«يوسفعلی ميرشكاك» در نشست نقد و بررسی كتاب «ديپلماتنامه» كه شب گذشته در تالار انديشه حوزه هنری برگزار شد، اين اثر خود را نقيضهاي براي اثر برجسته تاريخ ادب فارسي، «سياستنامه» خواجه نظامالملك، وزير دانشمند دربار سلجوقي دانست.
ميرشكاك با اشاره به برخی تفاوتهای كتاب خود با «سياستنامه» خواجه نظامالملك ادامه داد: گاهی با نگاه به فضای زمانه ميديدم كه اين زمان و اين روزگار چيزهايی در خود دارد كه به دليل وجود آنها، نمیتوان تنها اسير انشای خواجه نظامالملك و اثبات و رد آن بزرگوار بود؛ پس به اين نتيجه رسيدم كه باتوجه به روزگار ما كه در آن مسائلی مانند سيطره كشوري چون ايالت متحده مطرح است، بايد كتاب ديگري به دست داد.
شاعر مجموعه «زخمهای بیبهبود» با لحني طنزآميز و با بيان اين كه "اين كتاب در روزگاری نوشته شد كه عشق به آمريكا و تمايل به قبله واشنگتن زياد شده بود"، افزود: به همين دليل در اين اثر، شيطنتهايی ميبينيد كه در عالم طنز، نويسنده برای خود مجاز میشمارد.
ميرشكاك در ادامه در پاسخ به پرسش موسوی منتقد اثر درباره دلايل كهن بودن زبان «ديپلماتنامه» اظهار داشت: من معتقدم در شعر بايد به زبان امروز حرف زد، اما در نثر برخلاف شعر، حرف زدن مهم نيست؛ بلكه در طنز بايد به نحوی حرف زد كه چه كسی كه معنی آن را میفهمد و چه آن كه نمیفهمد، به روی خود نياورند.
وي در توضيح اين گفتهاش، تاريخ بيهقی را نثری رندانه عنوان كرد و يادآور شد: بيهقی در تاريخ خود از ابتدا تا پايان، قضايا را آنچنان رندانه و پنهانی بيان میكند كه هيچ كس مدعی نمیشود كه بيهقي، محمود و مسعود غزنوي را مزمت میكند، و جالب اينجاست كه اين تاريخ به عنوان تاريخ رسمی و صادقترين تاريخ در ادبيات ما مطرح بوده است.
اين طنزپرداز با اشاره به اين كه "پناه بردن به زبان گذشته از ابزارهاي كار طنزنويسان است"، گفت: در مجموع، طنزنويس برای آن كه در قالب نثر به درستي سخن بگويد، راهی جز اين ندارد كه به زبان گذشته و امكانات 500 سال گذشته زبان فارسی پناه برد؛ با اين حال اگر خلاقيت در كار او نباشد، به جايی نخواهد رسيد.
مؤلف «ديپلماتنامه» درباره تغيير زبان شخصيتهای كتاب خاطرنشان كرد: نوشتن به نثر كهن همواره برای من نوعي عادت بوده است، اما برای اين كه بتوانم ذوقيات خود را در آن بگنجانم، متحمل زحمت زيادي شدم.
ميرشكاك باتوجه به انتقاد عبدالجواد موسوی درباره اغراق در نفسانی بودن اثر، اظهار داشت: گاهی اوقات مضمون مهم نيست و من در بسياری از مقاطع اين كتاب، از فارسی به عربی و از عربی به فارسی معادلسازی كردهام.
وی بيان مشكلات عصر مدرنيته را يكی از ويژگیهای اثر خود برشمرد و اضافه كرد: نفس مدرنيته در نوع خود مشكلساز است. در «ديپلماتنامه»، من به نحوی اين موضوع را مطرح كردهام كه مدرنيته در مقاطعي به بنبست میخورد.
سيد عبدالجواد موسوی»، طنزنويس و منتقد اين كتاب نيز در اين نشست به مطرح كردن تاريخچه «ديپلماتنامه» پرداخت و يادآور شد: ديپلماتنامه برای نخستينبار در سالهاي مياني دهه 70 ـ كه طنز مطبوعاتی رونق زيادی داشت ـ شكل گرفت.
وی كسب جايزه جشنواره مطبوعات را از جمله موفقيتهای «ديپلماتنامه» خواند و از چاپ دوم آن توسط دفتر طنز حوزه هنری خبر داد و افزود: «ديپلماتنامه» در سال 81 به صورت يك كتاب چاپ شده و اميدواريم كه چاپ دوم آن را دفتر طنز حوزه هنری تا نمايشگاه كتاب امسال منتشر كند.
نظر شما