جامعه شناسی
-
تبیین سازوکاری اجتماعی در گفتوگو با محمدعلی صفرپور؛
در ستایش شرم
بهگفته صفرپور: «در این کتاب، روش شناسایی و نقد روایتها را با بهره بردن از مهارتهای تفکر نقادانه فرا میگیریم و سعی میکنیم روایتهای ناکارامد را تغییر دهیم. شناسایی خطاهای شناختی ذهن که سوگیری ما را نسبت به این روایتها تشدید میکنند بخش دیگری از این فرایند است».
-
جامعهشناسی و جنگ در گفتوگو با سینا باستانی؛
از کار انداختن ماشین خشونت سازمانیافته تقریباً محال است
بهگفته باستانی: «نویسنده معتقد است که از کار انداختن ماشین خشونت سازمانیافته تقریباً محال است. دلیلش هم خصلت انباشتی قدرت سازمانهای دیوانسالار است. هر کوششی برای تاراندن این قدرت انباشتی به استفاده از همین قدرتهای سازمانی وابسته است و این به کشتوکشتارهای بیشتر میانجامد».
-
مروری بر ماهیت و پیچیدگیهای «سوگ و مالیخولیا»؛
عصیان غمآلود، ماتم لبریز از یأس
«سوگ و مالیخولیا» با تبیین مولفین از سوگ آغاز میشود: «سوگ عصیانی است غمآلود، ماتمی لبریز از یأس. عزای عزیزان طغیانی است خسته از ستیز با سرنوشت. آدمی در سوگ موجودی است عاصی که شعله سرکش خود را هماره با آتش پریشانی بارور میسازد و حرکت گیتی را نامعقول و آشفته میپندارد. در چنین دور باطلی است که هر لحظه به نیستی آری میگوید و میپرسد: آیا زندگی ارزش زیستن دارد؟»
-
یادداشتی بر کتاب «تهران: خرداد ۱۳۵۸»؛
«عکسهای فوری» از پنجاهوهفتیها
کتاب «تهران: خرداد ۱۳۵۸» فقط یک گزارش آماری یا سند تاریخی نیست؛ بلکه نوعی «عکس فوری» از جامعهای است که هنوز نمیدانست آیندهاش چگونه رقم خواهد خورد. مردم این کتاب، نه قهرمانان تاریخاند و نه صرفاً تودههای سیاسی؛ آنها شهروندانیاند که درباره کار، خانواده، رسانه، مذهب، ازدواج و آینده حرف زدهاند.
-
نخستین جلسه سلسله دیدارهای نویسندگان و خوانندگان؛
«جنگ و جامعه ایرانی» لغو شد
سخنرانی تقی آزاد ارمکی، استاد دانشگاه و پژوهشگر درباره «جنگ و جامعه ایرانی» لغو شد.
-
مروری بر «درباره جامعه» نوشته آنتونی الیوت و برایان اس. ترنر؛
برجستهسازی نقش سوژه در جامعه معاصر
بهگفته مترجم: «درباره جامعه» اثری است که به فهم ما از «امر اجتماعی» و «جامعه» میافزاید و الیوت و ترنر با بیانی موجز و روشن، پیچیدگیهای امر اجتماعی در عصر جهانی شدن فزاینده و انقلاب ارتباطات را تشریح میکنند.
-
بهمیزبانی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار میشود؛
جامعهشناسی هنر و جنگ
این نشست روز دوشنبه 7 اردیبهشت 1405، ساعت 10 در محل این پژوهشگاه برگزار میکند
-
گزارش اختصاصی ایبنا از مراسم یادمان عماد افروغ؛
دلباخته آرمانگرای انقلاب
حسین میرزایی در مراسم یادبود عماد افروغ گفت: «افروغ دلباخته انقلاب و شخصیتی آرمانگرا بود. در دو دهه آخر عمر، احساس میکرد لازم است این آرمانگرایی را در کنار رئالیسم انتقادی قرار دهد.»
