تاریخ
-
نگاهی به کتابی دربارهی تاریخ شکلگیری هویت سودانی؛
سودانی بودن از کجا میآید؟
کتاب «سودانی بودن: تجلیات تاسیتی، سرزمین کمانها، در فضاهای مدرنیته» نوشتهی عبدالوهاب احمد الأفندی، به یکی از مناقشهبرانگیزترین پرسشهای تاریخ سودان بازمیگردد: «سودانی بودن» چگونه شکل گرفته است؟ الأفندی با عبور از دوگانهی «عرب یا آفریقایی»، تاریخ هویت سودانی را از تاسیتی تا دوران معاصر دنبال میکند و آن را حاصل فرایندی طولانی از تداوم، تغییر و بازسازی میداند.
-
چاپ کتاب «ایل بویراحمد در گذر قاجار و پهلوی»؛
بازخوانی روایتهای رسمی از تاریخ ایل بویراحمد
کهگیلویهوبویراحمد- پژوهشگر کهگیلویهوبویراحمدی با چاپ کتابی با عنوان «ایل بویراحمد در گذر قاجار و پهلوی»، روایتهای رسمی از تاریخ سیاسی و نظامی این ایل را بازخوانی و مستند کرده است.
-
نگاهی به کتاب «قتل خانواده سلطنتی»؛
فرجام تراژیک خاندان رومانوف
«قتل خانواده سلطنتی» به عنوان یکی از مهمترین گزارشهای بازپرسی در تاریخ مدرن شناخته میشود، به بررسی دقیق و قضایی فرجام خاندان رومانوف میپردازد. نویسنده که خود بازپرس ویژه دادگاه بود، در این اثر تلاش کرده است تا با رویکردی علمی و جرمشناسانه، پرده از یکی از جنجالیترین وقایع قرن بیستم بردارد.
-
به بهانه روز ملی قم بررسی شد؛
هویت تمدنی و مذهبی قم در آئینه تاریخ
قم - شهر قم، شهری با قدمت هفت هزار ساله است و طبق پژوهشی در پیشینه تاریخی این شهر با استناد بر مطالعات باستانشناسی و قرائن تاریخی که در پژوهشنامه تاریخهای محلی ایران به ثبت رسیده، دشت قم به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، از هزاره ششم پیش از میلاد مورد توجه جوامع انسانی گوناگون قرار گرفته بود.
-
کتاب «مرقع عمادالکتاب» رونمایی شد؛
عمادالکتاب؛ حلقه وصل خوشنویسی قاجار و دوره معاصر
قزوین- آیین رونمایی از کتاب «مرقع عمادالکتاب»، مجموعهای از آثار عمادالکتاب، هنرمندی که حلقه وصل خوشنویسی قاجار و دوره معاصر بود، با حضور هنرمندان خوشنویس و علاقهمندان به فرهنگ و هنر در قزوین برگزار شد.
-
از مجموعه نشستهای «صد کتاب ماندگار قرن»؛
بازخوانی «آسیا در برابر غرب» در کتابخانه ملی ایران
کتاب «آسیا در برابر غرب» و دیدگاههای داریوش شایگان درباره هویت فرهنگی، سنت و مدرنیته، در پنجاهوششمین نشست «صد کتاب ماندگار قرن» مورد بررسی قرار میگیرد.
-
به مناسبت هفته قزوین؛
قزوینپژوهی نیازمند خوانشی تازه و رهایی از تکرار
قزوین- مرتضی میرزاحسینی پژوهشگر قزوینی گفت: آنچه به نظرم پژوهشگران قزوینی در امر مطالعه و پژوهش به آن گرفتار شدهاند، مسئله کلیگویی و تکراریگویی است.
-
نگاهی به کتاب «رایش سوم رویاها؛ کابوسهای یک ملت»؛
سندی تاریخی و شگفتانگیز از زندگی زیر سلطه نازیسم
«رایش سوم رویاها» در آلمان از سوی منتقدان «سندی مهم برای تاریخ» و «گواهیای شگفتانگیز از زندگی زیر سلطه نازیسم» توصیف شده است. با این حال، فرانسیس لانگ، روانکاو آمریکایی، شگفتزده است که این کتاب در ایالات متحده تقریباً ناشناخته مانده است. شارلوت برت این روایتها را با کمترین مداخله و تفسیری صریح اما بیپیرایه عرضه میکند و تجربه شخصی خود از سرکوب، تبعید و مهاجرت را نیز در پسزمینه آنها حفظ میکند.
