علم
-
از کیمیاگری تا بحران اقلیم؛ پرفروشترین کتابهای سال ۲۰۲۶
بازار جهانی نشر در سال ۲۰۲۶ میلادی شاهد شکوفایی کمنظیری بود؛ سالی که در آن خوانندگان تشنه حقیقت، با استقبال چشمگیر از پژوهشهای عمیق در حوزههای تاریخ علم، محیط زیست و سلامت روان، رکوردهای تازهای به ثبت رساندند.
-
واکاوی انتقادی اقتصاد، عدالت و اکولوژی در گفتگو با شهرام اتفاق؛
پشت پردهی بحرانهای اقلیمی؛ محدودیتهای فناورانه یا اتهامات سرمایهداری؟
در حالی که جریانهای چپگرا نجات زمین را در مهار رشد صنعتی و دگرگونی طبقاتی میدانند، اقتصاددانان بازار بر نقش گرهگشای نوآوری فناورانه تأکید دارند. در گفتگوی با شهرام اتفاق، نویسندهی کتاب «طبقه و محیطزیست» و پژوهشگر در حوزه اقتصاد محیطزیست، دعاوی رویکرد طبقاتی به چالش کشیده و ریشههای واقعی بحرانهای اقلیمی بررسی شد.
-
با تألیف امین کرباسی سلماسی؛
آیندهنگاری شهرهای زیستپذیر به کتاب تبدیل شد
راهنمای آیندهنگاری، ارزیابی و طراحی شهرهای زیستپذیر به قلم امین کرباسی سلماسی در ۱۰ فصل از سوی انتشارات طحان گستر منتشر شد.
-
راهکارهای کاربردی برای مدیریت استرس در گفتگو با سحر ساروخانی؛
جنگ با غول اضطراب با تکنیکهای شناختی برای نسل نوجوان
مترجم کتاب «چگونه غول اضطراب را گرسنه بگذاریم»، با ساده سازی رویکرد شناختی رفتاری برای نوجوانان، به شکستن ابهت کاذب اضطراب کمک می کند. وی معتقد است این اثر ابزاری موثر برای مدیریت هیجانات نوجوانان و متخصصان حوزه سلامت روان فراهم کرده است.
-
مرور دستاوردهای برگزیدگان جوایز علمی نوبل ۲۰۲۶
جابهجایی مرزهای علم؛ از کنترل مغز تا شکار نوترینوها
بر اساس گزارشهای اختصاصی مجله علمی نیچر، اعلام جوایز نوبل علمی ۲۰۲۶ بار دیگر نگاه محافل دانشگاهی و ناشران حوزه ترویج علم را به سوی مرزهای دانش کشاند؛ رویدادی که با تقدیر از کنترل نوری نورونها، شکار نوترینوهای اعماق کیهان و معمای دستسانی مولکولها، سرفصلهای تازهای به تاریخ مکتوب علم افزود.
-
تصویر تازهی جیمز وب از منطقهی ستارهزایی آیسی ۳۴۸؛
کوتولههایی کوچکتر از ستارهها در قاب جیمز وب
تلسکوپ فضایی جیمز وب تصویری تازه از منطقهی ستارهزایی آیسی ۳۴۸ در فاصلهی حدود هزار سال نوری از زمین ثبت کرده است؛ ناحیهای مملو از ستارههای جوان و اجرام کمجرمی که برخی از آنها تنها چند برابر مشتری جرم دارند. این یافتهها به دانشمندان کمک میکند مرز میان شکلگیری ستارهها و سیارههای غولپیکر را بهتر بررسی کنند.
-
بررسی کتاب «چگونه یک خاطره را تغییر دهیم؟» از استیو رامیرز؛
تلاش علم برای تغییر گذشته در مغز
کتاب «چگونه یک خاطره را تغییر دهیم؟» نوشتهی استیو رامیرز، عصبشناس دانشگاه بوستون، در سال ۲۰۲۵ توسط انتشارات دانشگاه پرینستون در آمریکا منتشر شده است. رامیرز در این کتاب به پژوهشهای علوم اعصاب دربارهی شکلگیری، بازسازی و امکان تغییر خاطرات میپردازد.
