگاه یک مدیر میانی
کتاب «شرح زندگانی من» را باید در چشمانداز عصر تحول و مدرنیته خواند؛ گزارشی از ذهنی دقیق و قلمی توانا از روزگاری که جامعه ایرانی در حال گذار بود
-
درباره کتاب «ادیسه راست: تاریخ خرد دربهدری » اثر محمد مالجو؛
محصور در دهلیزهای تاریک و متروک تاریخ
محمد مالجو نوشت: «نمیدانستم پژوهش درباره نوعی ادیسه انسانی را کلید زدهام که محصور در حصارهای حصین دهلیزهای تاریک و متروک تاریخ، پاک به بوته فراموشی سپرده شده است. هدف پژوهش عبارت بود از بازیابی و بازسازی مسیر طی شده پرفرازونشیب یک شخصیت ناشناخته اسرارآمیز طی نخستین دهههای عصر پهلوی در آینه اسناد پراکندهای که ذرهذره مییافتم. کوشیدهام تاریخ خرد ادیسه گزارشنویسی را در متن سیاسی کلانی بنشانم که از زاویه بعیدی بر برخی جنبههای تاریخ معاصر ایران پرتو میاندازد»
-
حزب ایران نوین و حسنعلی منصور در گفتوگو با سعید لیلاز؛
کارگزار موج دوم تجدد آمرانه
سعید لیلاز گفت: حسنعلی منصور بخشی از اصلاحات عمیق بود ولی خودش آدم مهمی نبود و در واقع هیئت دولت به ریاست شاه به جلو میرفت. منصور نه تنها سیاست شخصی نداشت بلکه خودش محصول ارادهای بود که از بالا به ایران تحمیل میشد شاه هم پذیرفت که خودش مجری این سیاستها باشد. حزب ایران نوین هم یکی از اجزای کم اهمیت این ماجرا بود به طوری که عملاً نخست وزیر را در این فرآیند حذف کردند.
-
در برج آزادی کتاب «برج آزادی» رونمایی شد؛
روایتگر بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی این سرزمین
مارکوس عارفی گفت: تهران برای من فقط یک شهر نیست تمام خاطراتم، ریشههایم و اقوام پدریم اینجا هستند و علاقه و عشقم به ایران هیچ وقت از بین نرفت.برج آزادی فقط یک سازه سنگی نیست برای من روح دارد و زنده است. یک روح آرام و باشکوه و در عین حال انسانی. رنگ سفید آن شاید به نظر سرد بیاید اما برج آزادی گرما و دوستی میتاباند و حس در آغوش گرفتن دارد و به انسان امنیت میدهد، گویی با ما حرف میزند و به مسافران خوشآمدگویی میکند.
-
گفتوگو با مرتضی رسولیپور درباره حسین مکی؛
سرباز فداکار یا خطاکار وطن
مرتضی رسولیپور گفت: آثار و نوشتههای حسین مکی با همه امتیازات آنها به ویژه کتاب ارزشمندی که در مورد شهید سید حسن مدرس نوشته، فاقد تحلیل جامع و ساختار منظم است. بیشتر آثار قلمی او چارچوب نظری ندارد. حجم بالای اطلاعات و پراکندگی نقل قولها و رخدادها به گونهای رشته سخن و نوشتههای او را به تطویل و اطناب کشانده است. در بعضی از مطالب و نوشتههای او حاصل شنیدههایش از افراد است و سندیت محکمی ندارد.
-
موسسه رحمان در روز دانشجو رونمایی میکند؛
رونمایی کتاب «در جستوجوی زمان از دست رفته»
کتاب «در جستوجوی زمان از دست رفته» از سوی موسسه رحمان در روز دانشجو در شهر کتاب مرکزی رونمایی میشود.
-
از سلسله نشستهای تخصصی کتابپژوهی برگزار شد؛
تصویری روشن از منزلت زبان مادری در تاریخ ایران معاصر
کتاب «زبان مادری، کاربرد نگرش هویت» تلاشی برای واکاوی رابطه عمیق میان زبان و زندگی اجتماعی است. این اثر تصویری روشن از منزلت زبان مادری در تاریخ ایران معاصر است؛ تصویری که اهمیت حفظ تنوع زبانی و پیوند ناگسستنی آن با فرهنگ و هویت را برجسته میکند.
-
گفتوگو با علی آلداود درباره محمد حسین فروغی ذکاءالملک؛
اصلاحطلب دیروز
علی آلداود گفت: طبعاً با گذشت زمان اندیشههای کسانی مثل محمدحسین فروغی امروزه کاربرد چندانی ندارد، اوضاع زمانه به شدت تغییر پیدا کرده و او خود اگر در این روزگار به سر میبرد نوعی دیگر میاندیشید، و شاید همانند گروه اصلاحطلبان فعلی دنبال تغییرات آرام در سطوح بالا بود. تحولات و تغییرات در جامعه زمانی به سود مردم خواهد بود که به آرامی و بدون تلاطمهای سریع صورت بگیرد.
