تاریخ
-
همزمان با هفته فرهنگی اراک صورت گرفت؛
بررسی ریشه‌های تاریخی و فرهنگی اراک با خوانش کتاب «تاریخ عراق»
مرکزی – نشست تخصصی معرفی و بررسی کتاب «تاریخ عراق؛ سلطان‌آباد عراق، اراک» نوشته رضا وکیلی طباطبائی تبریزی، معروف به میرزا محسن مستعان‌خان، همزمان با هفته فرهنگی اراک در کتابخانه عمومی حجت‌الاسلام میرجعفری این شهر برگزار شد.
-
از سوی «اندیشکده آینده‌پژوهی اکسپو» با همراهی مجله «عصر روشن»؛
«مستندنگاری اکسپوها و دیپلماسی نمایشگاهی؛ از قاجار تا امروز» برگزار می‌شود
نخستین رویداد دانش‌افزایی «اندیشکده آینده‌پژوهی اکسپو»، در نشست «عصر روشن»، با عنوان «مستندنگاری اکسپوها و دیپلماسی نمایشگاهی؛ از قاجار تا امروز» برگزار می‌شود.
-
درباره کتاب «مبانی و روش در تاریخ‌شناسی» اثر حسن حضرتی؛
آب در خوابگه مورچگان!
نویسنده به‌خوبی دریافته که در سال‌های اخیر، تمایل افراطی به تبیین و نظریه‌پردازی، موجب به حاشیه‌رانده‌شدن جنبه توصیفی تاریخ به مثابه مهم‌ترین کالای گران‌بهای این رشته شده است از این رو با تفکیک دقیق میان تاریخ‌نگری علمی و علاقه عامیانه به گذشته، نشان می‌دهد که صرفِ علاقه به گذشته، به معنای ورود به حوزه دانش تاریخ نیست چراکه تاریخ یک علم است و نیازمند معیارهای دقیق نقد، ارزیابی منابع و مستندسازی است
-
خوانشی از کتاب «از کج‌خوانیِ تاریخ تا لج‌خوانیِ تاریخ»؛
نه کج، نه لج: سواد تاریخی به‌مثابه الاکلنگِ قضاوت
کاظمی‌پور کتابش را با شعری از قیصر امین‌پور به پایان می‌برد که تصویر آن، سنگینیِ سخن‌گفتن از عمق اقیانوس و بلندای آسمان است، آن هم با سایه‌هایی سطحی و کم‌مایه. این تصویر دقیقاً هشدار همین بحث است: اگر ابزار فهم گذشته سطحی بماند، هر چه درباره‌ی ژرفای تاریخ بگوییم، حرف‌هایمان سایه‌ای بیش نخواهد بود. سواد تاریخی تلاشی است برای آنکه این بار سبک‌تر شود، یعنی سخن از عمق، با ابزارِ عمق.
-
نگاهی به کتاب «نازمان: تاریخ جایگزین» نوشته امانوئل کارر؛
ساختن جهانی خیالی یا حفظ حقیقت تاریخ؟
آیا این جهان‌های از دست رفته صرفاً بازی خیال‌اند، یا بخشی از حقیقت تاریخ را در خود حفظ کرده‌اند؟ نازمان از همین پرسش آغاز می‌شود، امانوئل کارر در این کتاب نه در پی بازنویسی گذشته است و نه در اندیشه ساختن جهانی خیالی. آن چه او می‌کاود خود رابطه ما با تاریخ است؛ این باور دیرپا که گذشته چون یک بار تحقق یافته تنها گذشته، ممکن نیز بوده است.
-
گفت‌وگوی ایبنا با نویسنده «نبض زندگی در شهر کهن»؛
روایتی از سرزندگی در محله‌های تاریخی قزوین
قزوین- کتاب «نبض زندگی در شهر کهن» نوشته سمیه زارعی، به بررسی سرزندگی در محله‌های تاریخی قزوین پرداخته است، موضوعی که به اعتقاد نویسنده، بیش از آن که به آجر و نما مربوط باشد، به حس تعلق انسان‌ها وابسته است.