-
چالشهای نشر علمی در گفتگو با بهاره صفوی بررسی شد؛
معماری ذهن علمی در جامعه
ترویج علم فرآیندی است که دانایی را از حصار تخصصی دانشگاهها خارج کرده و به متن زندگی روزمره مردم پیوند میزند. بهاره صفوی، معاون انجمن ترویج علم ایران، معتقد است ناشران علمی باید با عبور از نگاه صرفا تجاری، نیازهای واقعی جامعه را بشناسند و به جای تکیه مطلق بر ترجمه، بسترهای تولید محتوای بومی و دقیق را فراهم کنند.
-
راهنمایی برای مدیران و متخصصان حوزهی تحقیق و توسعه؛
نگاهی به مدیریت نوآوری در سازمانها
کتاب «نوآوری از مسیر تحقیق و توسعه؛ استراتژیهای موفقیت» نوشتهی حامد طاهردوست، با ترجمهی گروهی از مترجمان و به همت نشر مهربان، با حمایت مجتمع مس شهربابک منتشر شد. این کتاب با بررسی ابعاد علمی، مدیریتی و اجرایی تحقیق و توسعه، به راهبردهایی میپردازد که سازمانها و کسبوکارها برای برنامهریزی، مدیریت و ارزیابی فعالیتهای نوآورانه به آنها نیاز دارند.
-
معرفی برترین کتابهای علمی-ترویجی سپتامبر ۲۰۲۶؛
نگاهی به جدیدترین آثار منتشر شده در دنیای علم
نشریه نیوساینتیست در سپتامبر ۲۰۲۶، برترین کتابهای علمی-ترویجی سال را معرفی کرد. این فهرست با پوششی جامع از موضوعات، از پیچیدگیهای کوانتوم و آیندهی روابط انسانی تا شگفتیهای زیستمحیطی، دریچهای به دانش روز میگشاید.
-
در پی درگذشت عضو پیوسته فرهنگستان علوم؛
رضا داوری اردکانی: بلورچیان درد علم داشت و غم علم میخورد
رضا داوری اردکانی در پی درگذشت سیدمحمد بلورچیان، استاد برجسته شیمی و عضو پیوسته فرهنگستان علوم، در پیامی او را دانشمندی صاحب فرهنگ و درایت دانست و تأکید کرد که همهی عمر پربرکت او در راه پیشبرد علم و پژوهش سپری شد.
-
پنج کتاب برجسته علمی به روایت نیچر؛
از ویولننوازی اینشتین تا پیشگوییهای هوش مصنوعی
مجله معتبر نیچر در تازهترین شماره خود، با سفری از سکونتگاههای نامتعارف حیاتوحش تا خلوتگاه موسیقی اینشتین و دادههای پنهان گوگل، پنج کتاب شاخص و خواندنی علم را بررسی کرد.
-
وقتی درمان از بیماری خطرناکتر بود؛
پزشکی در غرب وحشی چگونه جان آدمها را تهدید میکرد؟
از پزشکان بیمدرک و داروهای افیونی تا جراحی بدون ضدعفونی؛ تاریخ پزشکی در آمریکای مرزی، روایتی از بیماری، آزمونوخطا و شکلگیری تدریجی پزشکی مدرن است.
-
گفتوگو با محمد احمدی در نگاهی به کتابی تازه در حوزه سلامت؛
کژکاری جنسی؛ از ارزیابی زیستپزشکی تا درمانهای روانی-اجتماعی
کتاب کژکاری جنسی با هدف ارائه الگویی جامع برای ارزیابی و درمان این اختلالات منتشر شد. این اثر چهاربخشی، ضمن بررسی دقیق تابلوی بالینی و سببشناسی، راهکارهای علمی زیستپزشکی و روانی-اجتماعی را بهعنوان راهنمایی کاربردی در اختیار متخصصان و درمانگران قرار میدهد.