-
گفتوگو با پژوهشگر تاریخ به بهانه روز سیستانوبلوچستان؛
کارنامه تاریخپژوهی در سیستانوبلوچستان قابلقبول نیست
سیستانوبلوچستان- وضعیت پژوهش درباره تاریخ و فرهنگ سیستانوبلوچستان اگرچه با تصحیح چند منبع کهن توسط چهرههای شاخصی همچون ملکالشعرای بهار و منوچهر ستوده، اندکی رونق یافته، اما به باور اغلب صاحبنظران، هنوز با ظرفیتهای عظیم این خطه فاصله زیادی دارد.
-
انتشار کتاب «غرب؛ تاریخ یک ایده»؛
چگونه غرب، غرب شد؟
کتاب نه تاریخ غرب بلکه تاریخ درک افراد است از وجود یک فرهنگ و تمدن یکپارچه که «غرب» خوانده میشود. همچنین میکوشد تا خط زمانی، چگونگی و چرایی ظهور غرب به عنوان یک مفهوم اجتماعی-سیاسی، کاربردهای آن دو قرن پس از ظهورش را بازسازی کند.
-
گفتوگو با مترجم کتاب «هندوئیزم: از دیانت تا سیاست»؛
بزرگترین دموکراسی مورد تحسین جهانیان
امیرحسین ذکرگو گفت: هندوستان برای دهههای متمادی به عنوان بزرگترین دموکراسی مورد تحسین جهانیان بود. اما اینک به نظر میرسد سیاست، به نام دیانت، برای منافع فرقهای، زور بازوی خود را بر معنویت تحمیل کرده است. درباره «ظرفیت همزیستی با ادیان دیگر» مطالعه تاریخ هند نشان میدهد که آئین هندو از انعطاف و پذیرایی بیمانندی نسبت به اقوام و ادیان دیگر برخوردار بوده است. ردپای این هاضمه فرهنگی قوی در نام خیابانها بر جای مانده است.
-
مدرسه نوروزگان برگزار میکند؛
درسگفتار «فوکو برای مورخان و تاریخپژوهان»
درسگفتار «فوکو برای مورخان و تاریخپژوهان» با ارائه داریوش رحمانیان از سوی مدرسه نوروزگان برگزار میشود.
-
مارک بلوخ و میراث روششناختی او:
آموزههایی از پیشۀ مورخ
میراث روششناختیِ مارک بلوخ حصارهای صلبِ میان رشتههای متنوع علوم انسانی را فرو ریخت و راه را برای تکامل تاریخنگاریِ مدرن به دست نسل دوم، بهویژه فرناند برودل، هموار ساخت.
-
نگاهی به کتاب ۱۹۱۳، سال پیش از طوفان؛
قبل از بحران بزرگ
تاریخ معمولاً با جنگها، انقلابها، قراردادهای سیاسی و نام فرمانروایان روایت میشود، اما گاه برای شناخت یک دوره تاریخی باید از زاویهای متفاوت به آن نگریست؛ از خلال زندگی روزمره انسانهایی که هنوز نمیدانند جهانشان تا چند ماه دیگر برای همیشه دگرگون خواهد شد. کتاب «۱۹۱۳؛ سال پیش از طوفان» دقیقاً چنین رویکردی دارد.
-
گفتوگو با امیر میرحاج مترجم کتاب «جاسوس و خائن»؛
خائنی محکوم به مرگ یا مأموری وفادار به حقیقت؟
امیر میرحاج گفت: از نظر قانون شوروی، گوردیفسکی یک خائن بود که به مرگ محکوم شد. اما از منظر اخلاق فردی، مکینتایر او را مأموری میبیند که به حقیقت وفادار ماند. تصمیم او ناشی از مشاهده بیرحمیهای رژیم، مانند ساخت دیوار برلین و سرکوب بهار پراگ بود. گوردیفسکی در نامهای به رئیس امآی6 نوشت که انتخابش ناشی از بیمسئولیتی نیست، بلکه ناشی از این باور است که دموکراسی تنها راه نجات کشورش است. بنابراین، به رژیمی خیانت کرد که خود به آرمانهای انسانی خیانت کرده بود.
