به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب بهعنوان یکی از گستردهترین برنامههای کتابمحور برخط کشور، با هدف گسترش دسترسی عمومی به کتاب و حمایت از چرخه نشر از ۲۶ اردیبهشت ماه آغاز میشود. در این راستا سیدرضا باقریان موحد، پژوهشگر تاریخ آموزش و پرورش و مولف کتاب « مجموع آثار میرزا حسن رشدیه تبریزی» که به چهلوسومین دوره جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران راه یافته بود، در خصوص کتابهای جدیدی که برای عرضه در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب دارد، به ایبنا گفت: گرانی کاغذ و... صنعت نشر را به شدت ضعیف کرده است. تازهترین کتابهای من «سالنامههای مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی»، «فعالیتهای پرورشی مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی» و «نظامنامههای مدارس ایران در دوران قاجار و پهلوی» در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران عرضه میشود.
«سالنامههای مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی» یکی از تازهترین کتابهای سیدرضا باقریان موحد است که از سوی انتشارات طه منتشر شده و در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب در دسترس علاقهمندان قرار دارد.

این اثر به معرفی و بررسی ۱۱۰۰ سالنامه و نشریه آموزشی منتشر شده توسط مدارس و دانشگاههای ایرانی در دورههای قاجار و پهلوی میپردازد. کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است: آموزش و پرورش (شامل بخشهای مدارس، ادارات فرهنگ، وزارتخانه و دانشسراها) و وزارت علوم (شامل بخشهای دانشگاهها و وزارتخانه). همچنین شامل مقدمه و نمایه عناوین میباشد.
این اثر به صورت جامع به گردآوری و تحلیل سالنامههای آموزشی ایران در بازه زمانی حکومت قاجار تا پایان دوره پهلوی میپردازد. کتاب به عنوان «دایرهالمعارف آموزش و پرورش ایران» شناخته میشود که نه تنها اطلاعات آموزشی، بلکه گزارشهای تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی و اجتماعی را نیز شامل میشود.
کتاب با معرفی ۱۱۰۰ منبع شامل کتاب، مجله و جزوههای منتشر شده توسط دانشآموزان، دانشجویان و معلمان، تصویری روشن از تلاشهای داوطلبانه و عاشقانه این قشر در توسعه فرهنگ و آموزش ایران ارائه میدهد. روش تدوین اثر به صورت الفبایی-تاریخی است و منابع بر اساس نام مدرسه، شهرستان، استان و دانشگاه تنظیم شدهاند.
ویژگیهای منحصر به فرد این اثر شامل ارائه اطلاعات دقیق هر منبع (ناشر، چاپخانه، تعداد صفحات)، گزیدهای از محتوای هر سالنامه و فهرست مطالب با ذکر شماره صفحات است که امکان تحقیق عمیقتر را برای پژوهشگران فراهم میکند. همچنین بحث درباره تیراژ محدود این نشریات (بین ۵۰۰ تا ۲۰۰۰ نسخه) و ارزش آنها به عنوان اسناد تاریخی آموزش ایران از دیگر نکات قابل توجه است.
این کتاب نه تنها برای محققان تاریخ آموزش و پرورش، بلکه برای علاقهمندان به تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران منبعی ارزشمند محسوب میشود.

