سرویس فرهنگ و نشر خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، صنعت کاغذسازی در چین، در دهههای اخیر مسیر تحول، بازآفرینی و بلوغ را طی کرده است، میتوان گفت که امروزه بخش عمده کاغذ مورد نیاز جهان را کارخانههای کاغذسازی چینی تولید میکنند، سازمانهایی دادهمحور و چندلایه که در آنها تولید، کیفیت، انرژی، محیط زیست، فناوری اطلاعات و توسعه بازار در قالب یک منظومه هماهنگ با هم کار میکنند.
کتاب «مدیریت کارخانجات کاغذسازی در چین» به قلم سیدامیرحسینی، یکی از جدیدترین موجودی ویترین کتابفروشیها است که با واکاوی تجربه چین در حوزه تولید کاغذ و کارخانههای کاغذسازی، تجربهای چندبُعدی و تصویری جامع از ساز و کار اداره این مجموعهها در دوازده فصل ارائه داده است. صنعت کاغذ جهان در افق پیش رو، بیش از هر زمان دیگری به سمت هوشمندسازی، توسعه محصول با ارزش افزوده زیاد، کاهش اثرات زیست محیطی، طراحی برای بازیافت و کربنزدایی حرکت میکند و شناخت تجربه مدیریتی و فناورانه چین برای فعالان صنعت کاغذ میتواند برای تصمیمهای پیش رو، راهگشا باشد.
ابوالفضل روغنی گلپایگانی، رئیس سندیکای تولیدکنندگان کاغذ و مقوا، در مقدمهای که بر این کتاب نوشته به تغییرات بازار کاغذ و تحولات سریع این حوزه اشاره کرده و آورده است: «این کتاب تلاش میکند تجربه کشوری را بررسی کند که در چند دهه گذشته، صنعت کاغذ خود را با سرعتی کمسابقه توسعه داده و از نظر ظرفیت تولید، فناوری، مدیریت صنعتی و زنجیره تامین به یکی از قطبهای اصلی این صنعت در جهان تبدیل شده است. برای ما در ایران، مطالعه این تجربه از آن جهت اهمیت دارد که صنعت کاغذ کشور نیز در مسیر توسعه خود با مسائل مهمی همچون نوسازی ماشینآلات، تامین مواد اولیه، مصرف انرژی و آب، مسائل زیست محیطی و.. روبهرو است.»

در فصل نخست کتاب، تاریخچه و تحول ساختاری صنعت کاغذسازی مدرن در چین بررسی شده؛ از صنعت کاغذسازی از اواخر قرن ۲۰ تا ۲۰۲۵، سپس به نقش سیاستهای ملی چین در این حوزه اشاره شده است. نویسنده در این فصل به بررسی فرایندهای مختلف مثل گذار از مدلهای سنتی و پراکنده به سوی تمرکزگرایی، یکپارچهسازی زنجیره تامین، نقش سیاستهای کلان دولت و پیامدهای آن بر مقیاس اقتصادی، بهرهوری، کیفیت و رقابتپذیری میپردازد و تلاش کرده که چارچوبی کاربردی برای سیاستگذاران و مدیران صنایع سلولزی ایران ارائه دهد.
فصل دوم اما به الگوهای مالکیت، حاکمیت شرکتی و مدلهای کسب و کار اختصاص دارد؛ در این مبحث آمده است که صنعت کاغذسازی چین در دهههای اخیر نهتنها از ظرفیت تولید، تنوع محصول و فناوری ساخت دگرگون شده، بلکه از منظر ساختار مالکیت، شیوههای حکمرانی بنگاه و مدلهای کسب و کار نیز تحول عمیقی را تجربه کرده است.
«استراتژیهای تامین مواد اولیه در مدیریت کارخانجات کاغذسازی در چین» عنوان سومین فصل این کتاب است که در آن استراتژیهای کارخانههای چینی در مواجهه با چالشهی مثل ممنوعیت واردات پسماند کاغذ، واکاوی شده است؛ تمرکز بر ایجاد پایگاههای تولید خمیر در خارج از مرزها، توسعه قراردادهای بلندمدت برای تامین خمیر بکر و بهکارگیری ابزارهای پوشش ریسک ازجمله مباحث اصلی این فصل به شمار میآیند.