-
نگاهی به کتاب «حکایت و تاریخ» لایونل گاسمن؛
وقتی مورخان قصه‌پردازی می‌کنند
حکایت چیست؟ قصه‌ای دروغین و خوش‌رنگ و لعاب که مورخان برای جذب مخاطبان عام به تاریخ افزوده‌اند یا داستان پشت پرده‌ای نهان و غیر رسمی از وقایع تاریخی که مصحلت‌اندیشی یا سانسور رد آنها را از کتاب‌های تاریخی زدوده است؟
-
الهام ملک‌زاده در گفت‌وگو با ایبنا از عبدالحسین نوایی گفت؛
او تاریخ را ادیبانه می‌خواند
الهام ملک‌زاده، پژوهشگر تاریخ گفت: عبدالحسین نوایی مورخی بود که با چشم یک ادیب می‌دید و ادیبی بود که با متد یک مورخ می‌نوشت. این یعنی او می‌توانست تفاوت میان یک نسخه تحریف شده و یک نسخه اصیل را تنها از روی ذائقه ادبی تشخیص دهد، مهارتی که در مورخانِ صرفِ امروزی کمتر دیده می‌شود.
-
در گفت‌وگو با ایبنا مطرح شد؛
«گمشده در خاطره‌ها»؛ روایتی از تاریخ نانوشتهٔ اجتماعی اراک
مرکزی – «گمشده در خاطره‌ها»، نوشتهٔ ولی‌الله شیخی مهرآبادی، می‌توان تلاشی برای ثبت بخشی از تاریخ نانوشته و بازخوانی گوشه‌هایی از گذشتهٔ اجتماعی و فرهنگی اراک دانست.
-
میراث فرهنگی و ضرورت آن در نوشتاری از حکمت‌الله ملاصالحی؛
بی‌خبری تاریخی و میراث‌ستیزی
استاد باستان‌شناسی دانشگاه تهران نوشت: بی‌خبری تاریخی و تاریخ‌ناشناسی و میراث‌ناشناسی یعنی این‌که سوار بر بال رخدادها، افتان و خیزان بروی، بی‌آنکه بدانی به کدام سوی می‌روی یا سیل و طوفان و امواج رخدادها و خیزش‌ها و ریزش‌های فکری و تحولات، تو را و جامعه تو را به کجا و کدام سوی می‌برند.
-
نامه‌های هاینریش بل درباره جنگ منتشر شد؛
۸۷۸ نامه در ۲۰۰۰ روز جنگ
به نوشته مترجم: «از مشکلات بزرگ و عدیده‌ای که هاینریش بُل در طول این شش الی هفت سال حضور در جنگ در پشت جبهه‌های گوناگون داشته، می‌بایستی به نقش مخرب و هولناک اداره وسیع سانسور و ممیزی دوران هیتلری و دستگاه امنیتی و جاسوسی حزب نازی، گشتاپو، اشاره داشت. حتماً نامه نوشتن و ارسال نامه خیلی هم راحت و دم‌دستی نبود و در واقع، با جان خود بازی می‌کرده.»
-
نگاهی به کتاب «مأثورات در ترازو» نوشته جویا جهانبخش؛
جنبه‌هایی از فرایند بررسی و ارزیابی اخبار و روایات
«مأثورات در ترازو: گفتارها و جستارهایی درباره اخبار مشکوک و نقد و عیارسنجی احادیث و ماثورات» کتابی است متخصصانه در نقد و تحلیل برخی منقولات و توضیح جنبه‌هایی از فرایند بررسی و ارزیابی اخبار و روایات.
-
در نشستی مطرح شد؛
«تاریخ لیلاخ»؛ روایتی مستند از تحولات اجتماعی و فرهنگی یک پهنه تاریخی
کردستان - نشست «پویش تاریخ‌خوانان؛ لیلاخ در آیینه تاریخ اجتماعی» با محوریت معرفی و بررسی کتاب «تاریخ لیلاخ» و با حضور نویسنده این اثر در اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان کردستان برگزار شد؛ کتابی که با بهره‌گیری از منابع تاریخی، اسناد، نسخ خطی و روایت‌های شفاهی، ابعاد مختلف تاریخ، فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم لیلاخ را از دوره‌های تاریخی تا روزگار معاصر بررسی کرده است.
-
نامه‌هایی که تاریخ را تکان دادند؛
مروری بر ۷ نامه سرنوشت‌ساز جهان
گاهی یک ورق کاغذ، قدرتمندتر از توپ و تانک عمل می‌کند. در طول تاریخ، جوهرِ خودکارِ نویسندگانی که در کنج خلوت خود نشسته بودند، مسیر جهان را به سمتی دیگر چرخانده است؛ از التماس‌های صلح‌طلبانه یک رهبر برای جلوگیری از یک جنگ جهانی تا کلمات عاشقانه یک نابغه که پس از دو قرن هنوز غبار اسرار را بر چهره دارد. این نامه‌ها، تنها قطعاتی از کاغذ نیستند؛ آنها پژواکِ لحظاتی‌اند که در آن، سرنوشت انسان‌ها روی لبه تیغ قرار داشت.