-
بهمناسبت سالمرگ عماد افروغ؛
جامعهشناس سیاستمدار
افروغ علاوه بر وجه علمی و پژوهشی خود بهمثابه جامعهشناس، در حوزه سیاست نیز اشتغال داشت که ویژگیاش، ندای عدالت و نقد درونگفتمانی بود.
-
نگاهی به کتاب «صنعت فرهنگ» نوشته هاینتس اشتاینرت؛
انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است
مولف، فکر میکند که «نمیتوان فرض کرد که مردم لندن یا نیویورک همانقدر از پسزمینه وینی وی مطلع باشند که وی از پسزمینه لندنی و نیویورکی آنان». مولف در اینجا به وجه دیگری از امپریالیسم فرهنگی میاندیشد: «انتقال فرهنگ الزاماًً نامتقارن است.»
-
نگاه جامعهشناختی به جنگ؛
جنگ چگونه جامعه را دگرگون میکند؟
جنگ فقط برخورد موشکها، ارتشها و مرزها نیست؛ جنگ یک «واقعیت اجتماعی تام» است که همزمان خانواده، اقتصاد، رسانه، اخلاق عمومی، هویت ملی، مناسبات قدرت و حتی زبان روزمره را دگرگون میکند. از منظر جامعهشناسی، هر جنگی افزون بر ویرانی فیزیکی، سازوکارهای همبستگی و شکاف، اطاعت و مقاومت، امید و اضطراب، و نیز بازتعریف «ما» و «دیگری» را فعال میکند
-
نگاهی به «ترس از دیگران؛ دلهره، کمرویی و اجتماعهراسی»؛
نترسید، خودتان باشید
هدف نگارش کتاب این است که نهتنها دنیای هیجانانگیز ترسهای اجتماعیمان را کشف کنیم و دلایل و سازوکارهای مقدماتیاش را توضیح دهیم، بلکه علاوه بر آن، به هر شخص نشان دهیم که برای خروج از آن، چه مسیرهایی را باید دنبال کند. بهعبارت دیگر، به هرکسی کمک کنیم که بهتر زندگی کند و در ارتباط با دیگران، بیشتر خودش باشد.
-
انقلاب خاموش گذار جمعیت در گفتوگو با نسیبه زنجری؛
سناریوی تاریکـروشن سالمندی
بهباور زنجری: «مهمترین عواملی که بر داشتن یک سالمندی سعادتمند و خوب در آینده تاثیر میگذارند شامل مدیریت و حکمرانی حوزۀ سالمندی، صندوقهای بازنشستگی، مشارکت اقتصادی و بازار کار، توزیع رفاه، و باروری و بُعد خانوار، هزینههای مصرفی سلامت و پوشش بیمه و مستمری است.»
-
درباره کتاب «جامعه ایران و مسئله همبستگی»؛
جامعه ایران از دید تحلیلگران: همبسته یا گسیخته؟
در هر بخش از این کتاب با بهرهگیری از دیدگاه نخبگان و افراد متخصص در هر مسئله مربوطه، تلاش شده تا زمینهای را برای بازاندیشی درباره وضعیت کنونی جامعه ایران فراهم آورده و بهدنبال راهکاری جهت بهبود این وضعیت باشد.
-
لزوم بازتعریف مفهوم جامعه در گفتوگو با علیرضا کرمانی؛
جامعه نمرده، دچار دگردیسی شده
ما اغلب «جامعه» را بهعنوان یک ظرف آماده و پیشفرض میگیریم؛ ظرفی که دولت-ملت نام دارد و ما درون آن زندگی میکنیم. اما ویژگی شاخص کار «الیوت» و «ترنر» این است که بیپروا این ظرف را میشکنند.
