به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در اصفهان، آیین رونمایی کتاب مذاکره با مردگان نوشته مارگارت اتوود با ترجمه سمیه سمساریلر، در شهر کتاب اردیبهشت اصفهان برگزار شد. در این نشست علی خدایی، نویسنده و منتقد کتاب، زهرا نصر، نویسنده، نغمه دادور، نویسنده و سمیه سمساریلر، مترجم کتاب، درباره ابعاد مختلف این اثر، جایگاه آن در ادبیات جهان و تجربه مواجهه با مفاهیم مطرح‌شده در آن سخن گفتند.
مذاکره با مردگان از آثار مارگارت اتوود، نویسنده شناخته‌شده کانادایی، اثری درباره ماهیت نویسندگی، انگیزه‌های نوشتن و نسبت نویسنده با جهان ادبیات است. اتوود در این کتاب با بهره‌گیری از تجربه‌های شخصی، اسطوره‌ها، آثار ادبی و روایت‌های تاریخی، به پرسش‌هایی درباره هویت نویسنده، دوگانگی شخصیت او، رابطه با خواننده و میراث نویسندگان پیشین می‌پردازد. عنوان کتاب نیز به رابطه نویسنده با گذشتگان و سنت ادبی اشاره دارد؛ رابطه‌ای که در آن آثار نویسندگان درگذشته همچنان در شکل‌گیری اندیشه و آفرینش ادبی نسل‌های بعد نقش دارند.
هر نویسنده هنگام نوشتن با دیگریِ وجود خود مواجه می‌شود
علی خدایی، نویسنده و منتقد کتاب، در ابتدای این نشست با اشاره به ویژگی‌های ساختاری و محتوایی مذاکره با مردگان، این اثر را کتابی نیازمند دقت و تأمل دانست و گفت: هنگام مطالعه کتاب با ارجاعات متعددی به نویسندگان، آثار ادبی و منابع مختلف مواجه می‌شویم که برای درک کامل آنها باید به برخی از این ارجاعات مراجعه کرد.
او با اشاره به اینکه محتوای کتاب از مجموعه سخنرانی‌های مارگارت اتوود درباره نوشتن شکل گرفته است، افزود: آگاهی از این موضوع به خواننده کمک می‌کند تا با شناخت منابع مورد استفاده نویسنده و توجه به زمینه فکری و نسلی او، بهتر با دیدگاه‌های مطرح‌شده درباره نویسندگی ارتباط برقرار کند.
این نویسنده و منتقد کتاب، یکی از پرسش‌های محوری اثر را چرایی نوشتن دانست و با اشاره به مباحث مطرح‌شده در فصل‌های کتاب بیان کرد: اتوود در بخشی از کتاب این پرسش را مطرح می‌کند که چرا می‌نویسیم و چه انگیزه‌ای ما را به سمت نوشتن سوق می‌دهد. همچنین در فصل دوم به موضوع دوگانگی نویسنده می‌پردازد و این پرسش را پیش می‌کشد که فرد هنگام نوشتن همچنان خودِ واقعی خویش است یا به دیگری تبدیل می‌شود.
خدایی با تأکید بر اهمیت مفهوم دیگری در تجربه نویسندگی ادامه داد: هرکدام از ما هنگام نوشتن، متناسب با تجربه و جهان ذهنی خود با این مسئله مواجه می‌شویم. نویسنده در جریان نوشتن سفری را با کلمات آغاز می‌کند و ممکن است حاصل این سفر تکرار یک موضوع، بیان تجربه‌ای تازه یا خلق اثری ماندگار باشد؛ اثری که بخشی از وجود او پس از پایان زندگی‌اش باقی می‌ماند.
او با اشاره به اینکه چنین تجربه‌ای محدود به ادبیات نیست، خاطرنشان کرد: این مسئله در هنرهای دیگر نیز وجود دارد؛ همان‌گونه که نویسنده با کلمات اثری خلق می‌کند، نقاش نیز با رنگ‌ها و هنرمندان دیگر با ابزارهای هنری خود تجربه‌ای را به اثر تبدیل می‌کنند.
