كتاب «تاريخچه جيوه از ديرباز تاكنون» به قلم سيدمحمد اميريان به رشته تحرير درآمده است. اين اثر تاريخ جيوه از زمان پيدايش، ويژگيها و موارد استفاده آن در صنعت و بهداشت را دربردارد.\
وي افزود: در اين كتاب ميخوانيم كه جیوه فلزی سبک، نقرهای، سمی و جزئي از عناصر واسطه است كه در دماي معمولی اتاق حالت مایع دارد، مباحثي درباره ويژگيهاي اين فلز نيز در بخشي از كتاب گنجانده شده است.
وي با اشاره به تاريخچه كشف جيوه يادآور شد: جیوه را چینیان و هندیهای باستان شناخته بودند و در گورهای متعلق به ۱۵۰۰سال قبل از میلاد یافت شده است، اما تا سال ۵۰۰ قبل از میلاد، از جیوه به همراه مواد دیگر برای ساخت آمالگامها استفاده میشد.
اميريان كه نخستين تجربه تاليف كتاب را پشت سر ميگذارد، با بيان برخي مباحث تاريخي كتاب، گفت: در كتاب ميخوانيم كه یونانیان باستان از این فلز سمی در پمادها و رومیان از آن در لوازم آرایشی استفاده میکردند و کیمیاگران تصور میکردند تمامی مواد از این ماده ساخته شدهاند.
وي افزود: چگونگي پيدايش فلز جيوه ديگر بخش اين كتاب است كه در آن ميخوانيم؛ جیوه عنصری کمیاب در پوسته زمین است كه تقریبا 50 درصد جیوه مورد نیاز جهان از اسپانیا و ایتالیا و 50درصد ديگر آن از یوگسلاوی، روسیه و شمال آمریکا تامین میشود.
همچنين چرايي مايع بودن جيوه يكي از بخشهاي اين كتاب است. در اين بخش شکل ظاهری جيوه از منظر فاکتورهای مختلفي چون ساختمان الکترونی، الکترونهای لایه ظرفیت اتمهای آن، جاذبه بین اتمی و بین مولکولی در آن و ذرات تشکیل دهنده عنصر بررسي شده است.
وي تصريح كرد: بیشترین کاربرد جیوه در ساخت مواد شیمیایی صنعتی و کاربردهای برقی و الکترونیکی است، همچنين برخي از جیوهها در دماسنجها و حرارتهای بالا مورد استفاده قرار میگیرد.
در بخشهايي از اين كتاب ميخوانيم نام جیوه از واژه رومی «mercury» به معنی سیاره عطارد گرفته شده است. علامت اختصاری آن نیز از واژه لاتینی«Hydrargyrum» به معنی نقره مایع گرفته شده است.
نظرات