-
نگاهی به کتاب «تاملات پاسکالی» اثر پیر بوردیو؛
ادای دین جامعهشناس به فیلسوف
تاملات پاسکالی حاوی تاملات یکی از مهمترین جامعهشناسان عصر ماست. این کتاب به رابطه فلسفه و جامعهشناسی میاندیشد، نقدهای مهمی بر دانشگاهیان و فیلسوفان مطرح میکند و جایگاه جامعهشناسی را تبیین میکند. این کتاب به آثار فراوانی ارجاع میدهد و حاوی جملاتی طولانیست که ویرگول و نقطهویرگولهای زیادی دارند. نثر بوردیو، مفصل و دقیق است.
-
جامعه شناسی ایرانی در گفتوگو با فاطمه سیارپور:
مرز میان دانشگاه و حوزه عمومی، جایی که هم خطر هست، هم امکان
فاطمه سیارپور بیان کرد: جامعهشناسی بومی اگر به ابزار «خودی و غیرخودی» تبدیل شود، دیگر علم نیست. بومیبودن نه به معنای نفی دانش جهانی است و نه تکرار روایت رسمی. جامعهشناسی فقط جایی زنده میماند که اجازه داشته باشد به نتایج ناخوشایند برسد.
-
جامعهشناسی ایران و سیاست در گفتوگو با حمید مسعودی؛
حرف جامعهشناسان شنیده نمیشود
مسعودی میگوید: متأسفانه رشته جامعهشناسی در ایران چندان مورد اقبال دولتها و حاکمیت نیست. در بسیاری از مواقع صدای جامعهشناسان شنیده نمیشود و در بسیاری از موارد، جامعهشناسان بهخاطر تحلیلها و انتقادهایی که مطرح میکنند، تحت فشار دولتها قرار میگیرند. همین مسئله باعث میشود که جامعهشناسی با دشواری زیادی حرکت کند.
-
نگاهی به کتاب «رویکردهای جامعهشناختی در جرمشناسی»؛
جرم برساخت اجتماعی است
جرم مفهومی واقعا جامعهشناختی است. جرم پدیدهای مستقل نیست بل برساخت اجتماعی است. گواینکه بر سر تعریف جرم اتفاقنظر زیادی وجود دارد اما چیزی که جرم خوانده میشود از زمانی به زمان دیگر و از این مکان بدان مکان و از مردمی به مردمی دیگر فرق میکند.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با مهناز علیزاده؛
جامعهشناسان در حاشیه
مهناز علیزاده بیان کرد: با وجود ظرفیت بالای پژوهشهای جامعهشناختی برای فهم و حل مسائل اجتماعی، محدودیتهای نهادی و نبود تعامل سازمانیافته با سیاستگذاران باعث شده این صدا اغلب در حاشیه بماند.
-
نگاهی به کتاب «آموزش اخلاق» اثر امیل دورکیم؛
دغدغه دورکیم
اخلاق و بنیانگذاری علم اخلاق دغدغه دورکیم در همه دوره فعالیت علمیاش بوده و مسئله اصلی وی، ایجاد علم اخلاق پوزیتیویستی، عقلانی، و دموکراتیک و نحوه کاربرد و آموزش آن بهویژه در مدارس فرانسه است.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با رحیم محمدی:
جامعهشناسی یا ایدئولوژی؟
رحیم محمدی معتقد است: در دورههای مختلف، جامعهشناسی در ایران بهجای آنکه علم فهم و شناخت باشد، به ابزار انقلاب (مارکسیسم) و سپس ابزار اصلاحات تبدیل شد. این تحول، نشانهای از نفهمیدن ماهیت علم است.
-
جامعه شناسی ایرانی در گفتگو با لیلا اردبیلی:
جامعهشناسان در ایران نه کاملاً غایباند و نه مطلقاً تأثیرگذار
اردبیلی گفت: محافظهکاری بخشی از جامعهشناسی دانشگاهی نه از سر بیاعتنایی به مسائل جامعه، بلکه نتیجه مستقیم شرایط نهادی و ساختاری دانشگاه است. ناامنی شغلی، فشارهای بروکراتیک و نظام ارزیابیهای کمّی، هزینه ورود به مسائل حساس و بنیادین را بالا برده است. در چنین وضعیتی، بسیاری از جامعهشناسان ناگزیر به انتخاب مسیرهای کمخطر میشوند؛ انتخابی که بیش از آنکه ترجیح فکری باشد، راهی برای بقاست.