-
چهارمین نشست «روزهای ایرانشناسی» برگزار میشود؛
بررسی تاریخی شکلگیری مدارس نوین و مفهوم جدید کودکی در ایران
دو پژوهشگر تاریخ معاصر ایران در چهارمین نشست از مجموعه برنامههای «روزهای ایرانشناسی» به بررسی ابعاد گوناگون شکلگیری و توسعه نظام آموزش نوین در ایران میپردازند.
-
چهارمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی ایرانشناسی و اسلامشناسی؛
نشست نقد کتاب «نظام ضرب سکه و مبادلات پولی» برگزار میشود
نشست تخصصی نقد و بررسی کتاب «نظام ضرب سکه و مبادلات پولی در تاریخ میانه ایران» با هدف بررسی ساختار اقتصادی و مالی ایران در دورههای ایلخانی و تیموری، با حضور نویسندگان اثر و جمعی از پژوهشگران تاریخ در کتابخانه ملی ایران برگزار میشود.
-
یادداشتی درباره زندگی و آثار سید حسین خدیوجم؛
دانشیمردِ خودساخته
مسعود آدینهوند نوشت: سید حسین خدیوجم را میتوان نماد نسل پژوهشگران خودساخته ایران دانست؛ نسلی که بیهیاهو و بیتکیه بر قدرت و ثروت، در خلوت کتابخانهها، میراث فکری این سرزمین را پاس داشتند. او از مکتبخانهای ساده در مشهد برخاست، از میان فقر و رنج، راه به دانشگاه و فرهنگستان گشود، و با نثری شیوا و قلمی پاکیزه، به ترجمه و تحقیق در آثار بزرگترین اندیشمندان اسلامی پرداخت.
-
«لوح مشروح» حاوی متن دیجیتال؛
دسترسی به مشروح مذاکرات مجالس در کتابخانه مجلس
محمد رحمانی گفت: «لوح مشروح» حاوی متن دیجیتال و قابل جستجوی ۲۴ دوره از مشروح مذاکرات مجلس شورای ملی و هشت دوره نخست مجلس شورای اسلامی، روی شش رایانه قرائتخانه این بخش با همیاری بخش فناوری اطلاعات کتابخانه، نصب و راهاندازی شد.
-
اندیشههای میرزا آقاخان کرمانی در گفتوگو با بهرام روشنضمیر؛
ناسیونالیست رمانتیک
بهرام روشنضمیر گفت: ایده اصلی آقاخان را اگر چنانکه توضیح دادم ناسیونالیسم رمانتیک بنامیم که امروز منتقدانش آن را باستانگرایی مینامند، در دهههای گذشته مدام سیر صعودی داشته است. با این حال من شخصاً هنوز اندیشمند بزرگ و درخوری ندیدم که در حد آقاخان کرمانی بتواند این اندیشه را مطرح و با مقتضیات امروزه هماهنگ و بهروز کند
-
از سوی معاونت پژوهش کتابخانه مجلس؛
پارلمان در ایران: از مشروطه تاکنون بررسی میشود
نشست علمی «پارلمان در ایران: از مشروطه تاکنون» از سوی معاونت پژوهش کتابخانه مجلس برگزار میشود.
-
در نشست «گفتارهایی در تاریخ هنر اسلامی»؛
بررسی خط، مصادره سیاسی و امکان رهاییبخشی
نشست «خط، مصادرهٔ سیاسی و امکان رهاییبخشی» در یازدهمین نشست از سلسله نشستهای «گفتارهایی در تاریخ هنر اسلامی» بررسی میشود.
-
گفتوگو با دکتر همایون کاتوزیان درباره کتاب تازهاش:
ایران، جامعه همیشه کوتاه مدت
همایون کاتوزیان: ایران همیشه جامعه کوتاه مدت بوده و هنوز هم هست. جامعه کوتاه مدت به پهلویها و غیر پهلویها مربوط نیست از بدو تاریخ تا روزگار کنونی ایران همواره جامعه کوتاه مدت بوده است و پاسخی غیر از این نمیتوان ارائه داد. تاریخ ایران در طول قرنها دچار چرخهای از استبداد، فروپاشی و هرجومرج بوده است، زیرا در ایران هیچگاه نهادها و قواعد پایدار میان دولت و مردم شکل نگرفته است.
-
تهرانشناسی و تهرانپژوهان در گفتوگو با احمد مسجدجامعی؛
تهران مکتوب
مسجدجامعی: انوار از نسل کسانی بود که در تهران قدیم زاده شده و با محلههای سنگلج، عودلاجان، بازار و ناصرخسرو آشنایی داشت. او محل کارش در کتابخانه ملی (واقع در سی تیر) و منزلش در دزاشیب بود. انوار شهر تهران را با دقت رصد میکرد و به پیادهروی علاقه داشت و مسیرها را در تهران پیاده میپیمود.
-
در موزه عکسخانه شهر؛
نمایش نخستین اسناد تصویری تهران
نمایشگاه عکسهای تاریخی تهران با عنوان «سیمای تهران» به مناسبت گرامیداشت هفته و روز تهران در موزه عکسخانه شهر افتتاح میشود.
-
به همت بنیاد ایرانشناسی برگزار میشود؛
تهران شاهد زنده تاریخ
نشست «تهران شاهد زنده تاریخ» به همت بنیاد ایرانشناسی به مناسبت روز تهران برگزار میشود.