به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، مینو خانی، منتقد سینما، با اشاره به اهمیت مطالعه در آموزش فیلمنامهنویسی گفت: کتابهای آموزشی فیلمنامهنویسی، بهویژه آثار کلاسیکی مانند کتابهای سید فیلد، بدون دیدن فیلمهایی که در کتاب آمده، بهدرستی قابل درک نیستند.
خانی در گفتوگو با برنامه «قاب کتاب» رادیو نمایش افزود: وقتی کتاب فیلمنامهنویسی سید فیلد را میخوانیم، یکی از مهمترین الزامهای فهم آن، دیدن تمام فیلمهایی است که در کتاب به آنها ارجاع داده شده است. برای مخاطب ایرانی که شاید بسیاری از آن آثار را ندیده باشد، درک مفاهیمی مانند نقطه اوج، گرهافکنی یا گرهگشایی دشوار میشود.
وی ادامه داد: دانشجوی سینما باید همزمان با مطالعه کتاب، فیلم ببیند و فیلمنامه بخواند تا بتواند نکات آموزشی را با نمونههای عملی تطبیق دهد. این فرایند نیازمند تمرین و ممارست است و زمان زیادی میطلبد.
خانی با اشاره به تجربه خود در شورای پروانه ساخت آثار غیرسینمایی گفت: ما بیشتر با جوانانی مواجه هستیم که در آغاز مسیر فیلمسازی قرار دارند و نخستین تجربههای خود را مینویسند. یکی از مهمترین مشکلات این نسل فقط ضعف در تکنیک فیلمنامهنویسی نیست، بلکه کتاب نخواندن و مطالعه نکردن است.
این منتقد سینما افزود: حتی رمان هم نمیخوانند. در حالی که رمان خواندن جهان ذهنی آدم را گسترش میدهد، دایره واژگان را غنی میکند و شیوه روایت را به فرد میآموزد. بسیاری از ضعفهایی که در فیلمنامهها میبینیم، ناشی از فقدان مطالعه است.
وی اظهار کرد: گاهی با فیلمنامههایی روبهرو میشویم که حتی غلطهای املایی جدی دارند و به نظر میرسد ایده اولیه به هوش مصنوعی داده شده و متن آماده تحویل گرفتهاند. این اتفاق نشان میدهد کتاب و مطالعه تا چه اندازه جایگاه خود را از دست داده است.
خانی با تأکید بر تأثیر هوش مصنوعی بر شیوه کار نسل جدید گفت: هوش مصنوعی همه رسانههایی را که پیشتر با آنها قدمبهقدم پیش میرفتیم، کنار زده است؛ از کتاب خواندن تا نامه خواندن و فیلم دیدن. حالا برخی تصور میکنند با دادن یک ایده به هوش مصنوعی میتوانند به نتیجه برسند.
وی در ادامه با اشاره به فقر جهان داستانی برخی آثار جوانان اظهار کرد: مدتی با موجی از فیلمنامههایی مواجه بودیم که من نام «گدا گرافی» روی آن گذاشته بودم؛ آثاری که فقط تصویری تحقیرآمیز از فقر ارائه میدادند. در حالی که پرداختن به فقر اگر همراه با حفظ کرامت انسانی باشد، میتواند ارزشمند باشد؛ همانطور که در فیلم «بچههای آسمان» شاهد آن بودیم.
خانی افزود: صرف دانستن تکنیک فیلمنامهنویسی برای خلق یک اثر خوب کافی نیست. جهان ذهنی و زیسته فیلمنامهنویس باید عمیق و گسترده باشد و این عمق فقط از مسیر مطالعه روایتهای مختلف به دست میآید.
خانی با اشاره به اهمیت مطالعه آثار کلاسیک ادبی گفت: خواندن شاهکارهای ادبیات جهان و ایران اهمیت زیادی دارد. من خودم از دوران مدرسه رمان میخواندم و مطمئنم همان کتابها تأثیر مهمی بر جهان ذهنی و زیسته من گذاشتهاند. کسی که میخواهد وارد کار عملی هنری شود، هرچه بیشتر بخواند، باز هم کم است.
وی تأکید کرد: هوش مصنوعی محصول ذهن انسان است و نمیتواند از انسان جلوتر بزند. آن فقط دادهها را کنار هم قرار میدهد، اما انسان برای دستیابی به آن دادهها باید مطالعه کند و تجربه به دست آورد.
این منتقد سینما درباره شتابزدگی در تولید آثار نیز گفت: گاهی به فیلمنامهای ایراد اساسی وارد میشود، اما در فاصلهای کوتاه نسخه جدید آن بارگذاری میشود؛ در حالی که بازنویسی واقعی چنین متنی نیازمند زمان بیشتری است. این سرعت و کپسولی عملکردن، بخشی از شرایط زیستی امروز ماست و روی کیفیت آثار تأثیر منفی گذاشته است.
وی افزود: مطالعه امروز به کپشنهای کوتاه محدود شده و زندگی پرشتاب معاصر نه فقط در ایران بلکه در سراسر جهان، تمرکز و عمق را از آدمها گرفته است. این اتفاقات بههرحال تأثیر خود را بر کیفیت نوشتن و تولید آثار هنری گذاشتهاند.
برنامه «قاب کتاب» هر روز ساعت ۱۳ به تهیهکنندگی سجاد کلبادینژاد و سردبیری و اجرای احمد محمدتبریزی و عطیه موذن در طول زمان برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب از رادیو نمایش به روی آنتن میرود. تکرار این برنامه نیز ساعت ۲۲:۳۰ دقیقه همان روز خواهد بود.
نظر شما