به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، نشست هجدهمین دوره مسابقات قرآنی مدهامتان با حضور مسئولان این رویداد برگزار شد و تازه‌ترین جزئیات مربوط به روند برگزاری، تعداد شرکت‌کنندگان، شیوه داوری و برنامه‌های جانبی مسابقات تشریح شد.
حمید نیلی، رئیس هجدهمین دوره مسابقات قرآنی مدهامتان، در این نشست با اشاره به تجربه دوره گذشته گفت: یکی از ویژگی‌های مهم این مسابقات، برخورداری از مخاطب مشخص و کانونی است و از دوره قبل تلاش شد با تأکید بر رویکرد «مسجد، پایگاه قرآن»، ساختار مسابقات به صورت گروهی طراحی شود.
وی بیان کرد: از دوره گذشته مسابقات به شکل گروهی و با گروه‌های شش‌نفره برگزار شد. طبیعی بود که نخستین تجربه اجرای این مدل با برخی آسیب‌ها و مشکلات همراه باشد، به همین دلیل پس از پایان دوره گذشته، جلسه آسیب‌شناسی با حضور داوران و مسئولان استانی برگزار شد و نقاط قوت و ضعف مسابقات مورد بررسی قرار گرفت.
رئیس هجدهمین دوره مسابقات قرآنی مدهامتان با اشاره به آمار مشارکت در این دوره گفت: امسال بیش از ۱۶ هزار نفر در مسابقات حضور داشتند که در قالب بیش از یک‌هزار و ۸۰۰ گروه در مراحل استانی و نیمه‌نهایی رقابت کردند. در مرحله نهایی، ۴۰ گروه متشکل از ۲۸۰ نفر به رقابت خواهند پرداخت و این مرحله در شهر همدان برگزار می‌شود.
اضافه شدن بخش‌های هنری به مسابقات
وی یکی از ویژگی‌های این دوره را توجه بیشتر به فعالیت‌های هنری در کنار مسابقات قرآنی عنوان کرد و گفت: در کنار رقابت‌های اصلی، رویدادهای هنری نیز تعریف شده‌اند تا اعضای گروه‌ها بتوانند در قالب‌های مختلف هنری به مفاهیم قرآنی بپردازند. تواشیح، قصه‌گویی قرآنی، کتابت و نقاشی آیات از جمله قالب‌هایی هستند که در این بخش مورد توجه قرار گرفته‌اند.
وی افزود: این تجربه نشان داد که می‌توان از نگاه کودک و نوجوان نیز برای روایت مفاهیم قرآنی و موضوعات مرتبط با مسائل جهان اسلام استفاده کرد. او همچنین از برنامه‌ریزی برای تجلیل از دو شخصیت قرآنی خبر داد. در این دوره از یک چهره قرآنی استان همدان و یک شخصیت در سطح ملی تقدیر خواهد شد؛ افرادی که با محوریت برگزاری کلاس‌های قرآنی، فعالیت‌های مسجدی و جریان‌سازی در حوزه قرآن انتخاب شده‌اند.
توجه ویژه به رسانه در دوره هجدهم
نیلی در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه رسانه در این دوره اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که در هجدهمین دوره به‌صورت جدی‌تر مورد توجه قرار گرفته، نقش رسانه و اصحاب رسانه در گسترش فعالیت‌های قرآنی و مسجدی است. با توجه به مأموریت‌هایی که در حوزه رسانه مسجد تعریف شده، از مجموعه‌های رسانه‌ای که در پوشش و معرفی این رویداد همکاری داشته‌اند نیز تقدیر خواهد شد.
رئیس هجدهمین دوره مسابقات قرآنی مدهامتان در پایان تأکید کرد که هدف اصلی این رویداد صرفاً برگزاری یک مسابقه نیست، بلکه ایجاد جریان مستمر قرآنی در مساجد، افزایش مشارکت نوجوانان و جوانان و گسترش فعالیت‌های گروهی و هنری با محوریت قرآن است.
استفاده از ظرفیت‌های قرآنی مهم‌ترین ویژگی مسابقات
مهدی قره‌شیخلو، رئیس ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن کشور نخستین ویژگی مهم هجدهمین دوره را همکاری میان ستاد برگزاری مسابقات و دبیرخانه ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن عنوان کرد و گفت: این تعامل باعث شده ظرفیت‌های هر دو مجموعه در کنار یکدیگر قرار گیرد و در نتیجه، کیفیت فنی مسابقات ارتقا پیدا کند. این تجربه می‌تواند الگویی برای دیگر دستگاه‌هایی باشد که در حوزه مسابقات قرآن فعالیت می‌کنند.
وی دومین ویژگی این دوره را التزام برگزارکنندگان به استانداردهای فنی دانست و تأکید کرد مسابقات قرآنی نیز مانند هر رویداد رقابتی دیگری نیازمند چارچوب، ضابطه و استاندارد مشخص است. گاهی در برخی رویدادها سلیقه مدیران بیش از ضوابط فنی نقش دارد، اما در این مسابقات تلاش شده مقررات و استانداردهایی که مورد تأیید دبیرخانه ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن است، به‌درستی اجرا شود.
رئیس ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن در ادامه، «مسجدمحوری» را یکی دیگر از نقاط مهم مسابقات مدهامتان دانست. وی با اشاره به تجربه نسل خود از فعالیت‌های قرآنی گفت بخش قابل توجهی از فعالان قرآن در گذشته از مساجد وارد این حوزه شده‌اند و بسیاری از نوجوانان و جوانان نخستین تجربه‌های قرآنی خود را در همین فضاها به دست آورده‌اند.