-
درباره پییر بوردیو در گفتوگو با محسن ناصریراد؛
ساختارگرای برساختگرا
بهگفته ناصریراد: «بسیاری از سردبیران و اعضای تحریریه مجلات علمی و پژوهشی گاه با زیر پا گذاشتن اخلاق علم و پژوهش و بدون ارزیابیهای درست و صرفاً بر اساس سفارشها و فرمایشها، مجموعهای از مقالات مرتبط با مفاهیم و نظریههای بوردیو را منتشر کردهاند که به فهم عجولانه و تا حدی نادرست از مفاهیم و نظریههای بوردیو دامن زدهاند.»
-
جامعه شناسی ایرانی در گفتو گو با محمدحسین علایی؛
جامعهشناسی باید نقاد بماند
علایی تأکید میکند جامعهشناسی آینده، بالقوه و آیدهآل ایرانی، بایستی قادر باشد ایران را به مثابه یک پروبلماتیک صورتبندی کند و بکوشد برای مسائل عدیده و چندوجهی آن با اتکا به توان خویش چارهجویی کند. و این کارویژه نسل جدیدی از جامعهشناسان جوان ایرانیست.
-
علوم اجتماعیِ محاسباتی منتشر میشود
کتاب «علوم اجتماعیِ محاسباتی» نوشته کلودیو چیوفی-رِویلا و ترجمه علیرضا حدادی به زودی توسط انتشارات مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی منتشر میشود.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با عباس نعیمی جورشری:
محافظهکاری جامعهشناسی دانشگاهی
نعیمی جورشری گفت: محافظهکاری جامعهشناسی دانشگاهی در ایران واقعیتی انکارناپذیر است، اما باید آن را نه فقط به ضعف اخلاقی افراد، بلکه به محدودیت ساختاری میدان دانشگاه و نسبت آن با قدرت نسبت داد. علت ترکیبی است. مسئله اصلی این است: جامعهشناسی تا زمانی که نتواند دوباره با میدان اجتماعی زنده تماس بگیرد، در خطر تبدیل شدن به دانشی «بیخطر، بیاثر و بیاعتبار» است.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با محمد زینالی اُناری:
توسعه در ایران به فعالیتی پلاستیکی و بیروح تبدیل شد
محمد زینالی معتقد است: ما توسعه را در ایران بهشدت تقلیل دادهایم. توسعه بیشتر به توسعه کالبدی، عمرانی و اقتصادی فهم شده است. جاده، سد، برج، شهرک بسازیم و بفروشیم به دولت و مردم. اما توسعه اجتماعی، یعنی انسانیتر شدن روابط، شکل نگرفته است. بنابراین توسعه در ایران که از دهه ۱۳۲۰ زیرجلد استقرار حکومت میرود، به فعالیتی پلاستیکی و بیروح تبدیل شد.
-
جامعهشناسی ایرانی در گفتوگو با تقی آزاد ارمکی:
جامعهشناس از مسائل سخت سخن میگوید
تقی آزاد ارمکی گفت: جامعهای که دائم در وضعیت بیثباتی، بحران و تعلیق زندگی میکند، جامعهشناسی خنثی تولید نمیکند. در چنین جامعهای، جامعهشناسی ناچار است موضع بگیرد، داوری کند و درباره مسیر آینده هشدار بدهد، حتی اگر این موضعگیری به مذاق قدرت، افکار عمومی یا سیاست روز خوش نیاید.
-
در سرای فرهنگی مهراد؛
کتاب «پایداری ایرانی» رونمایی میشود
آیین رونمایی از کتاب «پایداری ایرانی» با حضور جمعی از پژوهشگران و صاحبنظران حوزههای جامعهشناسی، ایرانشناسی در سرای فرهنگی مهراد برگزار میشود.