به گزارش خبرنگار خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا) در رشت، کتاب «خرپای چوبی» حاصل پژوهش و تحقیق اسماعیل پورمحمدی خاکیانی است که انتشارات یانا در لنگرود، در قطع رقعی، جلد شومیز، مصور و با قیمت پشت جلد ۲۷۵ هزار تومان روانه‌ بازار کرده است.

کتاب دارای ۱۷ بخش است؛ نویسنده در بخش مقدمه اهمیت معماری بومی شمال کشور – گیلان را توضیح داده و سپس گفتارهای پژوهشگرانه خود را در ذیل عناوینی همچون پیشینه تاریخی خرپاهای چوبی در گیلان، مبانی فنی خرپاها، خرپاها (Trusses)، خواص مصالح ساختمانی چوب، ویژگی‌های مکانیکی چوب‌های محلی مثل درختان راش، توسکا، ملج، روش های سنتی اتصال میخ های فلزی و چوبی، کام و زبانه و روش های جدید، بام (سقف های شب دار، بام و انواع بام) به مخاطبان عرضه کرده است.

محقق کتاب همچنین به بیان اسامی محلی جزئیات سازه خرپا (گیلان و صومعه سرا) ، برخی باورها و رسوم شیرین که هنگام ساخت خرپا در صومعه سرا مرسوم است، زیبایی‌شناسی و هویت بومی در معماری سقف های شیب دار و نام ها و روش تحلیل سازه خرپا، پرداخته و دوام و نگهداری در شرایط اقلیمی شمال و راهکار مقاوم سازی و افزایش عمر چوب، چالش ها و فرصت هاو نیز ملاحظات زیست محیطی مدیریتی اقتصادی در استفاده از خرپاهای چوبی را مورد بررسی قرار داده و در فرجام کتاب نیز فرصت های احیای معماری بومی در طرح‌های مدرن را مورد کاوش قرار داده است.

پورمحمدی در مقدمه کتاب و در توضیح «اهمیت معماری بومی شمال کشور» نوشته است: معماری و چگونگی ساختمان هر منطقه و سرزمین نشان دهنده و بازتابی از فرهنگ تاریخ و اقلیم آن کشوراست. «گیلان» با جنگل‌های سرسبز هیرکانی، با باران‌های ریز و درشت و نقره‌ای بی‌پایان که با خلق و خوی مردمانی که زندگی‌شان با طبیعت آمیخته شده، تبلوری گویا از پیوند عمیق و جدانشدنی بین انسان و محیط‌زیست است. در این سرزمین، چوب و مصالح چوبی نه تنها برای ساخت و ساز استفاده می‌شود، بلکه بخش اعظمی از هویت فرهنگی و اجتماعی در همه ابعاد زندگی مردم می باشد. «خرپاهای چوبی» به عنوان یکی از عناصر اصلی و کلیدی در سقف‌های شیب‌دار سنتی و معاصر گیلان، سالیان سال است که در سقف‌ خانه‌ها، تلنبارها، انبارها و بناهای مختلف نقش ایفا می‌کنند. این اعضای مهم علاوه بر تحمل بارهای برف، باران، باد، زلزله و همچنین پوشش در برابر بارش و گرما، نقش مهمی در زیبایی بخشی به معماری بومی محلی ایفا کرده و صدای زنگ و رنگ زندگی، در گوش و چشم مردمان و طبیعت به حساب می‌آیند. در عصر تکنولوژی و با ظهور فنآوری‌های نوین و به میدان آمدن مصالح غیر چوبی، هنوز بازیگر کلیدی در معماری پایدار و برگشت به اصل ریشه‌ها، مصالح چوبی می‌باشند.

این کتاب تلاشی است برای بازخوانی گذشته، تحلیل علمی زمان معاصر و نشانه روی برای آینده خرپاهای چوبی در سقف های شیروانی و تلاش شده با ترکیبی از تجربه و دانش سنتی استادکاران محلی و یافته های مهندسی نوین، جلوه ای از جایگاه اصلی این سازه ارائه شود.

اسماعیل پورمحمدی خاکیانی متولد سال ۱۳۵۱ در صومعه سرا و دانش‌آموخته رشته عمران و از اعضای سازمان نظام مهندسی کشور است.