به گزارش خبرگزاري كتاب ايران(ايبنا)، اين اثر، ترجمه علمي و گويايي از كتاب «بدايةالحكمة» تاليف مرحوم علامه طباطبائي است كه با مطالعه آن علاقه‌مندان فلسفه با بحث‌هاي مقدماتي فلسفه به صورت دقيق و منظم آشنا مي‌شوند.

عقل جست‌وجوگر بشر مي‌خواهد درباره اصل هستي و قواعد حاكم بر نظام هستي آگاهي يابد. تنها علمي كه به طور آزاد از اين مباحث سخن مي‌گويد علم فلسفه است؛ گفت‌وگو به طور آزاد، زيرا علم كلام هم از مبدا و معاد هستي امكاني و خالق آن بحث مي‌كند ليكن هدف علم كلام، حفظ ظواهر شريعت است و بدين جهت به ادله اقناعي هم قناعت مي‌كند. البته در متون مذهبي ـ‌ قرآن و روايات ‌ـ مطالب بسياري درباره اساس هستي و ويژگي‌هاي آن وارد آمده است. ليكن همان‌طور كه مباحث فقهي در آن متون بايد در علمي چون فقه بررسي شود، مباحث هستي‌شناسي آن متون نيز بايد در علمي و با متد علمي مورد توجه قرار گيرد و اين علم همان فلسفه است. 

از اين رو چه بهتر است همان‌‌طور كه عقايد حكماي يونان، ايران، مصر و ... در كتاب‌هاي فلسفي آمده‌اند،‌مطالب قرآن و روايات نيز در كتاب‌هاي فلسفي ذكر شوند. مرحوم صدرالمتالهين در برخي از كتاب‌هايش مانند مفاتيح‌الغيب اين هدف را داشته است، ليكن بايد تكميل شود.

فلسفه ـ‌ كه بحث از وجود مي‌كند و موجود يا خداست يا افعال خداوند، فلسفه الهي ناميده مي‌شود ‌ـ علمي است كه از موجود به ماهو موجود بحث مي‌كند. موضوع فلسفه هم كه به موجب قاعده كلي موضوع هر علم، بايد از عوارض ذاتي آن در فلسفه بحث شود همان موجود به ماهو موجود است. هدف از فلسفه هم شناخت موجودات به طور كلي و امتياز آنها از خرافه و چيزهايي است كه وجود حقيقي ندارند.

انسان از طريق وجدان در مي‌يابد كه خود حقيقت و واقعيت دارد و نيز با وجدان خود درك مي‌كند كه غير از خود نيز حقيقت و واقعيتي وجود دارد و مي‌يابد كه مي‌تواند به آن واقعيت‌ها برسد. هرچه را مي‌طلبد فقط به اين عنوان و بدين جهت مي‌طلبد كه حقيقت آن شيء است و از هرچه فرار مي‌كند و اجتناب مي‌كند تنها به اين جهت است كه آن چيز به حقيقته همان است. 

علمي كه اين مسووليت را بر عهده مي‌گيرد «فلسفه الهي» است و بنابر اين «حكمت» يا فلسفه الهي علمي است كه از احوال و خصوصيات موجود به ماهو موجود بحث مي‌كند. اين علم را «فلسفه نخستين» و علم اعلي نيز مي‌نامند و «موضوع» آن موجود به ماهو موجود است و «هدف» از آن امتياز دادن و جدا كردن موجودات حقيقي از غير حقيقي، و شناخت علل عالي وجود و به ويژه علت نخستين كه سلسله وجودات به او ختم مي‌شود و همين‌طور شناخت اسما و صفات علت نخستين است.

كتاب حاضر در 12 مرحله، بحث‌هاي مقدماتي فلسفه را تشريح مي‌كند. «كليات مباحث هستي»، «تقسيم وجود به خارجي و ذهني»، «سومين مرحله (وجود لغيره و لنفسه)»، «مواد سه‌گانه وجوب، امكان و امتناع»، «ماهيت و احكام آن»، «مقولات عشر (اجناس عاليه)»، «علت و معلول»، «تقسيم موجود به واحد و كثير»، «سبق و لحوق و قدم و حدوث»، «قوه و فعل»، «علم و عالم و معلول» و «مباحث مربوط به واجب الوجود»، مراحل دوازده گانه اين اثرند.

در انتهاي اين اثر، فرهنگ مصطلحات فلسفه، توسط حجت‌الاسلام والمسلمين دكتر علي شيرواني تهيه و در 150 صفحه ارايه شده است.

چاپ دوم كتاب «آغاز فلسفه (ترجمه بدايةالحكمة)» را موسسه بوستان كتاب در شمارگان 1200 نسخه، 380 صفحه و بهاي 52000 ريال راهي بازار نشر كرده است.