خدایی در ادامه با طرح موضوع تفاوت تصویر ذهنی مخاطب از نویسنده با شخصیت واقعی او، به فاصله میان تصور عمومی از پدیدآورندگان آثار ادبی و واقعیت زندگی آنان اشاره کرد و بحث درباره تجربه‌های شخصی نویسندگان در مواجهه با فرایند خلق اثر را از موضوعات قابل تأمل این کتاب دانست.
نویسنده برای فرار از فراموشی می‌نویسد؛ متن پس از مرگ او باقی می‌ماند
زهرا نصر، نویسنده، در ادامه این نشست با اشاره به دشواری سخن گفتن درباره نوشتن و تجربه نویسندگی، به ساختار و محتوای کتاب مذاکره با مردگان پرداخت و گفت: این اثر مجموعه‌ای از جستارها، خاطرات، روایت‌ها، مکالمات و تجربه‌های مارگارت اتوود است که در کنار ارجاع به رمان‌ها، اسطوره‌ها و آثار ادبی، تصویری از جهان نویسنده ارائه می‌کند.
او با اشاره به اینکه اتوود در این کتاب به پرسش‌هایی درباره نویسنده، نوشتن و خواننده می‌پردازد، عنوان کرد: همه ما به نوعی با مردگان گفت‌وگو کرده‌ایم؛ چه با انسان‌هایی که در زندگی شخصی خود می‌شناختیم و چه با نویسندگان و شخصیت‌های ادبی متعلق به قرن‌های گذشته. حتی ممکن است هنگام خواندن یک اثر ادبی با شخصیت‌های آن وارد گفت‌وگو شویم، درباره رفتارشان پرسش کنیم یا به تصمیم‌های نویسنده در خلق آنها ایراد بگیریم.
نصر، یکی از پرسش‌های اساسی کتاب را انگیزه نوشتن و مخاطب نویسنده دانست و با اشاره به موضوع ترس از فراموشی گفت: ممکن است یکی از انگیزه‌های نوشتن این باشد که انسان نمی‌خواهد فراموش شود و از اینکه روزی از یادها برود، هراس دارد. نویسنده می‌خواهد چیزی از خود باقی بگذارد و در برابر گذر زمان و فراموشی، اثری ماندگار خلق کند.
او با اشاره به تصویری که اتوود از فرایند نوشتن ارائه می‌دهد، افزود: نویسنده در این مسیر با نوعی تاریکی و ناشناختگی مواجه است و تلاش می‌کند از میان آن عبور کند تا به روشنایی برسد. اتوود برای توضیح این تجربه از تصاویر و ارجاعات ادبی و اسطوره‌ای استفاده می‌کند؛ از جمله تصویری که دانته از گم‌شدن در جنگلی تاریک ارائه می‌دهد.
این نویسنده با اشاره به بحث دوگانگی شخصیت نویسنده در کتاب، به بهره‌گیری اتوود از داستان دکتر جکیل و آقای هاید و همچنین روایت‌هایی از اسطوره‌های کهن پرداخت و گفت: در این نگاه، میان فردی که زندگی روزمره خود را پیش می‌برد و شخصیتی که در خلوت به نوشتن مشغول است، تفاوت وجود دارد. نویسنده برای خلق اثر باید بخشی از وجود خود را به این تجربه اختصاص دهد و گاه این دو وجه در تعارض با یکدیگر قرار می‌گیرند.
نصر در توضیح این دوگانگی، به داستان تصویر دوریان گری اثر اسکار وایلد نیز اشاره کرد و آن را نمونه‌ای قابل تأمل برای توضیح نسبت میان انسان و اثر هنری دانست. به گفته او، در این داستان، شخصیت دوریان گری با گذر زمان دچار تباهی و فرسودگی می‌شود، در حالی که تصویر او جوان باقی می‌ماند؛ اما در نهایت با از بین بردن تصویر، خودِ دوریان نیز به وضعیت واقعی و فرسوده‌اش بازمی‌گردد. این روایت از نظر او به ماندگاری اثر هنری در برابر زوال انسان ارتباط پیدا می‌کند.
