-
در گفت‌وگو با مترجم کتاب «مغزی که خود را تغییر می‌دهد» مطرح شد؛
معجزه تغییر در اعماق ذهن
نورمن دویج در «کتاب مغزی که خود را تغییر می‌دهد» به بررسی توانایی شگفت‌انگیز مغز برای بازسازی خود پرداخته است. او معتقد است برخلاف باورهای قدیمی، مغز انسان تا پایان عمر پویا باقی می‌ماند و می‌تواند با تغییر عادت‌ها، مسیر زندگی را عوض کند.
-
گزارش ایبنا از آیین بزرگداشت چهره ماندگار ریاضی کشور؛
دانشنامه ریاضی گامی استوار در مسیر گسترش علم و پژوهش در کشور
علیرضا مدقالچی: ریاضیات پایه و مایه اصلی تمام علوم و تجلی مهم ذهن انسان است که با عقل فعال و منطق پیش می‌رود. کاربرد این علم روزبه‌روز بیشتر شده و ردپای پررنگ آن در علوم انسانی به‌ویژه هوش مصنوعی نمایان‌تر می‌شود.
-
گزارش تصویری
رونمایی از دانشنامه ریاضی
دانشنامه ریاضی همزمان با بزرگداشت استاد برجسته آنالیز ریاضی ایران رونمایی سه‌شنبه (۵ آبان ۱۴۰۵) شد. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و بنیاد ملی نخبگان همزمان با برگزاری نشست علمی «بر مدار دانش، ضمن بزرگداشت استاد علیرضا مدقالچی» استاد ریاضی ایران، از دانشنامه ریاضی رونمایی کرد.
-
از کیمیاگری تا بحران اقلیم؛ پرفروش‌ترین کتاب‌های سال ۲۰۲۶
بازار جهانی نشر در سال ۲۰۲۶ میلادی شاهد شکوفایی کم‌نظیری بود؛ سالی که در آن خوانندگان تشنه حقیقت، با استقبال چشمگیر از پژوهش‌های عمیق در حوزه‌های تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان، رکوردهای تازه‌ای به ثبت رساندند.
-
فناوری‌های نوظهور چگونه کتابخانه‌ها را متحول کرده‌اند؟
گذار از مخازن سنتی به کانون‌های هوشمند
کتابخانه‌های جهان در سال ۲۰۲۶ دیگر تنها فضایی برای نگهداری کتاب نیستند، بلکه به مراکز هوشمند و پویایی بدل شده‌اند که با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک و سیستم‌های ابری، مرزهای دسترسی به دانش را جابه‌جا کرده و تجربه مراجعان را به‌کلی دگرگون ساخته‌اند.
-
مروری دوباره بر «شهر زیرزمینی تهران چگونه ساخته شد؟»؛
آیا تاریخ یک پروژه بزرگ، فقط تاریخ عبور از موانع است؟
کتاب‌هایی از جنس «شهر زیرزمینی تهران چگونه ساخته شد؟» یادمان می‌آورند که هیچ چیز به اندازه‌ای که در زندگی روزمره ساده به نظر می‌رسد، ساده ساخته نشده است. پشت هر مسیر کوتاه، سال‌ها تصمیم و تلاش ایستاده و پشت هر ایستگاه، داستان آدم‌هایی وجود دارد که ممکن است نامشان را ندانیم، اما هر روز از حاصل کارشان عبور می‌کنیم.
-
بررسی مجموعه کتاب‌های انسان ۱۲۰ ساله؛
مسیر تازه پیشگیری از بیماری‌ها با تکیه بر مبانی طب ایرانی
مجموعه کتاب‌های انسان ۱۲۰ ساله با تلفیق مبانی طب ایرانی و تحقیقات نوین پزشکی، راهکاری کاربردی برای پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر و اصلاح تغذیه جامعه ارائه می‌دهد و آگاهی عمومی را ارتقا می‌بخشد.
-
«کافه جلبک»؛ جایی برای شکستن کلیشه‌ها
«کافه جلبک»؛ روایت پیوند دانش دانشگاهی با معیشت مردم روستا «کافه جلبک»؛ قصه دانشمندی که علم را به سفره مردم روستا برد.
