دكتر رضا صادقي، عضو عيات علمي دانشگاه اصفهان و نويسنده اين كتاب، در گفت‌وگو با خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اظهار داشت: همان‌گونه که از عنوان کتاب برمی‌آید، مباحث آن بر رئالیسم وجودشناختی و متافیزیکی تمركز دارد كه ابتدا از بررسی زمینه‌های پیدایش نهیلیسم در دوران معاصر آغاز شده و سپس به بسترهاي معرفت‌شناختی پیدایش آن رسيده است. در اين اثر، مباني نهيليسم با استفاده از استدلال‌هاي وجودشناختی رئاليسم نقد مي‌شوند، استدلال‌هايي كه نهیلیست‌های معاصر در اثبات مدعاهايشان از آن سود مي‌جويند.

وي الهيات را دستاويز ديگري براي زير سوال بردن مباني فكري نهيلسم برشمرد و گفت: نهیلیسم به معنای نفی ارزش‌های مستقل از ذهن و انسان است و تاحدود زیادی در برابر الهیات سنتی قرار می‌گیرد، لذا مي‌توان گفت‌وگویی میان دیدگاه‌های کلامی و نهیلیسم برقرار و در نتيجه، نسبتي ميان دلایلی که در دفاع از توحید و خالقیت خدا بيان مي‌شوند با مباحث فلسفه معاصر ايجاد كرد. 

مترجم كتاب «دفاع از خرد ناب» طرح مباحث اين اثر را داراي انگيزه‌اي الهياتي برشمرد و گفت: علاقه به حوزه وجودشناختی، سبب شده است تا از زاويه اصل وجود ارزش‌های مستقل از ذهن و زبان (معرفتی و وجودی) به نقد نهيليسم بپردازم.
 
صادقي با اشاره به دو رويكرد انتقادی به ديدگاه‌هاي نهیلیستي گفت: یکی از اين رويكردها، ديدگاه رئالیستی فلسفی است. رئالیست‌های زیادی در حوزه رئالیسم متافیزیکی نظريه‌پردازي مي‌كنند كه از آنها مي‌توان برای نقد نهیلیسم استفاده كرد. رويكرد دوم الهیات است. الهيات منشاء ارزش‌ها را خارج از ذهن و زبان بشر می‌داند و از همين رو، در برابر نهيليسم قرار مي‌گيرد.

مدرس فلسفه دانشگاه اصفهان زمینه پیدایش نهیلیسم را نوعی شک مدرن دانست و گفت: این شک با شکی که در عرفان وجود دارد، متفاوت است، چرا كه شک عرفانی به نفی و انکار و هیچ‌انگاری ختم نمی‌شود، بلکه به تواضع در برابر حقیقت منجر می‌شود. عرفا معتقدند كه انسان تنها ظاهر دنیا را مي‌بيند و از باطن آن بی‌اطلاع است و اذعان می‌کنند که این بی‌اطلاعی از ضعف معرفت بشر نشات مي‌گيرد. بنابراين شك آنان به انكار نمي‌انجامد، اما شک مدرن به انکار مي‌انجامد و زمینه پوچ‌انگاری را فراهم مي‌آورد. نهیلیسم را بیشتر باید در شک مدرن و انکاری که به دنبال آن می‌آید، جست‌وجو کرد.

وي درباره تاثیر نهیلیسم در تفکر ایرانی گفت: تاكنون نقدهای جدی به نهیلیسم، شک و پوزیتیویسم وارد شده است، به همین دلیل کمتر فردي با صراحت ادعای نهیلیست و نسبی‌گرا بودن را می‌کند، اما محتوای نهیلیسم در برخی از تفکرات موجود در ایران به چشم می‌خورد، بدون این که عنوان آن به کار گرفته شود.

صادقي دیدگاه‌های شکاکانه و همچنین دیدگاه‌هایی که عنوان هرمنوتیک، نسبی‌گرایی یا پست مدرن را یدک می‌کشند، حاوي انديشه‌هاي نهيليستي دانست و گفت: نهيليسم در اين انديشه‌ها كه بازتابی از تفكر غربی محسوب می‌شوند، تكرار شده است. براي نمونه، تعدد قرائت‌هايي كه در تفکر هرمنوتیک مبنا قرار مي‌گيرد، نقش متن در ارايه معنا را حذف می‌کند و به ذهنیت خواننده در هر دوره اصالت می‌دهد، بنابراین متن جایگاه اصلی خود را از دست می‌دهد و تنها ذهنیت مخاطب در ساختن معنا نقش دارد.

اين نويسنده و مترجم درباره ارتباط اندیشه پلورالیستی با نهيليسم گفت: پلوراليسم تکثری از دیدگاه‌ها را در عرض يكديگر مي‌پذيرد كه اين امر نیز مي‌تواند به معناي نادیده گرفتن جهان خارج باشد، زیرا اگر جهان خارج را به عنوان معیار بپذیریم، دیدگاه‌های مختلف در یک مرتبه نخواهند بود، چرا كه جهان خارج، برخی از ديدگاه‌ها را نفی و برخی ديگر را تایید می‌کند.

وي نهيليسم موجود در تفكر ايرانيان را تحريف شده و همراه با تاخير دانست و گفت: این تحریف و تاخیر امری طبیعی‌اند و برای تمامی اندیشه‌های غربی که به ایران راه یافته‌اند صادق‌اند. تحریف‌هايي كه ايرانيان در نهيليسم صورت داده‌اند، با هدف متناسب كردن اين انديشه با فرهنگ بومی بوده است. دیدگاه‌های غربی پس از غنی شدن توسط اندیشمندان این سرزمین به دست ما مي‌رسد، اما در بسياري موارد تمامی ابعاد این اندیشه وارد تفکر بومی نمي‌شود و تغييراتي در آن داده مي‌شود تا روحيه ايراني متناسب باشد كه البته اين انديشه‌هاي تغيير يافته هميشه مبناي درستي ندارند.

صادقي نظريه پلورایسم را نمونه بارز تحريف و تغيير انديشه غربيان در ايران برشمرد و گفت: اين نظریه در برابر الهیات سنتی قرار دارد، اما در کشور ما یک اصطلاح دینی به آن افزوده شد و با عنوان صراط‌های مستقیم از آن یاد می‌شود که اصطلاحی الهیاتی است. همچنين طلايه‌داران اين تفكر در ايران مي‌كوشند از متون الهي و عرفانی اسلام مصداق‌هایی برای پلوراليسم بيابند كه اين امر به معناي تحریف یک دیدگاه است.

كتاب «رئالیسم و نهیلیسم» از سوي پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه آن منتشر مي‌شود.