-
گفتوگو با توکلی صابری درباره «پزشک آواره» در روز ابوعلی سینا؛
از حجرههای تنگ زندان تا تالارهای پرشکوه بخارا
محمدرضا توکلیصابری گفت: «پزشک آواره» تنها داستان سفری بیرونی نیست؛ بخش مهمی از آن به سفر درونی ابوعلی سینا اختصاص دارد. از حجرههای تنگ زندان تا تالارهای پرشکوه بخارا، گرگان، ری، همدان و اصفهان، او در هر گام با پرسشهایی روبهرو میشود که نه فقط جهان، بلکه جان خودش را به چالش میکشند».
-
نگاهی به «بیماری ملال: از فلسفهی باستان تا روانشناسی مدرن»؛
ملال؛ بیماریای که به فضیلت تبدیل شد
ژوزفا روس ولاسکو در مقالهای برای انتشارات دانشگاه پرینستون، تاریخ طولانی ملال و سوءتفاهم تازهای را که آن را به فضیلتی برای زندگی مدرن تبدیل کرده است بررسی میکند.
-
در نگاهی به کتاب »ریاضیات، فیزیک و توسعه ملی»؛
یک مهندس به رئیسجمهور از ریاضیات و فیزیک میگوید
کتاب «ریاضیات، فیزیک و توسعهی ملی» نوشتهی بهنام شیخباقری بهتازگی در نخستین چاپ، در سال ۱۴۰۵ از سوی انتشارات گشتاسب منتشر شده است؛ کتابی که در قالب گفتوگویی میان یک رئیسجمهور و یک مهندس، مفاهیم علوم بنیادی را به مسائل حکمرانی و توسعه پیوند میزند.
-
بخارا به مناسبت هشتادسالگی داروسازی عبیدی برگزار میکند؛
شب غلامعلی عبیدی به بهانۀ رونمایی از فیلم مستند «تبِ آینه»
به مناسبت هشتادسالگی داروسازی زندهیاد دکتر غلامعلی عبیدی، و به بهانۀ رونمایی و نمایش فیلم مستند «تبِ آینه» (خاطرات و تألماتِ یک دواساز) به تهیهکنندگی و کارگردانی وحید حسینی همدان شب بخارا برگزار میشود.
-
کتابی درباره هشدارهایی که حیوانات به انسان میدهند؛
همهگیری بعدی از کجا میآید؟
دانشمندان هشدار میدهند بسیاری از همهگیریهای آینده ممکن است از مرز میان انسان و حیوان آغاز شوند. کتاب «نگهبانان؛ وقتی بیماریها میان انسان و حیوان جابهجا میشوند» نوشته مایکل دِلِینی، با روایت داستان ویروسهایی مانند هندرا، به بررسی نقش تخریب طبیعت و تغییرات زیستمحیطی در ظهور بیماریهای نوظهور میپردازد.
-
زنان پیشرو در سپهر علم: نگاهی به جایگاه علمی الهه الهی؛
کنشی آگاهانه برای بازتعریف جایگاه علم در میهن
نادره جلالی در یادداشتی نوشت: الهی اشتیاقی ژرف برای بازگشت به وطن داشت. او با نوعی «وطندوستی معرفتی»، تصمیم گرفت تا این سرمایه را به سوی سرچشمههای خود هدایت کند. از اینرو این بازگشت، نه انتخابی ساده، بلکه کنشی آگاهانه برای بازتعریف جایگاه علم در میهن بود و کوششی برای انتقال آن «سرمایه نمادین» که در غرب آموخته بود، به میدان علمی ایران.
-
مروی بر «روشنای علم» بیانات رهبر شهید درباره دانش و فنآوری؛
دانشاندوزی تکلیفی دینی و اجتماعی است
«روشنای علم» با بحث درباره جایگاه علم در اسلام آغاز میشود و تلاش میکند نشان دهد که از منظر متون دینی، دانشاندوزی یک فعالیت حاشیهای نیست، بلکه تکلیفی دینی و اجتماعی است.