او در ادامه با اشاره به دیدگاه تی. اس. الیوت درباره استقلال اثر پس از انتشار، توضیح داد: هنگامی که نویسنده اثر خود را منتشر می‌کند، دیگر همه‌چیز در اختیار او نیست و متن به دست خواننده سپرده می‌شود. نویسنده و خواننده هر دو در گذر زمان تغییر می‌کنند و از میان می‌روند، اما اثر ادبی می‌تواند به حیات خود ادامه دهد.
نصر همچنین به تجربه شخصی خود از مطالعه کتاب اشاره کرد و گفت: ارجاعات فراوان اتوود به اسطوره‌ها، کتاب مقدس، رمان‌ها و روایت‌های مختلف باعث می‌شود خواننده برای شناخت بیشتر موضوعات به سراغ منابع دیگر برود. همین ویژگی برای او جذاب بوده و زمینه‌ای برای پیگیری و مطالعه بیشتر فراهم کرده است.
این نویسنده با اشاره به بحث دیگری از کتاب درباره تفاوت قصه‌گو و داستان‌نویس، توضیح داد: اتوود میان این دو موقعیت تمایز قائل می‌شود. داستان‌نویس در تنهایی خود با زبان، انسجام متن و ساختار اثر سروکار دارد و در روایت داستان می‌تواند از گذشته، حال و حتی آینده بهره بگیرد؛ در حالی که قصه‌گویی از نظر او ویژگی‌ها و محدودیت‌های متفاوتی دارد.
نصر در بخش دیگری از سخنانش با تأکید بر اینکه مذاکره با مردگان صرفاً کتابی آموزشی برای نویسندگان نیست، گفت: روایت‌ها و قصه‌های اسطوره‌ای، تاریخی و ادبی که در این اثر حضور دارند، به درک بهتر جایگاه نویسنده و ارزش ادبیات کمک می‌کنند. این کتاب هم برای نویسنده و هم برای خواننده اهمیت دارد؛ زیرا نشان می‌دهد ادبیات چگونه از تجربه نسل‌های پیشین تأثیر می‌پذیرد.
او در توضیح عنوان کتاب نیز بیان کرد: مردگان در این اثر به نویسندگان و گذشتگانی اشاره دارند که آثار و اندیشه‌هایشان همچنان در اختیار نسل‌های بعد قرار گرفته است. آنچه زندگان می‌توانند از مردگان دریافت کنند، دانش و آگاهی است؛ زیرا گذشتگان از تجربه و تاریخ پیش از ما برخوردارند و بخش مهمی از آنچه امروز می‌نویسیم، ریشه در میراث آنان دارد.
مذاکره با مردگان در نقطه تلاقی تجربه شخصی نویسنده و نظریه ادبی قرار می‌گیرد
نغمه دادور، نویسنده، در ادامه نشست با بررسی جایگاه مذاکره با مردگان در میان کتاب‌های حوزه نویسندگی و ادبیات، این اثر را از نظر ساختار و رویکرد فکری در نقطه تلاقی دو گونه از آثار این حوزه دانست و گفت: برای شناخت جایگاه این کتاب باید ابتدا نگاهی به پیشینه آثاری داشته باشیم که درباره نوشتن و ادبیات تألیف شده‌اند.
او با اشاره به سابقه تاریخی این گونه آثار، به فن شعر ارسطو اشاره کرد و توضیح داد: در این اثر درباره ویژگی‌های شعر، چگونگی شکل‌گیری آن و کیفیت‌هایی که یک اثر ادبی برای تأثیرگذاری باید داشته باشد، بحث شده است. پس از آن نیز آثاری مانند فن شعر هوراس در همین سنت فکری قرار می‌گیرند.
دادور با اشاره به نمونه‌هایی از ادبیات فارسی افزود: در سنت ادبی ایران نیز آثاری مانند چهار مقاله نظامی عروضی و قابوس‌نامه به موضوع نویسندگی، دبیری و شاعری پرداخته‌اند و می‌توان آنها را در امتداد این سابقه فکری بررسی کرد.
