سرویس بین‌الملل خبرگزاری کتاب ایارن(ایبنا)- الهه شمس: توکیو؛ اینجا هنوز دوران کاغذ و قلم به پایان نرسیده است. نظرسنجی تازه‌ای که آژانس امور فرهنگی ژاپن در دوم اکتبر منتشر کرد، حقیقتی جالب را برملا می‌کند: هشت نفر از هر ده ژاپنی معتقدند سنت دست‌نویسی باید حفظ شود. این در حالی است که حدود یک‌سوم شرکت‌کنندگان اعتراف کرده‌اند در زندگی روزمره، فرصت چندانی برای به دست گرفتن قلم ندارند.

اما چرا این سنت برای آن‌ها تا این حد مهم است؟ بر اساس این گزارش، ۸۲.۳ درصد از مردم همچنان دریافت یک نامه یا کارت‌پستال دست‌نویس را به متون کاملاً چاپی ترجیح می‌دهند؛ حتی اضافه کردن یک یادداشت کوچک دست‌نویس به نامه‌های تایپ‌ شده نیز ارزش آن را از نظر آن‌ها دوچندان می‌کند.

در لایه‌های عمیق‌تر این نظرسنجی، ۷۰.۷ درصد از پاسخ‌دهندگان، «یادگیری دقیق کاراکترهای پیچیده چینی (کانجی)» را دلیل اصلی حمایت خود از دست‌نویسی می‌دانند. اما فراتر از بحث‌های آموزشی، ۶۸.۲ درصدِ دیگر از مردم باور دارند که دست‌نویسی، «امضای روح» است؛ ابزاری برای ابراز فردیت و انتقال احساساتی که ماشین‌ها و صفحه‌کلیدها هرگز نمی‌توانند ترجمه‌اش کنند. به گفته یکی از مقامات این آژانس، نتایج نشان می‌دهد که حتی با وجود سلطه دستگاه‌های دیجیتال بر تمام زوایای زندگی، دست‌نویسی همچنان به عنوان یک مدیوم شخصی برای بیان هویت انسان، جایگاه خود را حفظ کرده است.

این دغدغه البته ریشه در یک نگرانی واقعی و رو به رشد دارد؛ گزارش‌های تحلیلی رسانه‌هایی چون ژاپن تایمز و آساهی شیمبون پیرامون همین پیمایش نشان می‌دهند که جامعه ژاپن با پدیده‌ای فراگیر به نام «فراموشی کانجی» روبه‌رو شده است. وابستگی مداوم به قابلیت تبدیل خودکار کلمات در صفحه‌کلیدهای هوشمند باعث شده بسیاری از افراد، به‌ویژه نسل جوان، توانایی خواندن نویسه‌ها را داشته باشند اما هنگام نگارش دستی، ساختار دقیق خطوط را به یاد نیاورند. از همین رو، زبان‌شناسان و مربیان ژاپنی بازگشت به قلم را فراتر از یک علاقه نوستالژیک، نوعی تمرین حیاتی شناختی و راهکاری ضروری برای حفظ حافظه زبانی در برابر فرسایش ناشی از فناوری می‌دانند.

از سوی دیگر، این پایبندی به سنتِ نوشتن با رونق چشمگیر «فرهنگ نوشت‌افزار» در ژاپن گره خورده است. بر خلاف روندهای جهانی که به حذف ابزارهای سنتی منجر شده، بازارهای تخصصی خودنویس، جوهرهای دست‌ساز و دفاتر ژاپنی سالانه شاهد استقبال پرشور کاربران هستند. برای بسیاری از مردم، تماس نوک قلم با کاغذ نوعی تجربه مراقبه‌گون و ابزاری برای درنگ در میانه شتاب‌زدگی زندگی مدرن تلقی می‌شود؛ آیینی روزمره که در عصر پیام‌های شتاب‌زده دیجیتال، امکان بازپس‌گیری آرامش، اصالت بیان و عمق ارتباط انسانی را فراهم می‌آورد.

منبع: .straitstimes