سرویس استان های خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا): دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان از ۱۶ تا ۲۳ شهریورماه در سنندج در حال برگزاری است. در همین راستا بهنام دورویی مدیر «خانه کتاب کردی» در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در سنندج، با اشاره به ظرفیتهای دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان، بر ضرورت استفاده از این فرصت برای تقویت ارتباط میان نویسندگان، ناشران و مخاطبان کتاب کردی تأکید کرد.
در ادامه گفتوگو این فعال ادبی با خبرنگار ایبنا را میخوانید.
با توجه به برگزاری دهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب کردستان و حضور ناشرانی از اقلیم کردستان عراق، این نمایشگاه را از منظر نشر کردی چگونه ارزیابی میکنید؟
- برگزاری نمایشگاه کتاب در کردستان، بهویژه با توجه به حضور ناشران اقلیم کردستان عراق، میتواند فرصتی برای نزدیکتر شدن فعالان حوزه کتاب و نشر در دو سوی کردستان باشد. نمایشگاه فقط محل عرضه و فروش کتاب نیست؛ میتواند فضایی برای آشنایی ناشران با یکدیگر، معرفی آثار، گفتوگو درباره مسائل نشر و پیدا کردن زمینههای همکاری مشترک باشد.
به نظرم اگر از این ظرفیت به شکل برنامهریزیشده استفاده شود، نمایشگاه کتاب کردستان میتواند در سالهای آینده به یکی از مهمترین رویدادهای مرتبط با کتاب کردی تبدیل شود.
مهمترین مسئله امروز نشر کردی را چه میدانید؟
مسئله نشر کردی را نمیتوان فقط در یک موضوع خلاصه کرد. تولید اثر، اقتصاد نشر، توزیع، معرفی کتاب و دسترسی مخاطب به آثار، همه به هم مرتبط هستند. ممکن است کتاب خوبی تولید شود، اما اگر بهدرستی معرفی و توزیع نشود، نمیتواند مخاطب خود را پیدا کند.
به همین دلیل، در کنار حمایت از نویسنده و ناشر، باید برای معرفی و رساندن کتاب به مخاطب نیز برنامه داشت. رسانهها در این زمینه نقش مهمی دارند.
به نظر شما مخاطب امروز کتاب کردی چه تغییری کرده است؟
مخاطب امروز، بهخصوص نسل جوان، با گذشته تفاوت دارد. دسترسی او به محتوای دیجیتال بیشتر شده و انتخابهای بسیار متنوعی پیش روی او قرار دارد. بنابراین کتاب کردی نیز برای جذب این مخاطب باید از نظر محتوا، کیفیت تولید، طراحی، معرفی و شیوه توزیع بتواند با نیازهای امروز هماهنگ شود.
اگر بخواهیم نسل جدید را با کتاب کردی همراه کنیم، باید از دوران کودکی و نوجوانی برای آن برنامه داشته باشیم و کتاب را در زندگی روزمره آنها وارد کنیم.
فضای مجازی چه نقشی در آینده کتاب کردی دارد؟ آیا تهدید است یا فرصت؟
فضای مجازی را نباید صرفاً تهدید دید. اگرچه بخشی از زمان مخاطب را به خود اختصاص داده، اما میتواند به ابزاری برای معرفی کتاب و ارتباط با مخاطب تبدیل شود.
امروز معرفی یک کتاب فقط به تبلیغات سنتی محدود نیست. رسانههای تخصصی، شبکههای اجتماعی، محتوای ویدئویی و قالبهای جدید معرفی کتاب میتوانند مخاطب را با یک اثر آشنا کنند. بنابراین مسئله اصلی این است که کتاب کردی چگونه میتواند در فضای جدید رسانهای حضور مؤثر داشته باشد.
خانه کتاب کردی نیز در حوزه معرفی و اطلاعرسانی کتاب فعالیت دارد. رسانههای تخصصی چه نقشی در رونق کتاب کردی میتوانند داشته باشند؟
رسانه تخصصی کتاب باید بتواند میان کتاب و مخاطب ارتباط ایجاد کند. معرفی کتاب، گفتوگو با نویسندگان و مترجمان، توجه به تازههای نشر و پرداختن به مسائل واقعی حوزه نشر، بخشی از این وظیفه است.
کتابهای کردی برای دیدهشدن به رسانه نیاز دارند و رسانه نیز باید از سطح انتشار خبرهای مناسبتی فراتر برود و به سراغ نقد، معرفی، گفتوگو و تحلیل برود.
حضور ناشران اقلیم کردستان عراق را چگونه ارزیابی میکنید؟
این حضور را باید جدی گرفت. مهم این است که حضور ناشران اقلیم صرفاً به عرضه چند عنوان کتاب محدود نشود و زمینه گفتوگو و همکاری میان ناشران و فعالان حوزه کتاب فراهم شود.
میتوان درباره ترجمه آثار، معرفی نویسندگان، تبادل تجربه، همکاریهای نشر و حتی برنامههای مشترک فرهنگی فکر کرد. نمایشگاه میتواند نقطه آغاز چنین ارتباطی باشد.
آیا نمایشگاه کتاب کردستان میتواند به بازار کتاب کردی کمک کند؟
بله، اما به شرطی که نمایشگاه را فقط در چند روز برگزاری آن خلاصه نکنیم. نمایشگاه میتواند شروع یک ارتباط باشد، اما ادامه آن به ارتباط میان ناشران، کتابفروشان، نویسندگان، رسانهها و نهادهای فرهنگی نیاز دارد.
اگر این ارتباطها بعد از نمایشگاه هم ادامه پیدا کند، میتوان امیدوار بود که نمایشگاه به تقویت بازار کتاب کردی کمک کند.
برای افزایش استقبال کودکان و نوجوانان از کتاب کردی چه باید کرد؟
اگر قرار است آینده کتابخوانی را تضمین کنیم، باید از کودکی شروع کنیم. تولید آثار باکیفیت برای کودکان و نوجوانان، توجه به زبان و فرهنگ بومی، استفاده از تصویر و قالبهای جذاب و همچنین حضور کتاب در مدارس، کتابخانهها و فضای فرهنگی خانوادهها اهمیت زیادی دارد.
نسل جدید باید احساس کند کتاب کردی فقط متعلق به گذشته نیست، بلکه میتواند درباره زندگی، دغدغهها و دنیای امروز او نیز سخن بگوید.
اگر بخواهید یک مطالبه مشخص از مسئولان فرهنگی درباره نشر کردی داشته باشید، چه میگویید؟
مهمترین موضوع، نگاه بلندمدت است. نشر و کتاب با یک برنامه کوتاهمدت رونق نمیگیرد. باید زنجیره تولید، معرفی، توزیع و مصرف کتاب دیده شود و برای هر بخش برنامه وجود داشته باشد.
در کنار حمایت مالی، باید به ایجاد بازار، معرفی آثار، حضور ناشران در رویدادهای مختلف و ارتباط میان ناشران و نویسندگان نیز توجه شود.
انتظار من این است که نمایشگاه امسال فقط یک رویداد چندروزه نباشد، بلکه بتواند زمینهای برای شکلگیری ارتباطهای تازه در حوزه کتاب و نشر باشد. اگر ناشران، نویسندگان، مترجمان، رسانهها و مخاطبان بتوانند در این نمایشگاه یکدیگر را بهتر پیدا کنند، آن وقت میتوان گفت نمایشگاه به هدف مهمتری دست پیدا کرده است.
نظر شما