این نویسنده در ادامه، کتاب‌های مرتبط با نوشتن را به سه گروه کلی تقسیم کرد و گفت: گروه نخست، کتاب‌هایی هستند که به نظریه رمان می‌پردازند و موضوعاتی مانند تخیل، پیرنگ، شخصیت‌پردازی، زاویه دید و عناصر داستان را بررسی می‌کنند. در این گروه، نویسنده معمولاً از بیرون به ساختار اثر ادبی نگاه می‌کند و چارچوب‌های نظری آن را توضیح می‌دهد.
او با اشاره به آثاری مانند جنبه‌های رمان از ای. ام. فورستر و کتاب پرده از میلان کوندرا، همچنین نمونه‌هایی در ادبیات فارسی از جمله درآمدی بر داستان‌نویسی و روایت‌شناسی و هنر رمان، این آثار را در دسته کتاب‌های نظری و تحلیلی درباره ساختار ادبیات داستانی قرار داد.
دادور دسته دوم را کتاب‌هایی دانست که در قالب جستار و مقاله، دیدگاه‌های کلی یک نویسنده شناخته‌شده درباره ادبیات را ارائه می‌کنند. به گفته او، در این آثار تجربه شخصی نویسنده در کنار نگاه نظری قرار می‌گیرد و آثاری مانند چرا ادبیات از ماریو بارگاس یوسا و جستارهای اورهان پاموک درباره نویسندگی را می‌توان در این گروه بررسی کرد. او همچنین به کتاب ارواح شهرزاد از معدنی‌پور به‌عنوان نمونه‌ای در ادبیات فارسی اشاره کرد.
او گروه سوم را آثاری معرفی کرد که نویسندگان در آنها از تجربه زیسته و عملی خود در فرایند نوشتن سخن می‌گویند و گفت: این کتاب‌ها تا اندازه‌ای به زندگی‌نامه خودنوشت شباهت دارند؛ زیرا نویسنده از تجربه نوشتن یک اثر، چگونگی شکل‌گیری آن و مسیری که برای خلق یک داستان یا رمان طی کرده است، صحبت می‌کند. کتاب‌هایی مانند نون نوشتن و آثاری از ری بردبری درباره هنر نویسندگی و همچنین قصه‌ها از کجا می‌آیند نوشته زنده‌یاد اصغر عبداللهی از نمونه‌های این گروه هستند.
این نویسنده با قرار دادن مذاکره با مردگان در نقطه تلاقی گروه دوم و سوم، درباره ویژگی متمایز آن توضیح داد: این کتاب نه یک اثر آموزشی به معنای متعارف است که به‌صورت فصل‌بندی‌شده عناصر داستان را آموزش دهد، نه کتابی نظام‌مند درباره نظریه رمان است و نه می‌توان آن را صرفاً زندگی‌نامه خودنوشت اتوود دانست. اهمیت آن در این است که به خواننده می‌گوید نویسنده بودن چه معنایی دارد و نویسنده در جهان چه جایگاهی پیدا می‌کند.
دادور ادامه داد: اتوود در این اثر به نسبت نویسنده با قدرت، ثروت، خواننده و مردگان می‌پردازد. منظور از مردگان، سنت ادبی و نویسندگان پیش از او هستند؛ کسانی که آثارشان همچنان در جهان ادبیات حضور دارد. ارجاع به اسطوره‌ها، کتاب‌ها، فیلم‌ها و روایت‌های مختلف نیز در همین چارچوب قرار می‌گیرد.
او با اشاره به شیوه روایت اتوود در کتاب بیان کرد: نویسنده از یک خاطره شخصی به تجربه دیگران می‌رسد، از آنجا به یک شعر یا روایت ادبی ارجاع می‌دهد و مجموعه این تجربه‌ها را به یکدیگر پیوند می‌زند تا در نهایت تصویری از موقعیت نویسنده در جهان ارائه کند. از این منظر، کتاب علاوه بر تجربه‌های شخصی، دیدگاه‌هایی کلی درباره موقعیت نویسنده و نسبت او با جهان در اختیار مخاطب قرار می‌دهد.
دادور در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به تجربه شخصی خود در نوشتن رمان خسرو خبر نداشت، از مسیری طولانی برای شکل‌گیری و انتشار این اثر سخن گفت و توضیح داد: نوشتن این رمان و رسیدن به رضایت از متن، چندین سال زمان برده است. پس از آن نیز مراحل انتشار و بررسی‌های مربوط به چاپ، زمان دیگری را به خود اختصاص داده‌اند.