-
مردی که نوروز را جهانی کرد؛
محمد میرشکرایی درگذشت
محمد میرشکرایی، پژوهشگر پیشکسوت و چهره اثرگذار مطالعات مردم‌شناسی و میراث ناملموس ایران درگذشت. میرشکرایی از شخصیت‌هایی بود که نوروز را جهانی کرد.
-
یادداشت؛
۸ دهه سینما در دیار فلک‌الافلاک به روایت کتاب‌ها
لرستان - تاریخ سینمای لرستان فقط به تعداد سالن‌های سینما خلاصه نمی‌شود؛ پشت هر پرده، داستانی از آدم‌هایی است که نخستین بار دوربین به دست گرفتند، فیلم ساختند و برای دیده‌شدن روایت‌های بومی تلاش کردند. مروری بر این تاریخ، نام‌ها و اتفاق‌هایی را پیش روی ما می‌گذارد که بخش مهمی از حافظه تصویری لرستان را شکل داده‌اند که کتاب‌ها نیز آنها را روایت کرده‌اند.
-
از مجموعه «دانش و فن برای همه» منتشر شد؛
جهان‌بینی در «فلسفه فیزیک» و «فیزیک نوین»
«فلسفه فیزیک» و «فیزیک نوین» نوشته ماکس پلانک با ترجمه محمدرضا توکلی‌صابری از سوی جهان کتاب منتشر شدند.
-
نگاهی به کتاب «مسیر سبز»؛
بازخوانی تاریخ کشاورزی ایران با تکیه بر اسناد و تاریخ شفاهی
البرز - «مسیر سبز» روایت بیش از یک قرن تاریخ آموزش کشاورزی در ایران است؛ روایتی که از دانشکده کشاورزی کرج فراتر می‌رود و بخشی از تاریخ علمی، اجتماعی و عمرانی این شهر را بازگو می‌کند. نویسنده در این کتاب، با تکیه بر اسناد و روایت‌های شفاهی، سرگذشت نهادی را روایت کرده که در تحولات کشاورزی ایران نقش داشته است.
-
انتشار کتاب «تاریخ جامع روسیه»؛
تقویت ایده هویت‌بخش میهن‌پرستی
کتاب «تاریخ جامع روسیه» به‌عنوان نمونه‌ای از تاریخ‌نگاری معاصر روسیه، بازتابی از نگاه روسی به تاریخ این کشور و تلاش برای استفاده از تاریخ در راستای تقویت ایده هویت‌بخش میهن‌پرستی است.
-
در دانشگاه باقرالعلوم(ع)؛
کتاب «ایران، اخوان و خیزش‌های عربی» نقد می‌شود
نشست نقد و بررسی کتاب «ایران، اخوان و خیزش‌های عربی» در دانشگاه باقرالعلوم (ع) برگزار می‌شود.
-
نگاهی به کتاب «هیتلر و کتابخانۀ شخصی او»؛
چه کتاب‌هایی به زندگی آدولف هیتلر شکل دادند؟
کتابخانه شخصی آدولف هیتلر، یکی از پربحث‌ترین و در عین حال کمتر شناخته‌شده‌ترین حوزه‌ها در مطالعه تاریخ فکری و سیاسی سده بیستم به‌شمار می‌آید. برخلاف تصور رایج، هیتلر فردی بی‌ارتباط با کتاب و مطالعه نبود. آنچه از کتابخانه شخصی او باقی مانده، گواهی است بر انس و علاقه او به مطالعه، به‌ویژه در حوزه‌هایی چون تاریخ، نظریه‌های نژادی، سیاست، فلسفه، علوم نظامی و حتی هنر و ادبیات.
-
نگاهی به کتابی درباره‌ی تاریخ شکل‌گیری هویت سودانی؛
سودانی بودن از کجا می‌آید؟
کتاب «سودانی بودن: تجلیات تاسی‌تی، سرزمین کمان‌ها، در فضاهای مدرنیته» نوشته‌ی عبدالوهاب احمد الأفندی، به یکی از مناقشه‌برانگیزترین پرسش‌های تاریخ سودان بازمی‌گردد: «سودانی بودن» چگونه شکل گرفته است؟ الأفندی با عبور از دوگانه‌ی «عرب یا آفریقایی»، تاریخ هویت سودانی را از تاسی‌تی تا دوران معاصر دنبال می‌کند و آن را حاصل فرایندی طولانی از تداوم، تغییر و بازسازی می‌داند.