-
مدی گذرا یا میراثی به قدمت تاریخ انسان؟
ادبیات آغازین دوران مدرن چه درسهایی درباره تنوع عصبی به ما میآموزد؟
این روزها در فضای مجازی زیاد میشنویم که تنوع عصبی (neurodivergence) یا تفاوتهای رفتاری مثل اوتیسم و بیشفعالی به یک «مُد روز» برای جلب توجه تبدیل شده است. اما متون ادبی و تاریخی نشان میدهند که نیاکان ما قرنها پیش از ابداع این واژگان بالینی، با همین تفاوتهای ذهنی و حسی زندگی میکردهاند.
-
نگاهی به کتاب «جنگ؛ موجه یا ناموجه؛ یک مناظره»؛
پایان جنگ را فقط مردگان دیدهاند
اندرو فیالا و جنیفر کلینگ با تکیه بر پژوهشهای معاصر و سنتهای فکری جهانی، رودرروی یکدیگر قرار میگیرند. اندرو فیالا از موضع صلحطلبانه دفاع میکند و جنیفر کلینگ از سنتِ «جنگ موجه» دفاع و استدلال میکند. عبارت گیرای «پایان جنگ را فقط مردگان دیدهاند»، چه از زبان سانتایانا گفته شده باشد و چه شاید به افلاطون بازگردد، همچنان ذهنهای ما را به خود مشغول کرده و بسیاری آن را پذیرفتهاند.
-
نگاهی به کتاب «جاسوس و خائن» نوشته بن مکینتایر؛
نفسگیرترین پرونده جاسوسی جنگ سرد
کتاب «جاسوس و خائن؛ بزرگترین داستان جاسوسی جنگ سرد» با تکیه بر اسناد و منابع دست اول نه تنها سرگذشت یک جاسوس بلکه تصویری روشن از جنگ پنهان اطلاعاتی میان شوروی، بریتانیا و آمریکا ارائه میدهد؛ جنگی که در پشت صحنه سیاست جهانی جریان داشت و نشان میدهد چگونه تصمیمهای یک فرد میتواند بر مسیر تاریخ اثر بگذارد.
-
از کتابهای تاریخ تا پرده سینما؛
اکبر عبدی، بازیگری که تاریخ مکتوب را به تصویر کشید
یکی از بخشهای کمتر دیدهشده کارنامه او، حضور مستمر در فیلمها و سریالهای تاریخی است. آثاری که بنیان آنها بر کتابهای تاریخ، اسناد، خاطرات، سفرنامهها و پژوهشهای تاریخی استوار بود.
-
گفتوگو با رامین شجاعی مترجم کتاب «کوهنوردان راه آزادی»؛
وقتی آزادیخواهی با کوهنوردی در هم میآمیزد
رامین شجاعی گفت: کتاب روایتی جذاب از دورانی از تاریخ لهستان است که جنبشهای آزادیخواهی در لهستان با بهترین کوهنوردیهای آن دوره در هم میآمیزد. غیر قابل تصور است که کوهنوردان از این جنبشها متاثر نبوده باشند. کتاب اما به جای پاسخ قطعی بیشتر به روایت این داستانها میپردازد تا خواننده خود به داوری بپردازد.
-
به زودی از سوی نشر همرخ؛
«تاریخ فرهنگی جدید» به بازار کتاب میآید
کتاب «تاریخ فرهنگی جدید»، کنکاشی در راستای تقویتِ نگرشِ فرهنگی به رخدادهای تاریخی است.
-
روایتی با تحقیقات تاریخی؛
رابینسون کروزوی واقعی که بود؟
شاید با شنیدن نام «رابینسون کروزو»، تصویر مردی در لباسی از پوست بز که با خدمتکارش «جمعه» در جزیرهای استوایی حکمرانی میکند، در ذهنتان نقش ببندد. اما رمان جدید فرانچسکا د تورس با عنوان کست اوی (Cast Away)، ما را به ریشههای واقعی این اسطوره بازمیگرداند؛ جایی که خبری از تجهیزات رفاهی و سلطه بر بومیان نیست.