-
حافظه تاریخی یا تخیل پیشاعلمی؟
دانته، دوزخ و پیشبینی فاجعهای کیهانی
پژوهشی تازه نشان میدهد شاعر بزرگ ایتالیایی، پنج قرن پیش از تولد علم مدرن، برخورد یک جرم عظیم آسمانی با زمین را در «دوزخ» تصویر کرده بود
-
خوانش «خیسبرت وان دن برینک» از الهیات به مثابه علم؛
عبور از دوگانههای علم و دین
«الهیات در دانشگاه مدرن کجاست؟ آیا باید به اتاقهای دربسته ایمان پناه ببرد یا به شیوههای تجربی دیگران تن دهد؟ وان دن برینک با عبور از پوزیتیویسمِ منطقی و اتکا به کوهن و لاکاتوش، مدلی را ترسیم میکند که در آن الهیات نه به عنوان یک باور شخصی، بلکه به عنوان سنتی عقلانی، توانایی همنشینی با سایر علوم را پیدا میکند.»
-
مدیر نشر جهاد دانشگاهی اردبیل:
۶ عنوان کتاب در حوزه علم و فناوری نوین وارد بازار نشر شد
اردبیل- مدیر انتشارات جهاد دانشگاهی استان اردبیل از چاپ ۶ عنوان کتاب در حوزه فناوریهای نوین و علوم انسانی خبر داد.
-
توسط نشر نیکان امروز؛
دو عنوان کتاب در حوزه علم فیزیک و فناوری اطلاعات روانه بازار شد
اردبیل- توسط انتشارات نیکان امروز دو کتاب «نقش فناوری اطلاعات در بهبود مراقبتهای پزشکی کودکان» و «علم فیزیک را بهتر بشناسیم» روانه بازار شد.
-
حیات علمی خواجهنصیرالدینطوسی در گفتوگو با امیرمحمد گمینی؛
خواجه مغولان را از تهدید به فرصت تبدیل کرد
بر خلاف تصور رایج که مغولان به ایران حمله کردند و باعث نابودی علم و دانش شدند، مثال خواجهنصیرالدینطوسی و رصدخانه مراغه، مثال نقضی برای این حرف است و نشان میدهد حمله مغول باعث نابودی علم و دانش نشد و اتفاقاً خود عاملی شد برای ساختن یک رصدخانه بزرگ و نهادی علمی که بسیاری از دانشمندان در آنجا جمع شدند.
-
جامعهشناسی ایران و سیاست در گفتوگو با حمید مسعودی؛
حرف جامعهشناسان شنیده نمیشود
مسعودی میگوید: متأسفانه رشته جامعهشناسی در ایران چندان مورد اقبال دولتها و حاکمیت نیست. در بسیاری از مواقع صدای جامعهشناسان شنیده نمیشود و در بسیاری از موارد، جامعهشناسان بهخاطر تحلیلها و انتقادهایی که مطرح میکنند، تحت فشار دولتها قرار میگیرند. همین مسئله باعث میشود که جامعهشناسی با دشواری زیادی حرکت کند.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با رحیم محمدی:
جامعهشناسی یا ایدئولوژی؟
رحیم محمدی معتقد است: در دورههای مختلف، جامعهشناسی در ایران بهجای آنکه علم فهم و شناخت باشد، به ابزار انقلاب (مارکسیسم) و سپس ابزار اصلاحات تبدیل شد. این تحول، نشانهای از نفهمیدن ماهیت علم است.
-
انتشارات نیاکان منتشر کرد؛
قوانین پزشکی، تاملاتی در باب عدم قطعیت در پزشکی
کتاب «قوانین پزشکی، تاملاتی در باب عدم قطعیت در پزشکی» به قلم سیدارتا موکرجی و با ترجمه فرشته فرخی از سوی انتشارات نیاکان منتشر شد.
-
انتشار کتاب «رهگشایی؛ زندگی من در دنیای علم»؛
چراغ امیدی برای میلیاردها انسان
رهگشایی روایتی است از دههها تلاش بیوقفه، جایی که یک ایده علمی درخشان بارها توسط جامعه علمی «بیاهمیت و پردردسر» خوانده شد