بیژن گلستانیان، فعال صنعت چاپ در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، با اشاره به چالش‌های اخیر برخی چاپخانه‌ها در جریان بازرسی‌های سازمان تأمین اجتماعی، اظهار کرد: در روزهای اخیر چندین چاپخانه با من تماس گرفته‌اند و گفته‌اند در جریان بازرسی‌های سازمان تأمین اجتماعی، بازرسان علاوه بر بررسی حضور کارکنان، درباره عنوان شغلی و میزان دستمزد ثبت‌شده برای برخی از نیروی انسانی نیز ایرادهایی مطرح کرده‌اند؛ حتی در مواردی که حقوق پرداختی به کارکنان بیشتر از حداقل دستمزد قانونی بوده است.
وی با بیان اینکه صنعت چاپ در زمینه تعریف و ثبت عناوین شغلی با نوعی آشفتگی و نبود وحدت رویه مواجه است، افزود: اگر به عناوین شغلی ثبت‌شده در چاپخانه‌های مختلف نگاه کنیم، با تعدد عنوان‌هایی روبه‌رو می‌شویم که گاهی به مشاغلی با شرح وظایف مشابه اشاره دارند. برای مثال، در یک چاپخانه عنوان «اپراتور ماشین چاپ» ثبت شده، در چاپخانه‌ای دیگر از عنوان «ماشینچی افست» استفاده می‌شود و در مجموعه‌های دیگر عناوینی مانند «ماشینچی افست دو رنگ»، «ماشینچی چهاررنگ» و «ماشینچی درجه یک» به کار می‌رود؛ درحالی که ممکن است وظایف عملی بسیاری از این افراد، تفاوت اساسی با یکدیگر نداشته باشد.
گلستانیان، با تأکید بر اینکه تعدد و ناهماهنگی عناوین شغلی صرفاً یک مسئله اداری نیست، ادامه داد: عنوان شغلی ثبت شده می‌تواند در تعیین و بررسی حق بیمه، سوابق بیمه‌ای، تشخیص مشاغل سخت و زیان‌آور، رسیدگی به اختلافات کارگری و کارفرمایی، بازنشستگی و حتی مطالبه مابه‌التفاوت حق بیمه تأثیرگذار باشد. بنابراین لازم است این موضوع با نگاهی کارشناسی و با مشارکت تشکل‌های صنفی و نهادهای مسئول بررسی شود.
وی پیشنهاد کرد: اتحادیه چاپخانه‌داران با همکاری کارشناسان سازمان تأمین اجتماعی و متخصصان حوزه روابط کار، نظامی استاندارد برای عناوین و کدهای شغلی صنعت چاپ تدوین کند تا چاپخانه‌ها بتوانند در ثبت اطلاعات کارکنان خود از عناوینی یکسان، شفاف و قابل دفاع استفاده کنند.
این فعال حوزه چاپ، با تأکید بر ضرورت انطباق عنوان شغلی با وظایف واقعی کارکنان تصریح کرد: هدف از تدوین این نظام، نباید انتخاب عنوانی صرفاً برای کاهش حق بیمه یا تعهدات کارفرما باشد؛ زیرا اگر عنوان انتخاب‌شده با کاری که فرد در عمل انجام می‌دهد مطابقت نداشته باشد، ممکن است در آینده به ایجاد بدهی، اختلافات بیمه‌ای و مشکلات حقوقی منجر شود.
به گفته گلستانیان، هدف اصلی باید انتخاب صحیح‌ترین عنوان قانونی متناسب با وظایف واقعی هر فرد باشد؛ عنوانی که ضمن حفظ حقوق کارکنان، از قرار گرفتن چاپخانه‌ها در معرض تعهدات غیرواقعی و برداشت‌های سلیقه‌ای نیز جلوگیری کند.
وی همچنین تدوین شرح وظایف مشخص و تعیین معیارهای مرتبط با هر عنوان شغلی را از اقدامات مکمل این طرح دانست و گفت: در مرحله بعد می‌توان برای هر عنوان شغلی، شرح وظایف، سطح مهارت، میزان سابقه و تجربه مورد نیاز و دامنه پیشنهادی دستمزد را تعریف کرد. این اقدام کمک می‌کند جایگاه شغلی افراد در بخش‌های مختلف چاپخانه با دقت و شفافیت بیشتری مشخص شود.
وی با اشاره به تنوع مشاغل در صنعت چاپ، افزود: لازم است جایگاه و شرح وظایف مشاغلی مانند اپراتور چاپ افست، کمک ماشینچی، اپراتور دایکات، اپراتور چسب، اپراتور دستگاه CTP و مسئول کنترل کیفیت به‌صورت روشن تعریف شود تا هم کارفرمایان و هم کارکنان، برداشت مشترکی از مسئولیت‌ها، سطح مهارت و الزامات هر شغل داشته باشند.
به گفته گلستانیان، تدوین چنین چارچوبی می‌تواند از ایجاد عناوین متعدد و بعضاً مشابه در چاپخانه‌های مختلف جلوگیری کند و زمینه تعامل مؤثرتر این صنعت با سازمان تأمین اجتماعی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر دستگاه‌های مرتبط را فراهم آورد.
وی گفت: صنعت چاپ، به یک زبان مشترک برای تعریف و ثبت عناوین شغلی نیاز دارد؛ تدوین نظامی استاندارد و کارشناسی‌شده در این زمینه می‌تواند به شفافیت بیشتر روابط کار، کاهش ابهام در بازرسی‌ها و پیشگیری از اختلافات احتمالی کمک کند؛ البته موفقیت این طرح در گرو همکاری اتحادیه، کارشناسان و نهادهای مسئول و توجه هم‌زمان به حقوق قانونی کارکنان و کارفرمایان خواهد بود.
نظر شما