او با اشاره به سابقه فعالیت خود در حوزه تدریس زبان و ادبیات فارسی و تجربه حضور در دانشگاه اصفهان و دانشگاه صنعتی اصفهان گفت: در دوران کرونا به این نتیجه رسید که ادامه فعالیت در قالب شغل کارمندی با روحیه و مسیر حرفه‌ای او سازگار نیست. به گفته دادور، نوشتن تنها فعالیتی بوده که از دوران نوجوانی به‌صورت مستمر دنبال کرده و تصمیم گرفته است تمام توان خود را بر این حرفه متمرکز کند.
این نویسنده درباره تجربه نوشتن رمان خود نیز اظهار کرد: هنگام نگارش اثر، بیش از آنکه به نظریه‌های مطرح‌شده درباره داستان‌نویسی فکر کند، تلاش کرده است از درون خود بنویسد و به تجربه شخصی‌اش وفادار بماند. او با اشاره به اینکه نوشتن برایش نوعی عشق‌ورزی و راهی برای معنا بخشیدن به زندگی است، از کار روی رمان دیگری خبر داد که طرح و شخصیت‌های آن شکل گرفته و در حال گسترش ابعاد فکری و معنایی آن است.
دادور با تأکید بر اهمیت چندلایگی در ادبیات فارسی گفت: مخاطب ایرانی معمولاً به متونی علاقه دارد که فراتر از روایت ظاهری، امکان کشف معناهای پنهان را فراهم کنند. او با اشاره به تجربه مواجهه خوانندگان با آثار حافظ، افزود: یکی از جذابیت‌های ادبیات چندلایه این است که خواننده می‌تواند در مواجهه با متن، به معناهایی دست پیدا کند که لزوماً به برداشت اولیه نویسنده محدود نمی‌شوند.
این نویسنده در ادامه به تأثیر خواننده در شکل‌گیری معنا اشاره کرد و گفت: پس از انتشار رمان خسرو خبر نداشت، با نقدهایی مواجه شده که در آنها خوانندگان برداشت‌هایی از بخش‌های مختلف اثر ارائه کرده‌اند که فراتر از قصد اولیه او بوده است. از نظر او، این تجربه نشان می‌دهد که متن پس از انتشار می‌تواند در مواجهه با مخاطب، معانی تازه‌ای پیدا کند.
دادور در بخش دیگری از سخنانش به ترجمه مذاکره با مردگان پرداخت و با اشاره به آشنایی و همکاری‌های پیشین خود با سمیه سمساریلر، گفت: پیش از انتشار کتاب، نسخه ترجمه‌شده آن را مطالعه کرده و پیشنهادهایی برای بهبود متن ارائه داده است.
او با اشاره به سخت‌گیری خود در بررسی آثار ادبی، مقدمه کتاب را از بخش‌هایی دانست که ظرفیت بیشتری برای گسترش داشته است.
این نویسنده با تأکید بر اهمیت مقدمه در کتابی با این موضوع، اظهار کرد: انتظار داشته است مترجم در مقدمه، علاوه بر معرفی مختصر اثر، درباره معنای عنوان مذاکره با مردگان و نسبت آن با محتوای کتاب توضیح بیشتری ارائه کند؛ زیرا این استعاره کلید فهم بخش مهمی از اندیشه اتوود است.
دادور همچنین به ساختار تداعی‌محور و ارجاعات متعدد کتاب اشاره کرد و افزود: در چنین اثری که از موضوعی به موضوع دیگر حرکت می‌کند، ارائه توضیحی درباره پرسش محوری هر فصل و ارتباط آن با فصل بعد می‌تواند به مخاطب برای دنبال کردن مسیر فکری نویسنده کمک کند.
او پیشنهاد کرد: برای ارجاعات اسطوره‌ای، تاریخی و ادبی کتاب، یادداشت‌ها و توضیحات تکمیلی بیشتری در نظر گرفته شود تا مخاطبانی که با برخی منابع و روایت‌های مورد اشاره اتوود آشنایی ندارند، امکان درک دقیق‌تری از متن پیدا کنند.