-
چاپ کتاب «ایل بویراحمد در گذر قاجار و پهلوی»؛
بازخوانی روایت‌های رسمی از تاریخ ایل بویراحمد
کهگیلویه‌وبویراحمد- پژوهشگر کهگیلویه‌وبویراحمدی با چاپ کتابی با عنوان «ایل بویراحمد در گذر قاجار و پهلوی»، روایت‌های رسمی از تاریخ سیاسی و نظامی این ایل را بازخوانی و مستند کرده است.
-
نگاهی به کتاب «قتل خانواده سلطنتی»؛
فرجام تراژیک خاندان رومانوف
«قتل خانواده سلطنتی» به عنوان یکی از مهم‌ترین گزارش‌های بازپرسی در تاریخ مدرن شناخته می‌شود، به بررسی دقیق و قضایی فرجام خاندان رومانوف می‌پردازد. نویسنده که خود بازپرس ویژه دادگاه بود، در این اثر تلاش کرده است تا با رویکردی علمی و جرم‌شناسانه، پرده از یکی از جنجالی‌ترین وقایع قرن بیستم بردارد.
-
به بهانه روز ملی قم بررسی شد؛
هویت تمدنی و مذهبی قم در آئینه تاریخ
قم - شهر قم، شهری با قدمت هفت هزار ساله است و طبق پژوهشی در پیشینه تاریخی این شهر با استناد بر مطالعات باستان‌شناسی و قرائن تاریخی که در پژوهشنامه تاریخ‌های محلی ایران به ثبت رسیده، دشت قم به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، از هزاره ششم پیش از میلاد مورد توجه جوامع انسانی گوناگون قرار گرفته بود.
-
کتاب «مرقع عمادالکتاب» رونمایی شد؛
عمادالکتاب؛ حلقه وصل خوشنویسی قاجار و دوره معاصر
قزوین- آیین رونمایی از کتاب «مرقع عمادالکتاب»، مجموعه‌ای از آثار عمادالکتاب، هنرمندی که حلقه وصل خوشنویسی قاجار و دوره معاصر بود، با حضور هنرمندان خوشنویس و علاقه‌مندان به فرهنگ و هنر در قزوین برگزار شد.
-
از مجموعه نشست‌های «صد کتاب ماندگار قرن»؛
بازخوانی «آسیا در برابر غرب» در کتابخانه ملی ایران
کتاب «آسیا در برابر غرب» و دیدگاه‌های داریوش شایگان درباره هویت فرهنگی، سنت و مدرنیته، در پنجاه‌وششمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» مورد بررسی قرار می‌گیرد.
-
به مناسبت هفته قزوین؛
قزوین‌پژوهی نیازمند خوانشی تازه و رهایی از تکرار
قزوین- مرتضی میرزاحسینی پژوهشگر قزوینی گفت: آنچه به نظرم پژوهشگران قزوینی در امر مطالعه و پژوهش به آن گرفتار شده‌اند، مسئله کلی‌گویی و تکراری‌گویی است.
-
نگاهی به کتاب «رایش سوم رویاها؛ کابوس‌های یک ملت»؛
سندی تاریخی و شگفت‌انگیز از زندگی زیر سلطه نازیسم
«رایش سوم رویاها» در آلمان از سوی منتقدان «سندی مهم برای تاریخ» و «گواهی‌ای شگفت‌انگیز از زندگی زیر سلطه نازیسم» توصیف شده است. با این حال، فرانسیس لانگ، روان‌کاو آمریکایی، شگفت‌زده است که این کتاب در ایالات متحده تقریباً ناشناخته مانده است. شارلوت برت این روایت‌ها را با کمترین مداخله و تفسیری صریح اما بی‌پیرایه عرضه می‌کند و تجربه شخصی خود از سرکوب، تبعید و مهاجرت را نیز در پس‌زمینه آنها حفظ می‌کند.
-
گفت‌وگو با پژوهشگر تاریخ به بهانه روز سیستان‌وبلوچستان؛
کارنامه تاریخ‌پژوهی در سیستان‌وبلوچستان قابل‌قبول نیست
سیستان‌وبلوچستان- وضعیت پژوهش درباره تاریخ و فرهنگ سیستان‌وبلوچستان اگرچه با تصحیح چند منبع کهن توسط چهره‌های شاخصی همچون ملک‌الشعرای بهار و منوچهر ستوده، اندکی رونق یافته، اما به باور اغلب صاحب‌نظران، هنوز با ظرفیت‌های عظیم این خطه فاصله زیادی دارد.