«فعالیتهای پرورشی مدارس و دانشگاههای ایران در دوران قاجار و پهلوی» اثری دیگر به کوشش سیدرضا باقریان موحد است که از سوی انتشارات طه به بازار کتاب آمده و در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب عرضه میشود.
این اثر به بررسی فعالیتهای فوقبرنامه آموزشی و پرورشی در مراکز تحصیلی ایران طی دو دوره قاجار و پهلوی میپردازد.
کتاب در سه فصل اصلی تنظیم شده است: فصل اول به فعالیتهای پرورشی ۸۷ مدرسه، فصل دوم به دارالمعلمینها و دانشسراها و فصل سوم به دانشگاههای ایران اختصاص دارد. همچنین شامل مقدمه و بخش منابع میباشد.
این پژوهش جامع که حاصل بررسی ۱۱۰۰ منبع آموزشی و پرورشی شامل نشریات، کتابها و جزوات است به تحلیل فعالیتهای فوقبرنامه مدارس و دانشگاههای ایران در حوزههای مختلف فرهنگی، هنری و اجتماعی میپردازد. مؤلف با دقت نظر، محتوای مربوط به برنامههای پرورشی را از میان منابع مذکور استخراج و تدوین نموده است.
از نکات برجسته کتاب میتوان به بررسی دقیق برنامههایی چون انجمنهای دانشآموزی، کتابخانههای مدرسهای، فعالیتهای هنری (نظیر موسیقی و نقاشی)، جلسات سخنرانی و مناظره و دیگر برنامههای فرهنگی اشاره کرد. به عنوان نمونه، در بخش مربوط به دبیرستان اسرار سبزوار، برنامههایی چون مراسم نماز، کتابخانه مدرسه، انجمن اولیا و مربیان و فعالیتهای نمایشی به تفصیل مورد بررسی قرار گرفتهاند.
کتاب با رویکردی تحلیلی به بازخوانی تجربیات موفق در حوزه پرورشی پرداخته و بر احیای سنت انجمنهای دانشآموزی به عنوان راهکاری کارآمد برای ایجاد مدرسههای مشارکتمحور تأکید دارد. این اثر نه تنها برای پژوهشگران تاریخ آموزش و پرورش، بلکه برای دستاندرکاران نظام آموزشی امروز نیز میتواند الهامبخش و راهگشا باشد.

کتاب «نظامنامههای مدارس ایران در دوران قاجار و پهلوی» اثر دیگری است که از سوی انتشارات کتاب طه به قلم سیدرضا باقریان موحد منتشر شده است. علاقهمندان میتوانند این کتاب را از هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب خریداری کنند.
این اثر به بررسی ۲۲۰ سند رسمی آموزشی شامل آییننامهها، اساسنامهها و دستورالعملهای مدارس و دانشگاههای ایران در دو دوره تاریخی قاجار و پهلوی میپردازد.
کتاب در دو فصل اصلی تنظیم شده است: فصل اول به آموزش و پرورش (شامل مدارس، وزارتخانه، شرکت تعاونی فرهنگیان و دانشسراها) و فصل دوم به وزارت علوم (شامل دانشگاهها و حوزههای علمیه) اختصاص دارد. همچنین شامل مقدمه، پیوست نظامنامههای متفرقه و نمایه عناوین است.
این پژوهش ارزشمند که حاصل مطالعه ۱۱۰۰ منبع آموزشی از گنجینه موقوفه محمد رمضانی است، به تحلیل ۲۲۰ سند رسمی آموزشی شامل انواع آییننامهها، اساسنامهها، تصویبنامهها و دستورالعملهای دورههای قاجار و پهلوی میپردازد. مؤلف ۸۰ نظامنامه را به صورت کامل و بقیه را به صورت گزیده ارائه کرده است.
کتاب با روش تاریخی تنظیم شده و منابع بر اساس تاریخ چاپ مرتب شدهاند. شیوه تدوین به این صورت است که ابتدا اطلاعات کتابشناسی کامل هر منبع (شامل نام، نویسنده، ناشر، تعداد صفحات) ارائه میشود، سپس محتوای کلی منبع در یک جمله خلاصه میشود و در ادامه گزیدهای از متن اصلی با حفظ رسمالخط آورده میشود. این روش به محققان امکان میدهد هم با ساختار کلی اسناد و هم با جزئیات محتوای آنها آشنا شوند.
این اثر مرجعی ضروری برای پژوهشگران تاریخ آموزش و پرورش، حقوق آموزشی و تحولات نظامهای آموزشی در ایران است و میتواند زمینۀ مناسبی برای مطالعات تطبیقی در حوزه حقوق آموزشی و سیاستگذاریهای تربیتی فراهم آورد.
هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب از ۲۶ اردیبهشت تا ۴ خرداد ۱۴۰۵ برگزار میشود.
نظر شما