به گزارش خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)، رویداد «در قاب یک سند» با هدف معرفی و بازشناسی اسناد مهم، قدیمی و گاه مغفول‌مانده در گنجینه آرشیوی سازمان طراحی شده است. در هر شماره، یکی از اسناد شاخص و تأثیرگذار آرشیو معرفی و زمینه‌های تاریخی، اداری و حقوقی مرتبط با آن برای مخاطبان تبیین می‌شود.

تازه‌ترین شماره این مجموعه به معرفی سندی با عنوان «کتابچه اسباب موجودی در موزه سلطنتی ایران در عصر ناصرالدین‌شاه قاجار» اختصاص دارد؛ سندی که تصویری دقیق از ساختار، اشیاء و نظام ثبت اموال موزه سلطنتی در دوره ناصری ارائه می‌کند.

این کتابچه به خط سیاق و در ۱۷۱ برگ (۳۳۵ صفحه) نگاشته شده و از مجموعه آلبوم‌های بیوتات موجود در آرشیو ملی ایران به شمار می‌رود. سند یادشده اطلاعات ارزشمندی درباره فهرست اسباب، اشیاء، جواهرات، مسکوکات و دیگر اقلام موجود در اتاق موزه عصر ناصری در بازه زمانی سال‌های ۱۲۹۳ تا ۱۲۹۵ قمری دربردارد.

در ابتدای کتابچه، متنی برای معرفی موزه و شرح ورود اشیاء به آن آمده است که در بخشی از آن نوشته شده: «اسباب موجودی در اطاق مبارکه موزه ... بعد از چیدن در محل و مکان مخصوص بنظر مبارک و لحاظ انور بالتمام رسیده حالا بکلی موجود است سوای کتابخانه که بجهت آن کتابچه دیگر نوشته شده است.»

در ادامه، واحدهای شمارش و دسته‌بندی اشیای موزه همراه با تعداد آن‌ها در صفحه نخست ثبت شده که از جمله آن‌ها می‌توان به «بسته»، «تخته»، «پاکت»، «ثوب»، «جام»، «جعبه»، «جلد»، «حلقه»، «ورق»، «قطعه» و «قبضه» اشاره کرد.

اشیای ثبت‌شده در این موزه، تنوع گسترده‌ای از اقلام را دربرمی‌گیرد. برای تسهیل درک محتوای کتابچه، نام فارسی اشیاء در دو سوی صفحات و به ترتیب حروف الفبا تنظیم شده است. همچنین اسباب اصلی با رنگ نیلی و زیرمجموعه‌ها با رنگ شنگرف سرخ نوشته شده‌اند.

از جمله ویژگی‌های هنری و نسخه‌شناختی این سند می‌توان به جدول‌بندی با خطوط نیلی و طلایی، استفاده از کاغذ اعلا، جلد قرمز با حواشی مطلا و نیز کاربرد هم‌زمان خطوط تحریری و سیاقی اشاره کرد.

فهرست اشیای موزه با حرف «الف» و عنوان «آئینه» آغاز می‌شود و در ادامه، اقلامی چون اسطرلاب، استخوان، احجار گوناگون و مجموعه متنوعی از سلاح‌ها شامل انواع تفنگ، شمشیر، قداره، قمه، چاقو، تبرزین، کلاه‌خود، تیر و کمان ثبت شده است. این فهرست در پایان با مدخلی با عنوان «هزارپیشه» خاتمه می‌یابد.

در میان اقلام ثبت‌شده، نمونه‌هایی کم‌نظیر نیز دیده می‌شود؛ از جمله استخوان فیل و نهنگ، دندان کامل حیوانی ناشناخته، شاخ آهوی ختن، ناخن قراقوش (قوش سیاه)، شاخ شوکا و آهو، سنگ یافت‌شده توسط ناصرالدین‌شاه در جاجرود و سنگ‌ریزه‌های گردآوری‌شده توسط وی از سواحل دریای خزر.

پوست پلنگ شکارشده به دست ناصرالدین‌شاه، هدایای پادشاهان اروپایی به وی، نقشه‌های اروپا و نشان‌های ایران و دیگر کشورها نیز از دیگر اشیای ثبت‌شده در این کتابچه است.

بخشی از موجودی موزه به اشیای ضبط‌شده از سارقان اختصاص دارد و در دو برگ پایانی نیز اشیایی ثبت شده که پس از تنظیم کتابچه وارد موزه شده‌اند.

این سند که در فاصله سال‌های ۱۲۹۳ تا ۱۲۹۵ قمری تحریر شده، با شناسه ۰۰۷۱۸۴-۲۹۵ در آرشیو ملی ایران نگهداری می‌شود.