این نویسنده با اشاره به ظرفیت ترجمه آثار مرتبط با نویسندگی از سوی سمساریلر، پیشنهاد کرد او در ادامه فعالیت حرفه‌ای خود، ترجمه آثار نویسندگان زن درباره تجربه نوشتن را نیز دنبال کند. به گفته دادور، چنین مسیری می‌تواند هم زمینه مطالعاتی گسترده‌تری برای علاقه‌مندان به ادبیات فراهم کند و هم مترجم را به یکی از چهره‌های مرجع در حوزه کتاب‌های مرتبط با نویسندگی تبدیل کند.
ترجمه مذاکره با مردگان یک سال و نیم کار مداوم و مواجهه دوباره با معنای مرگ بود
سمیه سمساریلر، مترجم کتاب مذاکره با مردگان، در بخش پایانی نشست با تشریح مسیر حرفه‌ای خود در ترجمه و چگونگی انتخاب این اثر گفت: رشته تحصیلی او مترجمی زبان انگلیسی بوده و از سال‌های جوانی فعالیت ترجمه را آغاز کرده است.
او ترجمه را گونه‌ای از نوشتن می‌داند که در آن مترجم با واسطه اثر نویسنده دیگری، تجربه آفرینش متن را از سر می‌گذراند؛ با این تفاوت که مسئولیت انتقال درست پیام و شکل اثر اصلی نیز بر عهده اوست.
سمساریلر با اشاره به نخستین تجربه‌های ترجمه خود در حوزه متون غیرداستانی و ورزشی بیان کرد: نخستین ترجمه‌اش را در میانه دهه بیست زندگی انجام داده و پس از آن به این نتیجه رسیده است که انتخاب متن اصلی و تسلط نویسنده بر زبان مبدأ از عوامل مهم در کیفیت ترجمه هستند. او تأکید کرد که تجربه‌های اولیه باعث شده‌اند در انتخاب آثار بعدی دقت بیشتری داشته باشد.
این مترجم درباره چگونگی انتخاب مذاکره با مردگان توضیح داد: پس از انتشار کتاب زندگی‌نامه‌ای با همکاری نشر اگر، برای انتخاب اثر بعدی با دشواری روبه‌رو بوده است. در گفت‌وگویی با نغمه دادور، موضوع ترجمه اثری از مارگارت اتوود مطرح می‌شود و پس از بررسی آثار این نویسنده، مذاکره با مردگان به‌عنوان کتابی که هنوز ترجمه مورد نظر آنها را نداشته، انتخاب می‌شود.
او با اشاره به دشواری‌های متن اصلی گفت: پس از آغاز ترجمه متوجه شده است که با اثری پیچیده و دشوار روبه‌روست؛ کتابی که ارجاعات متعدد و تنوع موضوعی آن، فرایند ترجمه را به کاری زمان‌بر تبدیل می‌کند.
سمساریلر درباره مدت زمان ترجمه اثر نیز اظهار کرد: ترجمه کتاب حدود یک سال و نیم به طول انجامیده و در این مدت هر روز با برنامه‌ای مشخص، حدود چهار ساعت روی متن کار کرده است. در روزهای ابتدایی، همین زمان به ترجمه یک یا دو پاراگراف اختصاص می‌یافت؛ اما به‌تدریج با پیشرفت کار، حجم بیشتری از متن در همان مدت ترجمه می‌شد.
مترجم مذاکره با مردگان در ادامه با خواندن بخشی از کتاب درباره نگاه نویسندگان به یکدیگر، به یکی از تناقض‌های مطرح‌شده از سوی اتوود اشاره کرد و گفت: نویسندگان در آثار خود گاهی تصویری تحقیرآمیز و پیچیده از هم‌صنفانشان ارائه می‌کنند، در حالی که در عین حال هیچ گروهی به اندازه خود نویسندگان به نویسندگی و نویسندگان عشق نمی‌ورزد. به گفته او، اتوود در این بخش به هم‌زمانی خودبزرگ‌بینی و بدگمانی در نگاه نویسندگان به یکدیگر می‌پردازد.