در چهارمین فصل کتاب نیز که «مهندسی خط تولید و مدیریت ماشینآلات کاغذ» نام دارد، چگونگی مهندسی خطوط تولید و مدیریت ماشینها با تمرکز بر نوآوریها و روندهای کلیدی تحلیل شده و به نکاتی چون مقیاس، سرعت، اتوماسیون و قابلیت اطمینان تجهیزات به عنوان ستونهای اصلی کاهش هزینههای تولید در کاغذسازی مدرن پرداخته شده است.
ششمین فصل کتاب نیز به مبحث مدیریت انرژی، آب و سیستمهای بازیافت شیمیایی در کارخانههای کاغذسازی چین میپردازد؛ در این فصل به استانداردهای سختگیرانه دولت چین و هزینههای بالا تامین مواد اولیه و انرژی اشاره شد و نمونههای موفقی آورده شده که در آنها، مدیران کارخانهها کارخانههای خود را به اکوسیستمهای بازگشتی تبدیل کردهاند.
نگاهی به «اتوماسیون صنعتی، سیستمهای کنترل پیشرفته و انقلاب هوش مصنوعی در صنعت کاغذ چین» در فصل ششم این کتاب گنجانده شده است؛ در این فصل، معماری اتوماسیون صنعتی در کارخانههای کاغذسازی چین، سیستمهای کنترل توزیع شده، سیستمهای کنترل کیفیت و نحوه پیادهسازی الگوریتمهای هوش مصنوعی تشریح شدهاند.
یکی از فصول این اثر درباره استانداردهای زیست محیطی، توسعه سبز و مدیریت پسماند در کارخانههای کاغذسازی است که نویسنده، هفتمین فصل کتاب را به ان اختصاص داده است. در این فصل چارچوبهای نظارتی، فناوریهای نوین تصفیه و مدیریت پسماند، اصول اقتصاد چرخشی و توسعه سبز در قالب راهنمای کاربردی برای حرکت به سوی تولید پایدار و مسئولیتپذیری زیست محیطی در صنعت کاغذ بررسی شدهاند.

با توجه به اینکه موفقیت پایدار هر واحد صنعتی به مدیریت موثر سرمایههای انسانی و تضمین رفاه و ایمنی کارکنان آن بستگی دارد، نویسنده هشتمین فصل کتاب را به موضوع «مدیریت منابع انسانی، فرهنگ کار و ایمنی در کارخانههای کاغذسازی چین» اختصاص داده و در آن ابعاد مدیریت منابع انسانی و فرهنگ کار در این مجموعهها را بررسی کرده است.
در نهمین فصل کتاب نیز نویسنده، کنترل کیفیت و استانداردهای ملی چین را با نگاهی به الزامات دقیق کنترل کیفیت در فرایندهای خمیرسازی، کاغذسازی و بستهبندی، مکانیزمهای استانداردسازی آزمایشگاهی و مدلهای پیشرفته دادههای کیفیت، تحلیل میکند.
سه فصل پایانی کتاب نیز به تحقیق، توسعه و نوآوری در پوششدهی و بستهبندی، لجستیک هوشمند، توزیع داخلی و صادرات و چشمانداز استراتژیک صنعت کاغذ چین تا سال ۲۰۳۵ اختصاص دارد، تورق این اثر نشان میدهد که نویسنده در فصول مختلف اثر با نگاهی تحلیلی و کاربردی، مهمترین ارکان مدیریت در این صنعت را از منظر فنی، عملیاتی و راهبردی بررسی کرده است، به همین دلیل مباحث کتاب فقط به فرایند تولید محدود نمیشود، بلکه طیف وسیعی از موضوعات کلیدی مثل راهبرهای تامین مواد اولیه، مهندسی خط تولید و مدیریت ماشینآلات، نگهداری و تعمیرات پیشبینانه، مدیریت انرژی و آب، بازیافت شیمیایی، اتوماسیون صنعتی و هوش مصنوعی، الزامات زیست محیطی و... را در بر میگیرد.
اهمیت این کتاب برای صنعت کاغذ ایران در این است که در شرایطی که بسیاری از واحدهای تولیدی کشور با ضرورت نوسازی، کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری، مدیریت منابع، ارتقای کیفیت، توسعه سید محصولات و ورودی موثر به بازارهای رقابتی مواجه هستند، میتواند فرصتی برای بازاندیشی باشد.
کتاب «مدیریت کارخانجات کاغذسازی در چین» در شمارگان یک هزار نسخه را انتشارات آهیل روانه بازار نشر کرده است.
نظر شما