-
امیر شعبانی در گفت‌وگو با ایبنا مطرح کرد؛
کتاب آموزش روان‌پزشکی؛ پلی میان دانش نظری و تجربه‌ی بالینی
فاصله میان آموزش تئوریک و بالین همواره یکی از چالش‌های اساسی در حوزه سلامت روان است. دکتر امیر شعبانی، پژوهشگر معتقد است یادگیری در این حوزه نیازمند مواجهه مستقیم با نمونه‌های واقعی بالینی است تا فراگیران بتوانند اطلاعات پراکنده را در قالب یک استدلال منسجم به کار گیرند.
-
در کتاب «یگان X» مطرح شده؛
جنگ آینده، سرعت فناوری است
ایده محوری کتاب «یگان X» این است که برتری نظامی در دوران جدید، بیش از آنکه به تعداد تانک و جنگنده وابسته باشد، به سرعت جذب و به‌کارگیری فناوری‌های نو بستگی دارد.
-
پژوهشی درباره نمایشنامه بکت؛
آیا بکت بحران‌های اقلیمی را پیش‌بینی کرده بود؟
یک پژوهشگر ادبی در یادداشتی با بازخوانی نمایشنامه «روزهای خوش» اثر ساموئل بکت، دفن‌شدن تدریجی شخصیت اصلی در توده‌ای از خاک و چشم‌انداز سوخته و بی‌حیات اثر را تصویری پیشگویانه از بحران‌های زیست‌محیطی امروز دانسته و معتقد است این نمایشنامه در عصر تغییرات اقلیمی، معنایی تازه و هشداردهنده پیدا کرده است.
-
نمایشگر بزرگ و دوگانه گوشی‌های تاشو؛
گوشی‌های تاشو، تجربه متفاوت کتاب‌خوانی الکترونیک
یک گزارش تازه نشان می‌دهد نمایشگر بزرگ و دوگانه گوشی‌های تاشو می‌تواند تجربه مطالعه کتاب‌های الکترونیکی را به تجربه‌ای شبیه کتاب واقعی تبدیل کند؛ قابلیتی که به‌ویژه در گوشی‌هایی مانند پیکسل ۱۱ پرو فولد، مرز میان گوشی هوشمند و کتاب‌خوان‌های اختصاصی را کم‌رنگ کرده است.
-
در انتشارات جهان کتاب؛
هوش مصنوعی و بمب منتشر شد
کتاب «هوش مصنوعی و بمب: استراتژی و خطر هسته‌ای در عصر دیجیتال» تالیف جیمز جانسون ترجمه محمدامین پورحسینقلی در جهان کتاب منتشر شد.
-
غلامرضا اعوانی عضو فرهنگستان علوم در گفتگو با ایبنا مطرح کرد؛
نقش تمدن اسلامی در شکوفایی علم نجوم
غلامرضا اعوانی گفت: ترجمه آثار نجومی ایرانی هندی و یونانی به زبان عربی نقش مهمی در شکل‌گیری و گسترش علم نجوم در تمدن اسلامی داشت. ترجمه آثار مربوط به زیج‌های ایرانی و هندی و همچنین کتاب المجسطی بطلمیوس زمینه را برای آشنایی دانشمندان مسلمان با دستاوردهای پیشین فراهم کرد.
-
نگاهی نو مناقشه طب سنتی و مدرن در ترازوی فلسفه علم؛
از جزئی‌نگری مدرن تا کل‌نگری کهن در مناقشه طب سنتی و مدرن
امیرحسن موسوی، پژوهشگر تاریخ علم در نشست علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران با بررسی ریشه‌های تاریخی و فلسفی چالش میان پزشکی مدرن و طب سنتی، به واکاوی ابعاد گوناگون این مناقشه و نقد صورت‌بندی‌های تقلیل‌گرایانه پرداخت.
-
واکاوی انتقادی اقتصاد، عدالت و اکولوژی در گفتگو با شهرام اتفاق؛
پشت پرده‌ی بحران‌های اقلیمی؛ محدودیت‌های فناورانه یا اتهامات سرمایه‌داری؟
در حالی که جریان‌های چپ‌گرا نجات زمین را در مهار رشد صنعتی و دگرگونی طبقاتی می‌دانند، اقتصاددانان بازار بر نقش گره‌گشای نوآوری فناورانه تأکید دارند. در گفتگوی با شهرام اتفاق، نویسنده‌ی کتاب «طبقه و محیط‌زیست» و پژوهشگر در حوزه اقتصاد محیط‌زیست، دعاوی رویکرد طبقاتی به چالش کشیده و ریشه‌های واقعی بحران‌های اقلیمی بررسی شد.