سمساریلر همچنین بخشی از کتاب را درباره تفاوت استعداد هنری و حرفه‌ای شدن در یک رشته هنری خواند و با اشاره به مثال‌های اتوود درباره موسیقی، رقص و هنرهای تجسمی توضیح داد: داشتن علاقه یا استعداد اولیه به‌تنهایی برای تبدیل شدن به هنرمند کافی نیست و هر فعالیت هنری به تمرین، مداومت و تحمل دشواری‌های مسیر نیاز دارد.
او با اشاره به تشبیه نویسنده به قبرکن در کتاب، گفت: اتوود برای توضیح مسئولیت و دشواری نویسندگی از این تصویر استفاده می‌کند که هرکس می‌تواند در قبرستان چاله‌ای حفر کند، اما هر کسی قبرکن نیست. نویسنده نیز صرفاً فردی نیست که تجربه‌ای برای گفتن داشته باشد؛ بلکه باید توان تحمل مسئولیت، مداومت و مواجهه با بار سنگین تجربه‌های انسانی را داشته باشد.
این مترجم با تأکید بر اینکه کتاب را نباید صرفاً اثری برای نویسندگان و فعالان ادبی دانست، افزود: مخاطبان هنر، حتی اگر خود در آن حوزه فعالیت نداشته باشند، با شناخت تجربه‌های هنرمندان و چگونگی مواجهه آنها با اثر، درک عمیق‌تری از آن هنر پیدا می‌کنند. از این رو، مذاکره با مردگان می‌تواند برای خوانندگان علاقه‌مند به ادبیات نیز اثری خواندنی باشد و آنها را با زاویه نگاه نویسندگان به متن، کلمه و جهان آشنا کند.
سمساریلر در بخش دیگری از سخنانش به دشواری انتشار کتاب اشاره کرد و گفت: ترجمه این اثر حدود پنج سال پیش به پایان رسیده بود، اما فرایند انتشار آن به دلیل مشکلات و موانع مختلف، از جمله مراحل بررسی و اصلاحات، طولانی شد. این تأخیر به اندازه‌ای ادامه پیدا کرد که پس از مدتی بازگشت دوباره به متن برای او دشوار شده بود.
او با اشاره به تأثیر عمیق کتاب بر مسیر مطالعاتی و حرفه‌ای خود اظهار کرد: در پنج سالی که از پایان ترجمه گذشته، بسیاری از مطالعات و انتخاب‌هایش، از جمله مطالعه و ترجمه آثار مرتبط با اسطوره و روایت، تحت تأثیر این کتاب قرار گرفته است؛ حتی در دوره‌ای که دیگر به‌صورت مستقیم به متن آن مراجعه نمی‌کرده است.
مترجم کتاب همچنین درباره دشواری‌های انتقال برخی واژگان و اصطلاحات متن اصلی به فارسی توضیح داد: در جریان ترجمه و ویرایش، برای یافتن معادل‌های مناسب برخی واژگان تلاش زیادی صورت گرفته و در نهایت با بهره‌گیری از ظرفیت واژگانی زبان فارسی، معادل‌هایی انتخاب شده است که به انتقال بهتر مفهوم کمک کنند.
سمساریلر در پاسخ به بحث مطرح‌شده درباره معنای مرگ در کتاب، به تأثیر شخصی این اثر بر نگرش خود اشاره کرد و گفت: پس از ترجمه مذاکره با مردگان، مواجهه‌اش با مسئله مرگ جدی‌تر شده است. او پیش از این تصور می‌کرد با مرگ کنار آمده، اما مطالعه و ترجمه این کتاب باعث شده است بیش از گذشته به هم‌پایی مرگ و زندگی بیندیشد.
او با اشاره به مفهوم مرگ اگزیستانسیال و زندگی اصیل افزود: این کتاب فراتر از موضوع نویسندگی، می‌تواند انسان را به تأمل درباره شیوه زندگی کردن و معنای مرگ و زندگی وادارد. از نگاه او، یکی از دریافت‌های مهمی که می‌توان از این اثر داشت، پیوند میان خوب زندگی کردن و خوب مردن است
نظر شما