به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، این چهار گونه نقشه، «کتابخانه عمومی استاندارد»، «کتابخانه عمومی مرکز شهرستان»، «کتابخانه عمومی مرکز استان» و «کتابخانه عمومی روستایی» نام گرفته‌اند.

مدیرکل امور عمرانی نهاد کتابخانه‌های کشور در تعریف کتابخانه استاندارد به "ایبنا"، گفت: با مطالعه منابع و استانداردهای موجود در جهان و با استخراج سرانه سطح مطلوب فضای کتابخانه‌ای بر اساس جمعیت، نقشه کتابخانه استاندارد را با زیربنای دو هزار و 200 متر مربع طراحی کردیم. این کتابخانه 25 هزار نفر جمعیت را تحت پوشش قرار می‌دهند.

امیرهاشم قوانلو، افزود: این کتابخانه، سالن ورودی، سرسرا، مخزن، تالار مطالعه، بخش امانت، برگه‌دان و بخش نشریه را شامل می‌شوند. همچنین از جمله ریزفضاهای درنظر گرفته برای این کتابخانه می‌توان به مخزن خدمات چندرسانه‌ای، محل خدمات اینترنتی، بخش آماده‌سازی، فهرست‌نویسی، اتاق‌های محققان، کودک و نوجوان و سالن جلسه اشاره کرد.

وی خاطرنشان کرد: در اين كتابخانه‌ها، مخزن اصلی به صورت مخزن باز یا بسته تعریف می‌شود و برای هر یک هزار نسخه کتاب 15 متر مربع فضا لازم است. همچنین در مخزن مرجع که به صورت باز تعریف شده، برای هر یک هزار نسخه کتاب 10 متر مربع فضا لازم است. 

معيار پايه برای تخصيص و ساخت کتابخانه عمومی در مراکز شهرستان، 100 هزار نفر و کم‌ترین مساحت موردنیاز برای این کتابخانه سه هزار متر مربع است كه به تناسب جمعیت هر شهرستان زیربنای آن افزایش می‌یابد.

مدیرکل امور عمرانی نهاد کتابخانه‌ها خاطرنشان کرد: با توجه به این‌که در هر شهرستان تعداد زیادی از انواع کتابخانه عمومی شهری، استاندارد، روستایی و ... وجود دارد، به کتابخانه مراکز شهرستان برای سازمان دهی، ارزیابی عملکرد، ایجاد وحدت رویه و تقویت منابع مختلف نیاز داریم.

امیرهاشم قوانلو، افزود: این کتابخانه‌ها تمام ریزفضاهای کتابخانه استاندارد را در کنار فضاهایی دیگر چون چاپخانه، سالن اجتماعات، اطلاعات، پذیرش، مدیر کتابخانه و محل فروش کتاب شامل می‌شود. همچنین در کتابخانه‌های مراکز شهرستان و سایر کتابخانه‌های بزرگ، فضای اختصاصی به عنوان معبر معلولان و جانبازان نیز طراحی شده است.

وی گفت: ایجاد فروشگاه کتاب به عنوان بخشی از ساختمان کتاب مزیت چندانی ندارد ولی فقط به عنوان فضایی برای عرضه کالاهای موردنیاز دانشجویان طراحی شده است. فضای موردنیاز برای این بخش 50 متر مربع است.

به منظور دستیابی به اهداف کلان در کتاب و کتابخوانی و همچنین پاسخ گسترده به درخواست‌ها در سطح استان نیاز به یک مرکز مطالعاتی بزرگ و جامع، اجتناب‌ناپذیر است.

مدیرکل امور عمرانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، خاطرنشان کرد: زیربنای کتابخانه عمومی مراکز استان، بر اساس جمعیت هر استان محاسبه می‌شود و کم‌ترین فضای آن هفت هزار متر مربع است. این نوع کتابخانه، 76 ریز فضا دارد که 57 مورد آن با کتابخانه مرکز شهرستان مشترک است.

امیرهاشم قوانلو، گفت: رستوران، آسانسور، اتاق‌های فنی، انبار تجهیزات، نگهبانی، بخش آماده‌سازی كتاب و اتاق صحافی از جمله بخش‌های پیش‌بيني شده برای کتابخانه‌هاي مراکز استان است. همچنین اداره کل کتابخانه‌هاي استان در این کتابخانه مستقر خواهند شد.

وی افزود: بخش نسخه‌های دست نوشت، از بخش‌های درنظر گرفته شده برای این نوع کتابخانه است. همچنین بخش اسناد دولتی برای حفظ و نگهداری اسناد و برگه‌های دولتی درنظر گرفته مي‌شود.

با توجه به لزوم ایجاد فضاهای کتابخانه‌ای در مناطق کم جمعیت و روستاها، سه گونه کتابخانه روستایی با زیربناهای 120، 220 و 280 متر مربع تعریف شده است.

مدیرکل امور عمرانی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: کتابخانه روستایی 120 متر مربعی، ورودی اصلی، محل عبور معلولان، بخش امانت، محل استقرار مسوول کتابخانه، مخزن اصلی، سالن مطالعه، نمازخانه و سرویس بهداشتی را شامل می شود. سالن مطالعه این کتابخانه، 102 متر مربع زیربنا خواهد داشت.

امیرهاشم قوانلو، افزود: در کتابخانه روستایی 220 متر مربعی، سالن مطالعه، 160 متر مربع در نظر گرفته خواهد شد. همچنین بخش‌های نشریه و اینترنت براي اين كتابخانه‌ها درنظر گرفته شده است.

وی خاطرنشان کرد: در کتابخانه روستایی 280 متر مربعی، زیربنای سالن مطالعه به 192 متر مربع می رسد. این نوع کتابخانه از کتابخانه روستایی 220 متر مربعی ریزفضای بیشتری ندارد.