-
با تألیف امین کرباسی سلماسی؛
آینده‌نگاری شهرهای زیست‌پذیر به کتاب تبدیل شد
راهنمای آینده‌نگاری، ارزیابی و طراحی شهرهای زیست‌پذیر به قلم امین کرباسی سلماسی در ۱۰ فصل از سوی انتشارات طحان گستر منتشر شد.
-
راهکارهای کاربردی برای مدیریت استرس در گفتگو با سحر ساروخانی؛
جنگ با غول اضطراب با تکنیک‌های شناختی برای نسل نوجوان
مترجم کتاب «چگونه غول اضطراب را گرسنه بگذاریم»، با ساده سازی رویکرد شناختی رفتاری برای نوجوانان، به شکستن ابهت کاذب اضطراب کمک می کند. وی معتقد است این اثر ابزاری موثر برای مدیریت هیجانات نوجوانان و متخصصان حوزه سلامت روان فراهم کرده است.
-
مرور دستاوردهای برگزیدگان جوایز علمی نوبل ۲۰۲۶
جابه‌جایی مرزهای علم؛ از کنترل مغز تا شکار نوترینوها
بر اساس گزارش‌های اختصاصی مجله علمی نیچر، اعلام جوایز نوبل علمی ۲۰۲۶ بار دیگر نگاه محافل دانشگاهی و ناشران حوزه ترویج علم را به سوی مرزهای دانش کشاند؛ رویدادی که با تقدیر از کنترل نوری نورون‌ها، شکار نوترینوهای اعماق کیهان و معمای دست‌سانی مولکول‌ها، سرفصل‌های تازه‌ای به تاریخ مکتوب علم افزود.
-
گفت‌وگو با بهرام نکوئی‌صدری، نماینده پروژئو در ایران؛
میراث زمین‌شناختی؛ گنجینه‌ای که نباید فدای گردشگری شود
پروژئو نهاد بین‌المللیِ حفاظت از میراث زمین‌شناختی است که برای نخستین بار نماینده ای از ایران عضو شورای بین المللی آن شد. دکتر بهرام نکوئی‌صدری در گفت‌وگو با ایبنا، ضمن تشریح اهمیت حفاظت از حافظه غیرزنده زمین، استراتژی‌های علمی صیانت از این میراث ارزشمند را تبیین میکند.
-
واکاوی مسیر درمانگر شدن در گفت‌وگو با زهرا بهاری؛
اتاق درمان؛ دنیایی متفاوت در پسِ تئوری‌های دانشگاهی
شکاف عمیق میان تئوری‌های دانشگاهی و مهارت‌های عینی اتاق درمان، بزرگ‌ترین دغدغه دانش‌آموختگان روان‌شناسی است. در گفت‌وگوی پیش رو با دکتر زهرا بهاری، از زوایای تاریک و پنهان مسیر درمانگر شدن، توهمات رایج شغلی، ضرورت خودشناسی و چالش‌های بومی این حرفه سخن گفته‌ایم.
-
تالیفات در حوزه بحران‌های زیست‌محیطی در مسیر بلوغ
دگرگونی‌های اقلیمی خط مقدم تعدیل دما و جذب آلاینده‌ها یعنی پوشش گیاهی شهرها را نشانه رفته است؛ تحولی نگران‌کننده که توجه به پژوهش‌های بومی، متون علمی تخصصی و نوآوری‌های فناورانه را برای نجات محیط زیست ضروری می‌سازد.
-
تازه‌ترین یافته‌های علوم اعصاب درباره سازوکار رنج‌های تن
رازهای پنهان درد و آینده درمان در علوم اعصاب
کتاب «مغز و درد پیشرفت‌های چشمگیر در علوم اعصاب» با تمرکز بر پیوند میان عصب‌شناسی و تجربه رنج‌های بدنی، به بررسی سازوکارهای ادراک درد در سیستم عصبی می‌پردازد و افق‌های نوین دارویی و غیردارویی را برای درمان اختلالات و دردهای مزمن انسان تشریح میکند.