مسابقات قرآن باید از سلیقه‌ای بودن فاصله بگیرد
قره‌شیخلو گفت: در دهه ۶۰ بسیاری از مسابقات قرآن به‌صورت خودجوش در مساجد برگزار می‌شد و نوجوانان و جوانان از طریق همین رقابت‌ها با فعالیت‌های قرآنی آشنا می‌شدند. به‌مرور این فضا کاهش یافت و مسابقات بیشتر به سمت رویدادهای سازمانی و دستگاهی رفت. احیای مسابقات مسجدمحور می‌تواند به حضور دوباره نوجوانان و جوانان در فعالیت‌های قرآنی و فرهنگی مساجد کمک کند.
رئیس ستاد عالی هماهنگی مسابقات قرآن گفت: ظرفیت‌های قرآنی بسیار خوبی در استان‌ها وجود دارد که گاهی کمتر دیده می‌شوند و فرصت کمتری برای حضور در رویدادهای ملی پیدا می‌کنند. وقتی یک فعالیت قرآنی در سطح کشور انجام می‌شود، باید همه این ظرفیت‌ها به میدان بیایند و تمرکز صرفاً بر مرکز کشور نباشد..
تبدیل مسجد به محور فعالیت‌های قرآنی، فرهنگی و اجتماعی محله
حجت‌الاسلام والمسلمین ملانوری، رئیس ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد کشور و مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با تأکید بر اینکه محور اصلی فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی باید مسجد باشد، گفت حرفه‌ای‌سازی فعالیت‌های قرآنی، رسانه‌ای، هنری و آموزشی در مساجد می‌تواند نقش تاریخی این نهاد را در متن زندگی اجتماعی احیا کند.
او نخستین محور مورد تأکید خود را «مسجدمحوری» عنوان کرد و گفت: اصالت کار با مسجد است و کانون فرهنگی هنری باید به‌عنوان مکمل مسجد و دستیار فرهنگی امام جماعت عمل کند. هدف این نیست که در کنار مسجد مرکزی مستقل ساخته شود و فعالیت‌های فرهنگی از مسجد جدا شود، بلکه باید کارکردهای تاریخی مسجد در حوزه‌های مختلف دوباره تقویت شود.
ملانوری با اشاره به نقش مساجد در پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس گفت: در مقاطعی از این ظرفیت غفلت شد، اما تحولات سال‌های اخیر بار دیگر اهمیت نقش محوری مسجد را به ما یادآوری کرده است. بیش از ۲۸ هزار کانون فرهنگی هنری مسجد در کشور فعال هستند. این کانون‌ها مأموریت‌هایی در حوزه فرهنگ، کتاب و کتابخوانی، فعالیت‌های قرآنی، هنر و رسانه دارند.
وی افزود: در حوزه هنر، سرود و نمایش از محورهای اصلی فعالیت است و در حوزه رسانه نیز مأموریت‌های تازه‌ای برای تربیت خبرنگاران مسجدی، ایجاد شبکه‌های رسانه‌ای و تولید محتوای مناسب تعریف شده است. این مأموریت‌ها فقط به مساجدی که کانون فرهنگی دارند محدود نمی‌شود و نگاه کلان این است که ظرفیت رسانه‌ای همه مساجد کشور تقویت شود. او همچنین از تشکیل شوراهای تخصصی در حوزه‌های مختلف فرهنگی و هنری خبر داد و گفت برای حوزه‌هایی مانند تئاتر، رسانه و فعالیت‌های قرآنی، شوراهای فنی و علمی با حضور استادان و کارشناسان شکل گرفته است.
برای مثال در حوزه موسیقی، برخی قالب‌های متناسب با فضای مسجد مانند مناجات‌خوانی، سحرخوانی و چاوشی‌خوانی ظرفیت احیا و توسعه دارند و می‌توان آن‌ها را به‌صورت حرفه‌ای دنبال کرد. مسجد باید در حوزه قرآن، ورزش، فعالیت اجتماعی، مشاوره، آموزش و دانش‌افزایی نقش داشته باشد و به قلب تپنده محله تبدیل شود.
رسانه یکی از ضرورت‌های امروز مسجد است
او با اشاره به وجود حدود ۱۲ هزار کتابخانه در مساجد کشور گفت این ظرفیت نیازمند تقویت منابع، فناوری و امکانات تازه است تا بتواند پاسخگوی نیازهای امروز خانواده‌ها و دانش‌آموزان باشد.
ملا نوری همچنین بر اهمیت رسانه تأکید کرد و گفت در شرایطی که اطلاعات نادرست می‌تواند به‌سرعت منتشر شود و روایت‌های ناصحیح جای واقعیت را بگیرند، مسجد باید در حوزه رسانه نیز فعال باشد. تربیت نیروهای رسانه‌ای و تولید محتوای دقیق می‌تواند بخشی از نقش جدید مسجد در جامعه امروز باشد.
ملا نوری در پایان تأکید کرد فعالیت فرهنگی و هنری نباید به موضوعی محدود و فانتزی برای گروهی خاص تبدیل شود، بلکه باید در متن زندگی مردم حضور داشته باشد؛ به‌گونه‌ای که دانش‌آموز، دانشجو، کشاورز، کاسب و معلم در کنار زندگی روزمره خود، با قرآن، فرهنگ و هنر نیز ارتباطی مستمر داشته باشند.
برگزارکنندگان هجدهمین دوره مسابقات مدهامتان معتقدند اگر شبکه قاریان، محافل قرآنی، مسابقات گروهی و نظام ارزیابی حرفه‌ای به‌صورت پیوسته در کنار یکدیگر قرار گیرند، مسجد می‌تواند بار دیگر به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های شناسایی، آموزش و پرورش استعدادهای قرآنی در کشور تبدیل شود.
نظر شما