-
کتاب «کازرونِ افشار» منتشر شد؛
پژوهشی درباره نقش خاندان افشار کازرونی در تحولات تاریخی فارس
فارس- کتاب «کازرونِ افشار» پژوهشی درباره نقش خاندان افشار کازرونی در تحولات تاریخی فارس منتشر شد.
-
پژوهشی تازه از سیدفرید قاسمی؛
«تاریخِ تاریخِ روزنامهنگاری» منتشر شد
لرستان- کتاب «تاریخِ تاریخِ روزنامهنگاری» تازهترین اثر پژوهشی سیدفرید قاسمی، با هدف بازخوانی دقیق و تصحیح متون کهن مطبوعاتی ایران از سوی انتشارات «خانه فرهنگ و هنر مان» و «فیار» منتشر شد.
-
از سوی انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه؛
بررسی کتاب «هم باواران» در دانشگاه ادیان و مذاهب
نشست علمی تحصصی کتاب «هم باواران» از سوی انجمن علمی ادیان و مذاهب حوزه با همکاری معاونت پژوهش دانشگاه ادیان و مذاهب برگزار میشود.
-
از سوی دانشگاه تربیت مدرس؛
شماره جدید فصلنامه علمی-تخصصی «تاریخ نو» منتشر میشود
دانشگاه تربیت مدرس از متخصصان و دانشجویان تاریخ و سایر رشتههای علوم انسانی دعوت کرد تا برای غنای فصلنامه علمی-تخصصی «تاریخ نو» مقاله ارسال کنند.
-
روایت ادبی یک بنای تاریخی؛
«قصههای کاخ سلیمانیه» در «شبهای کرج» رونمایی میشود
البرز - کتاب قصههای کاخ سلیمانیه در دومین نشست از سلسله نشستهای شبهای کرج با عنوان شب کاخ سلیمانیه رونمایی میشود؛ اثری که با نگاهی داستانی، تلاش کرده است بخشی از تاریخ و هویت فرهنگی استان البرز را برای مخاطبان امروز روایت کند.
-
انتشار کتاب «پوپولیسم و فاشیسم؛ چهرههای نوین اقتدار»؛
پوپولیستهای اقتدارگرا
سیاستمداران راستگرا و همچنین دیگر سیاستمداران در آمریکا، برخلاف رهبران دیگر نواحی جهان، دعوایشان بر سر این است که پوپولیست اصیل کیست. باراک اوباما در زمان ریاستجمهوریاش با انتقاد از نامزدی دونالد ترامپ، خود را پوپولیست خواند. پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۱۶، استیو بنن، استراتژیست و ایدئولوگ کاگا گفت: «ترامپ، رهبر خیزش پوپولیستی است.»
-
«برخاسته از خاکستر» منتشر شد؛
چگونه اروپای نو متولد شد؟
هدف کتاب «برخاسته از خاکستر» ارائه تاریخ همهجانبه جنگ نیست؛ بلکه تمرکز بر این پرسش است که چگونه جنگها و انقلابها در شکلگیری دولتملتهای اروپایی و هویت ملی آنها نقش داشتهاند.
-
به مناسبت درگذشت کارلو گینزبورگ، مورخ ایتالیایی؛
خُردتاریخ جهان ذهنی یک آسیابان گمنام
کارلو گینزبورگ در «پنیر و کرمها» کوشیده است سطر به سطر اسناد اندکی را که از محاکمه یک آسیابان قرن شانزدهمی بر جای مانده است، بکاود و جهانبینی این آسیابان گمنام را ترسیم کند و نشان دهد که شهروندان عادی آنگونه که تاکنون گمان میبردهایم، صرفاً فرمانبرِ فرادستان نبودهاند، بلکه فقط صدایشان ناشنیده مانده است. پنیر و کرمها از شاخصترین نمونههای تاریخنگاری خُرد (Microhistory) و تاریخنگاریِ فرهنگی در جهان است.