-
بررسی شواهد علمی تأثیر مطالعه بر یادگیری در دانش‌آموزان
اکسیر لذت خواندن؛ چرا مطالعه غیردرسی موفقیت تحصیلی را تضمین میکند؟
شواهد علمی نشان می‌دهد لذت بردن از مطالعه، حتی فراتر از جایگاه اقتصادی و اجتماعی خانواده، نیرومندترین پیش‌بینی‌کننده موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان است و می‌تواند ساختار شناختی مغز را برای یادگیری عمیق، تقویت دایره واژگان و رشد همه‌جانبه بازآفرینی کند.
-
نگاهی به کتاب تغذیه عاقلانه؛
تغییری بنیادین در نگاه ما به بشقاب غذا
کتاب تغذیه عاقلانه به زبان ساده با رویکردی علمی و کاربردی، راهکاری برای پایان دادن به تقابل میان لذت چشیدن غذاهای خوشمزه و ضرورت حفظ سلامت بدن ارائه می‌دهد.
-
فرهاد شاملو از پیوند روان‌پزشکی و دندانپزشکی می‌گوید؛
دهان، آینه‌ای از سلامت روان
بی شک در دنیای پزشکی، سلامت جسم و روان از یکدیگر جدا نیستند؛ این گزاره در حوزه دندانپزشکی هم صدق میکند در واقع بسیاری از بیماری‌های دهان و دندان ریشه در اختلالات روانی دارند. کتاب «بیماری‌های روانی برای دندان‌پزشکان و دانشجویان دندانپزشکی» با هدف پوشش این خلأ علمی و آموزشی منتشر شده است.
-
تصویر تازه‌ی جیمز وب از منطقه‌ی ستاره‌زایی آی‌سی ۳۴۸؛
کوتوله‌هایی کوچک‌تر از ستاره‌ها در قاب جیمز وب
تلسکوپ فضایی جیمز وب تصویری تازه از منطقه‌ی ستاره‌زایی آی‌سی ۳۴۸ در فاصله‌ی حدود هزار سال نوری از زمین ثبت کرده است؛ ناحیه‌ای مملو از ستاره‌های جوان و اجرام کم‌جرمی که برخی از آن‌ها تنها چند برابر مشتری جرم دارند. این یافته‌ها به دانشمندان کمک میکند مرز میان شکل‌گیری ستاره‌ها و سیاره‌های غول‌پیکر را بهتر بررسی کنند.
-
سه‌گانه بنیاد و پیش‌بینی آینده؛
پرسش آیزاک آسیموف درباره کنترل آینده از سوی انسان
هفتاد و پنج سال پس از انتشار «بنیاد»، شاهکار آیزاک آسیموف بیش از آنکه روایتی از آینده‌ای دور به نظر برسد، آینه‌ای برای جهان امروز است؛ جهانی که در آن هوش مصنوعی، داده‌کاوی و الگوریتم‌ها می‌کوشند رفتار انسان را پیش‌بینی کنند. پرسش آسیموف اما همچنان پابرجاست: اگر بتوان آینده انسان را پیش‌بینی کرد، آیا وسوسه کنترل آن نیز اجتناب‌ناپذیر خواهد بود؟
-
بررسی کتاب «چگونه یک خاطره را تغییر دهیم؟» از استیو رامیرز؛
تلاش علم برای تغییر گذشته در مغز
کتاب «چگونه یک خاطره را تغییر دهیم؟» نوشته‌ی استیو رامیرز، عصب‌شناس دانشگاه بوستون، در سال ۲۰۲۵ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون در آمریکا منتشر شده است. رامیرز در این کتاب به پژوهش‌های علوم اعصاب درباره‌ی شکل‌گیری، بازسازی و امکان تغییر خاطرات می‌پردازد.
-
در معرفی کتاب «اسکلت نامرئی حهان» بررسی شد؛
آیا جهان دارای ساختاری زنده است؟
کتاب «اسکلت نامرئی جهان» نوشته زهرا منوچهری به بررسی ساختارهای هندسی و معماری پنهان کیهان پرداخته و پرسش‌های بنیادین انسان درباره منشأ حیات، نظم ماده و جایگاه آگاهی در جهان را واکاوی میکند.